XƏBƏR LENTİ

Yanvarın 12-də Avstriyanın ATƏT-də sədrliyə başlaması münasibətilə Vyanada qurumun Daimi Şurasının xüsusi iclası keçirilib. İclasda təşkilatın fəaliyyətdə olan sədri, Avstriyanın xarici işlər naziri Sebastian Kurts ölkəsinin sədrlik dövrü üçün proqramını və prioritet istiqamətləri açıqlayıb.

Tədbirdə ATƏT-in üzvü olan dövlətlərin nümayəndələri yeni sədr ölkənin prioritetləri ilə bağlı çıxışlar ediblər.

Ölkəmizin ATƏT yanında daimi nümayəndəsi səfir Qalib İsrafilov çıxışında diqqəti ATƏT məkanında hələ də həllini tapmayan münaqişələrə cəlb edib. O, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan qoşunlarının Azərbaycanın işğal edilmiş ərazilərindən dərhal, tamamilə və qeyd-şərtsiz çıxarılması haqqında qətnamələrini xatırladıb, münaqişənin məhz bu qətnamələr çərçivəsində həllinin ATƏT-ə tapşırıldığı, bu sənədlərin icrasının Minsk qrupunun həmsədrlərinin fəaliyyəti üçün əsas olduğunu vurğulayıb. Qeyd edilib ki, son vaxtlar münaqişənin həlli əvəzinə onun dondurulmasına üstünlük vermək cəhdlərinin müşahidə olunması ATƏT və onun Minsk qrupu qarşısında qoyulan tapşırığa uyğun deyil. Səfir bildirib ki, Azərbaycanın Minsk qrupunda iştirakının məqsədi işğal edilmiş ərazilərin azad edilməsindən ibarətdir. Bu baxımdan, əgər ATƏT Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsində öz vasitəçilik fəaliyyətinin aktuallığını təmin etməkdə maraqlıdırsa, təcili şəkildə diqqəti ona verilmiş tapşırıqların icrasına yönəltməlidir. Diplomat deyib: “Minsk prosesinin 20 ildən artıq fəaliyyət təcrübəsi göstərir ki, substantiv nəticəyə istiqamətlənmiş danışıqlar olmadan gərginliyin azaldılmasını nəzərdə tutan tədbirlər problemin həllinə gətirib çıxara bilməz”.

Səfir Avstriyanın sədrliyi dövründə Minsk prosesi də daxil olmaqla mövcud danışıqlar formatını gücləndirmək niyyətinin Azərbaycan tərəfindən müsbət qarşılandığını bildirib. Bu xüsusda Minsk qrupunun potensialından tam tərkibdə istifadə edilməsinin zəruri olduğunu vurğulayıb.

Danışıqlar prosesinə toxunan daimi nümayəndə qeyd edib ki, ATƏT çərçivəsində münaqişə ilə bağlı hazırkı status-kvonun davamsız və dəyişdirilməli olmasına dair yekdil mövqe var. Azərbaycan hazırkı status-kvonun dəyişdirilməsində ən maraqlı tərəfdir. Buna baxmayaraq, səfir təəssüflə vurğulayıb ki, son bir neçə ay ərzində Ermənistan tərəfindən səsləndirilən mövqe nikbinlik üçün əsas vermir və işğalçı ölkənin nəticəyönümlü danışıqların tərəfdarı olmadığı açıq-aydındır. Ermənistan sülh prosesini pozmaq və status-kvonu saxlamaq üçün aydın şəkildə müxtəlif təxribatlar törədir, gərginliyin artırılmasına yönələn hərəkətlərə yol verir və işğala əsaslanan status-kvonun möhkəmlənməsinə çalışır.

Bu yaxınlarda Ermənistan-Azərbaycan sərhədində törədilmiş təxribatı xatırladan Qalib İsrafilov Ermənistanın hücumunun qarşısını alarkən həlak olmuş Azərbaycan hərbçisi Çingiz Qurbanovun cəsədini geri qaytarmaqdan imtina etməsini qeyri-insani, beynəlxalq humanitar hüquqa zidd hərəkət kimi qiymətləndirib. Səfir Minsk Qrupunun həmsədrlərinin Ermənistanı hərbçimizin cəsədini qaytarmağa çağıran bəyanatını qeyd edərək, təcavüzkar ölkənin bu cür humanitar məsələdən siyasi dividend qazanmaq niyyəti ilə şantaj vasitəsi kimi istifadə cəhdlərinin dözülməz olduğunu bəyan edib, məsələyə ATƏT tərəfindən qiymət verilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, ATƏT və onun iştirakçı dövlətlərini Ermənistanı Azərbaycan hərbçisinin cəsədini geri qaytarmağa məcbur etməyə çağırıb.

Daimi nümayəndə, həmçinin ölkəmizin ATƏT ilə əməkdaşlığı üçün prioritet istiqamətləri barəsində danışaraq bu xüsusda məcburi köçkünlərin hüquqlarının bərpası, islamofobiyaya qarşı mübarizə kimi məsələlərin xüsusi əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb. Səfir ölkəmizin dözümlülüyün təşviqi sahəsində öz müsbət təcrübəsini ATƏT dövlətləri ilə bölüşməyə hazır olduğunu qeyd edib.

 

AZƏRTAC

 

 

 

Yanvarın 13-də Azərbaycan Respublikasının millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşaviri Kamal Abdullayev Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzində “Multikulturalizm İli”nin yekunları və 2017-ci ilin “İslam Həmrəyliyi ili” elan olunması ilə bağlı mətbuat konfransı keçirib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Kamal Abdullayev “Multikulturalizm İli” çərçivəsində görülən işlərdən, həyata keçirilən layihələrdən danışdı. Dövlət müşaviri qeyd etdi ki, ən böyük layihə bütün Azərbaycan cəmiyyətinin, dövlət qurumlarının bir istiqamətdə, bir ahəngdə “Multikulturalizm İli”ni uğurla başa vurmasıdır. Bütün xalqın bu prosesdə yaxından iştirak etməsi bizim ən böyük layihəmiz oldu. Prezidentin təsdiq etdiyi Tədbirlər Planında qeyd olunan bütün dövlət qurumları, cəmiyyətimizin bütün təbəqələri faktiki olaraq əllərindən gələni etdilər ki, Azərbaycan dünya səviyyəsində son dərəcə yüksək, alicənab mövqedə özünü göstərə bilsin.

Prezident İlham Əliyevin Nazirlər Kabinetinin 2016-cı ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunan iclasında söylədiyi fikirlərə istinad edən Dövlət müşaviri bildirdi ki, dünyada gedən proseslərə, bir çox kataklizmlərə, müxtəlif ölkələrdə baş verən fəlakətlərə baxmayaraq, Azərbaycan bütün bunlardan həm iqtisadi müstəvidə, həm mədəni-mənəvi müstəvidə ləyaqətlə keçə və öz varlığını, möhtəşəm tarixini bir daha ortaya qoya bilib. “Bunun üçün bizə cənab Prezidentin qarşımıza qoyduğu dəqiq hədəflər kömək etdi. O hədəflərə doğru irəlilədikcə xüsusən də xarici ölkələrdə heç bir çətinlik çəkmədən Azərbaycan həqiqətləri, multikulturalizmi ilə, o cümlədən tarixən Azərbaycanda başqa konfessiyalara, başqa millətlərə olan münasibətlə bağlı son dərəcə münbit əhvali-ruhiyyə ilə qarşılaşırdıq. Bunun da səbəbi odur ki, Azərbaycan Prezidenti dünyanın ictimai-siyasi proseslərində öz titanik fəaliyyəti ilə bunun əsasını qoyub. Eyni zamanda, qeyd etmək lazımdır ki, bizim xarici həmkarlarımızla danışıqlarımızın müsbət nəticəsini Heydər Əliyev Fondunun və onun prezidenti Mehriban Əliyevanın gördüyü işlər də son dərəcə asanlaşdırırdı”, - deyə K.Abdullayev əlavə edib.

Azərbaycan multikulturalizminin, həmçinin dünya mədəniyyətinə, bəşəri dəyərlərə də münasibətini həyata keçirməklə öz missiyasını yerinə yetirdiyini qeyd edən Dövlət müşaviri deyib: “2016-cı il başa çatdı. “Multikulturalizm İli” təqvim ili olaraq əbədiyyətə qovuşdu. Yeni illər, yeni əsrlər gələcək, lakin Azərbaycan xalqının canındakı, qanındakı multikultural əhval, başqasına mərhəmət, şəfqət, başqasına acımaq, özünə rəva bildiyini başqasına rəva bilmək hissləri onun əbədi dəyərlər silsiləsinə daxil olan bir həyat tərzi kimi bütün dünyanın yenə də diqqət mərkəzində olacaq. Azərbaycanda multikulturalizmin təntənəsi bizə bunu deməyə hər cür əsas verir”.

Kamal Abdullayev bildirib ki, 2017-ci ilin Azərbaycanda “İslam Həmrəyliyi İli” elan edilməsini “Multikulturalizm İli”nin məntiqi davamı hesab etmək olar. Prezident İlham Əliyev bütün siyasi addımlarını son dərəcə sistemli və bir-birini tamamlayan məqamlarda irəli sürür. İslam həmrəyliyi Azərbaycandakı multikultural mühitin özlüyündə təbii bir davamıdır. “İslam həmrəyliyi deyəndə biz Prezident İlham Əliyevin bu ideyaya daxil etdiyi son dərəcə həssas və dərin mətləbləri nəzərə almalıyıq. İslam həmrəyliyi ancaq İslam aləmi daxilində olan həmrəyliyi nəzərdə tutmur, bu, həmçinin İslam aləmi ilə digər konfessiyalar arasında həmrəyliyin də harmoniyası deməkdir. Dövlətimizin başçısının Azərbaycanı bu il bu ideyaların, idealların mərkəzində duran, onları həyata keçirən bir ölkə kimi təsəvvür etməsi və o hədəflərə doğru cəmiyyəti, qurumları, sadə azərbaycanlıları dəvət etməsi ölkə daxilində də, beynəlxalq aləmdə də son dərəcə əhəmiyyətli, dünyamız üçün son dərəcə vacib siyasi, ideoloji, mənəvi addımdır”, - deyə Dövlət müşaviri əlavə edib.

“İslam Həmrəyliyi İli” ilə bağlı 2017-ci ildə həyata keçiriləcək tədbirlərdən danışan K.Abdullayev bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə hazırlanan Tədbirlər Planına əsasən il ərzində müxtəlif konfranslar, seminarlar, “dəyirmi masa”lar keçiriləcək, kitablar nəşr olunacaq, məqalələr yazılacaq. “Ötən il konfranslar, “dəyirmi masa”lar, seminarlar, müsabiqələr keçirildi, festivallar, tamaşalar, sərgilər reallaşdırıldı, yeni qurumlar yaradıldı - bütün bu istiqamətlər yəqin ki, 2017-ci ilin payına da düşəcək. Azərbaycandakı müxtəlif dinlərin xadimləri ilə xarici ölkələrdəki din xadimlərinin, ictimaiyyət və dövlət nümayəndələrinin görüşləri bir tərəfdən Azərbaycanda olan multikultural əhvali-ruhiyyənin işıqlandırılmasına zəmin yaratdı, digər tərəfdən bizə imkan verdi ki, Azərbaycan həqiqətlərini dünya ictimaiyyətinə bir daha çatdıraq. Güman edirəm ki, “İslam Həmrəyliyi İli” də dediyim siyasi-metodoloji addımların məntiqli və son dərəcə vacib davamı kimi özünü göstərəcək”, - deyə Dövlət müşaviri diqqətə çatdırıb.

Kamal Abdullayev vurğulayıb ki, “Multikulturalizm İli”nin təbii davamı kimi 2017-ci ilin “İslam Həmrəyliyi İli” elan olunması çox böyük siyasi uzaqgörənliklə irəli sürülən ideyadır. Bu, həm Azərbaycanda keçiriləcək İslam Həmrəyliyi Oyunları ilə, həm də İslam dünyasında baş verən proseslərə nizam gətirmək istəyi ilə bağlıdır.

“Müxtəlif dinlərə məxsus insanların bir-birinə belə mehriban münasibətini görəndə bəzən Avropadan gələn xaricilər təəccüblənirlər. Onlar bizə tez-tez sual verirlər: “Necə olur sizdə belə bir əhvali-ruhiyyə mövcuddur, hadisələr bu cür inkişaf edir, bu durum yaranır?” Biz də öz növbəmizdə təəccüblənirik: “Başqa cür necə ola bilər ki?” Məhz “Multikulturalizm İli” Azərbaycanın bu dəyərlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında xüsusi rol oynayıb”, - deyə o əlavə edib. Dövlət müşaviri qeyd edib ki, Azərbaycan xalqının canında, qanında olan multikultural əhvali-ruhiyyəni təqvim ili ilə məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Xalqın canında olan multikultural enerji digər illərə də keçəcək. “Multikulturalizm İli”ndə həyata keçirilən bütün tədbirlər bir daha göstərdi ki, Azərbaycan xalqı, cəmiyyəti bütövlükdə bu multikultural əhvalın dünyaya bəyan edilməsinə hazırdır. Bu il ərzində xüsusi olaraq həyata keçirilən layihələrdən biri də Azərbaycan multikulturalizminin bir çox xarici ölkələrin universitetlərində tədris edilməsidir. Bu, gələn il də davam etdiriləcək. 2015-ci ilin yaz semestrindən 2016-cı ilin payız semestrinədək 15 xarici ölkənin universitetlərində bu fənn tədris olunub. Hazırda İtaliyanın La Sapienza, Polşanın Vroslav, Rusiyanın Ural Federal, Türkiyənin Erciyes, Portuqaliyanın Lusofona universitetlərində tədris aparılır. Azərbaycanın 38 dövlət və özəl universitetində, xüsusi təyinatlı ali məktəblərdə “Azərbaycan multikulturalizmi” və “Multikulturalizmə giriş” fənləri tədris olunur. üç universitetdə Azərbaycan multikulturalizmi kafedrası, Qafqaz Universitetində isə Azərbaycan multikulturalizmi Elm-Tədris Mərkəzi, habelə Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Bilik Fondunun birgə təşkilatçılığı ilə Beynəlxalq Multikulturalizm Yay və Qış məktəbləri də fəaliyyət göstərir.

“İİİ Beynəlxalq multikulturalizm yay məktəbində iştirak edən Litva Pedaqoji Universitetinin magistrantı Salomeya Lukaite və Yunanıstan Amerikan Kollecinin tələbəsi Dimitrios Asproulisin öz təşəbbüsləri ilə yaratdıqları “Azərbaycanın Gənc Dostları Klubu” İctimai Birliyinin indiyədək ölkəmizdə təşkil olunmuş beynəlxalq multikulturalizm məktəblərinin xarici tələbələri, eləcə də xarici ölkə universitetlərində Azərbaycan multikulturalizmi fənninin tədris olunduğu fakültələrin dinləyiciləri daxil olmaqla 20-dan çox ölkədən 100-dən çox üzvü var. “Azərbaycanın Gənc Dostları” Beynəlxalq Klubunun yeni fəaliyyətə başlayan internet saytı (www.youngfriends.az) da beynəlxalq gənclər auditoriyasının diqqətini cəlb etməkdədir.

 

AZƏRTAC

 

 

 

Səbail rayonunun qəsəbə və sahə inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliklərində 2016-cı ilin yekunlarının müzakirəsinə başlanmışdır. Bununla əlaqədar ilk hesabat iclası rayon icra hakimiyyəti başçısının 1 saylı sahə inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyində keçirilmişdir. Rayonun mərkəz hissəsini əhatə edən təşkilatların, təhsil, səhiyyə və digər müəssisələrin, təsərrüfat xidmətlərinin nümayəndələrinin və sakinlərin iştirakı ilə keçirilən toplantıda 2016-cı il ərzində rayonun mərkəz hissəsində həyata keçirilən işlərə yekun vurulmuş, qarşıda duran vəzifələr müzakirə olunaraq növbəti il üçün konkret tədbirlər müəyyənləşdirilmişdir. Hesabat məruzəsi ilə çıxış edən Səbail Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının 1 saylı sahə inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəsi Tərlan Qasımov bildirmişdir ki, ötən il nümayəndəliyin ərazisində dünya şöhrətli müğənni Rəşid Behbudovun abidəsinin açılış mərasimi keçirilmiş, Mətbuat prospekti 2 və Puşkin küçəsi 10 ünvanlarında yerləşən çoxmənzilli yaşayış binalarının fasad və dam örtüklərində aparılan əsaslı təmir-yenidənqurma işləri başa çatdırılmışdır. Hazırda xidməti ərzazidə “Xəzər Waterfront” istirahət-əyləncə-alış-veriş mərkəzinin, yeni “İnterkontinental” və “Dinamo” mehmanxanalarının, Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti Səbail Rayon İdarəsinin yeni inzibati binasının tikintisi, İncəsənət muzeyinin əsaslı təmiri davam edir.

Hesabat ilində “Şəhidlər Xiyabanı”nda bir sıra ictimai birlik və təsərrüfat xidmətlərinin yerləşdiyi inzibati binada cari təmir işləri aparılmış və binanın istilik sistemi bərpa edilmiş, Zərifə Əliyeva küçəsi 26, 28 və Neftçilər 131 ünvanlarında evlərin dam örtükləri dəyişdirilmiş, həmçinin Bünyad Sərdarov, Həsən Seyidbəyli, Şeyx Şamil, Lermontov, Mehdi Hüseyn, Cəfərov qardaşları, Üzeyir Hacıbəyov, Yusif Məmmədəliyev, Rəsul Rza, Qoqol küçələrində səki kənarlarına yeni bordürlərin qoyulması, səkilərin təmiri və dekorativ daş düzülməsi, küçələrə yeni asfalt qatı salınması işləri aparılmış, Ü.Hacıbəyov küçəsi, Neftçilər və Parlament prospektləri, ərazidəki park və istirahət bağlarında salınmış yaşıllıqlar zonasında böyük miqdarda dekorativ gül kolları əkilərək burada gözəl kompozisiyalar yaradılmışdır.

Yığıncaqlarda çıxış edən Səbail Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Abit Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən Bakı şəhərinə göstərilən diqqət və qayğıdan, gələcəkdə şəhərin mərkəzinin daha da abadlaşdırılması, burada sakinlər və şəhərimizin çoxsaylı qonaqları üçün hər cür şəraitin yaradılması üçün görülməli olan işlərdən danışmışdır. A.Əliyev 2016-cı ildə rayonda görülən işlər və həyata keçirilmiş sosialyönümlü layihələr barədə geniş məlumat vermiş, qeyd etmişdir ki, ölkə başçısının tapşırıqlarına əsasən şəhərin mərkəzini əhatə edən 1 saylı nümayəndəliyin ərazisində bir sıra mühüm layihələr həyata keçirilir və paytaxtımızı dünyanın ən gözəl şəhərlərindən birinə çevirmək istiqamətində görülən işlər gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir. Bidirilmişdir ki, RİH tərəfindən qəsəbə yaşayış məntəqələrində məhəllələr abadlaşdırılacaq, qəsəbədaxili yolların təmiri, su və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulması, qəsəbədaxili küçələrin asfaltlaşdırılması və işaqlandırılması ilə bağlı tədbirlər görüləcəkdir.

Yığıncaqlarda mövcud problemlərdən danışılmış, sakinləri maraqlandıran suallar cavablandırılmış, bir sıra müraciətlərin həlli ilə bağlı müvafiq tapşırıqlar verilmişdir.

 

Məhəmməd VƏLİYEV,

“Respublika”.

 

 

 

Şənbə, 14 Yanvar 2017 05:41

Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatı

Azərbaycan Respublikasının Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş ərazilərində yaradılmış qondarma rejim adından fəaliyyət göstərən “S xlebom i solğö” və “DeleYaman” KVN komandalarının “Şən və hazırcavablar klubu”nun (KVN) Beynəlxalq İttifaqı və “AMİK” televiziya yaradıcılıq birliyinin 2017-ci il yanvarın 10-23-də Soçidə keçirilən 28-ci Beynəlxalq KVN festivalına dəvətinə münasibətdə təəssüfümüzü və narazılığımızı ifadə edirik.

Azərbaycan ictimaiyyəti, ölkəmizin çoxsaylı KVN sevərləri və KVN həvəskarları “S xlebom i solğö” və “DeleYaman” komandalarının 28-ci KVN festivalına dəvətini təxribatçı və qərəzli addım kimi qiymətləndirərək buna kəskin etiraz edirlər.

Azərbaycan Respublikası daim KVN hə

rəkatının ruhunu, məqsədlərini, insanlar və xalqlar arasında sülhü və dostluğu təşviq edən məramlarını dəstəkləyib. Ölkəmizin KVN komandaları ənənəvi olaraq KVN yarışları və festivallarında fəal iştirak edib və bu hərəkatın inkişafına öz töhfələrini veriblər. Azərbaycan KVN komandasının əldə etdiyi son nailiyyətlər də bunun bariz göstəricisidir.

Lakin Azərbaycan Respublikasının Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş ərazilərində yaradılmış qondarma rejim adından fəaliyyət göstərən “S xlebom i solğö” və “DeleYaman” komandalarının 28-ci Beynəlxalq KVN festivalına dəvəti mədəniyyətin və KVN-in siyasiləşdirilməsi məqsədi daşıyaraq, KVN hərəkatının məqsəd və məramları ilə bir araya sığmır, Azərbaycan və Rusiya arasındakı strateji tərəfdaşlıq əlaqələrinin ruhuna ziddir.

Bütün beynəlxalq ictimaiyyət Dağlıq Qarabağı Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi kimi qəbul edir, ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəkləyir. “KVN” Beynəlxalq İttifaqı və “AMİK” televiziya yaradıcılıq birliyi 28-ci Beynəlxalq KVN festivalında “S xlebom i solğö” və “DeleYaman” komandalarının iştirakına şərait yaratmaqla, Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyü və suverenliyinin pozulmasını dəstəkləyən qeyri-dost hərəkət nümayiş etdirir, Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüz və işğalı, işğal olunmuş ərazilərdə törətdiyi qanlı etnik təmizləmə nəticəsində yaradılmış qondarma rejimin, separatizmin təbliğinə və təşviqinə xidmət edir.  Tədbirin təşkilatçılarına məlumdur ki, separatizmdən qaynaqlanan Ermənistanın təcavüzü nəticəsində Azərbaycanın ərazilərinin 20 faizi işğal olunub və bir milyondan çox insan öz doğma torpaqlarından didərgin salınaraq qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşmək məcburiyyətində qalıb.

Ümid edirik ki, “KVN” Beynəlxalq İttifaqı və “AMİK” televiziya yaradıcılıq birliyi separatizmin təbliğini qarşısına məqsəd qoyan və KVN-in xalqlar arasında dostluğu, əmin-amanlığı və sülhü təşviq edən məramlarının ruhuna xələl gətirən belə təxribatçı komandaların iştirakına yol verməyəcək.

 

AZƏRTAC

 

 

 

Şənbə, 14 Yanvar 2017 05:40

Oğullar əsgər gedir

Qədim Şirvan torpağında - Ağsuda gənclərin həqiqi hərbi xidmətə yola salınma mərasimi əsl bayram təntənələrini xatırladırdı. Bakı-Qazax avtomagistral yolunun üzərində yerləşən, respublikamızda öz səliqə-səhmanı, yaraşığı ilə göz oxşayan Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəhbərliyinin qayğısı ilə ərsəyə gəlmiş əzəmətli binanın qarşısında əsl çal-çağır var idi.

Vətənə xidmət etmək üçün yola salınan hər bir gənci valideynləri ilə yanaşı, qohum-əqrəbası, dost-tanışları, yaxın adamları müşayiət edirdilər. Mərdlik, cəsarət və kişilik məktəbinə — hərbi xidmətə yola düşən gənclərin çöhrələrindəki təbəssüm, üzlərindəki xoş ovqat sanki bütün mərasim iştirakçılarına sirayət etmişdi.

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış ü

zrə Dövlət Xidmətinin Ağsu Rayon Şöbəsinin qarşısında toplaşmış çoxsaylı tədbir iştirakçıları əvvəlcə xalqımızın ümummilli lideri, müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu Heydər Əliyevin Ağsu şəhərinin mərkəzindəki meydanda ucaldılmış əzəmətli abidəsini ziyarət etdilər, abidənin önünə tər çiçəklər düzərək hörmət və ehtiramlarını bildirdilər.

Daha sonra mərasim iştirakçıları torpaqlarımızın azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olaraq şəhidlik zirvəsinə ucalmış şəhidlərimizin xatirəsini bir qəqiqəlik sükutla yad etdilər.

Təntənəli mərasimi giriş sözü ilə açan Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Ağsu Rayon Şöbəsinin rəisi, mayor Nizami Heybətov həqiqi hərbi xidmətə yola düşən gəncləri təbrik etdi və onların Vətənin müdafiəsi kimi müqəddəs bir amal uğrunda səfərbər olduqlarını bildirdi.

Şöbənin rəisi daha sonra qeyd etdi ki, ordumuzun hərbi qüdrətinin günbəgün artdığını vurğulayan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyev demişdir: “...Düşmənlə təmas xəttində Azərbaycan tam üstünlüyünü təmin etmişdir və öz iradəsini diktə etmişdir. Onlarca işğalçı məhv edildi. Ermənistan rəhbərliyi panikadadır, isterikadadır, xarici qüvvələrə müraciət edir ki, onları müdafiə etsinlər. Ancaq sual olunur: Erməni əsgərləri hansı torpaqda həlak olurlar. Getsinlər, çəkilsinlər bizim torpaqlarımızdan, bu zaman münaqişəyə son qoyular, heç kim həlak olmaz və sülh bərpa edilə bilər. Biz bundan sonra da bütün imkanlardan istifadə edəcəyik. Siyasi, diplomatik və iqtisadi rıçaqlardan istifadə edəcəyik, eyni zamanda, döyüş potensialımızı gücləndirəcəyik və beləliklə, münaqişənin həllini yaxınlaşdıracağıq. Bir daha demək istəyirəm ki, bizim prinsipial mövqeyimiz ədalətə, o cümlədən tarixi ədalətə və beynəlxalq hüquqa əsaslanır”.

Sonra natiq üzünü gənclərə tutaraq vurğuladı ki, bu gün hər biriniz yaxşı başa düşürsünüz ki, torpaqlarımızın 20 faizi düşmən əlindədir. Bu isə o deməkdir ki, bir an belə sayıqlığımızı itirməməliyik. Hər an Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin əmrinə hazır olmalıyıq.

Mərdlik, cəsarət yolunda ilk addımlarını atmağa başlayan Vətən oğulları! Azərbaycan adlı bir müqəddəs məmləkətin mübariz keşikçiləri!

Sizin hər biriniz yaxşı başa düşməlidir ki, Vətənimizin bir qarış torpağının belə düşmən tapdağında qalmaması naminə Silahlı Qüvvələrimizin şəxsi heyəti əllərindən gələni əsirgəmir. Bu gün ordumuzun ən müasir tələblər səviyyəsində qurulmasından, döyüş əzminin günbəgün artırılmasından hər birimiz haqlı olaraq fəxr edir, qürur duyuruq.

Azərbaycan ordusunun dünyanın ən qabaqcıl ordularından biri kimi formalaşması üçün ölkəmizin rəhbəri, Ali Baş Komandanımız cənab İlham Əliyev tərəfindən böyük diqqət və qayğı göstərilir.

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Ağsu Rayon Şöbəsinin rəisi, mayor Nizami Heybətov yolasalma mərasimində iştirak edən Ağsu Rayon İcra Hakimiyyəti Aparatının məsul işçilərinə, rayonun idarə, müəssisə və təşkilatlarının rəhbərlərinə, müharibə və əmək veteranlarına, gənclər təşkilatının nümayəndələrinə öz minnətdarlığını bildirdi.

Sonra söz Qarabağ Müharibəsi Veteranları İctimai Birliyi Ağsu rayon şöbəsinin sədri Allahverdi Qənbərova verildi. O, dedi ki, bu günlər ölkəmizin hər bir guşəsində gənclərin həqiqi hərbi xidmətə yolasalma mərasimləri keçirilir. Bizlərin hər biri belə tədbirlərdə iştirak etməkdən qürur duyuruq. Çünki, xalqımızın xoşbəxt gələcəyi vətənpərvər, cəsur gənclərdən-döyüşçülərdən asılıdır. Mən, Vətənimizin müdafiəsi üçün yola düşən hər bir gəncə uğurlu yollar arzulayıram.

Aprel döyüşlərində qəhrəmancasına həlak olmuş Fərəczadə Toğrul Habil oğlunun əmisi Qabil Cəbiyevin yolasalma mərasimindəki çıxışını hamı böyük maraqla dinlədi. O, vurğuladı ki, əbəs yerə deyilməyib ki, torpaq uğrunda ölən varsa Vətəndir. Sizin həmyaşıdınız Toğrul da bu torpağın müdafiəsi yolunda öz canını qurban verdi, yağı düşmənə sinə gərərək ona baş əymədi. Bu gün hərbi xidmətə yola düşən hər bir gəncimiz Toğrulun qisasını almaq üçün hər an döyüşə hazırdır. Mən, sizlərin hər birinizə sağ-salamat hərbi xidməti başa vurmağı arzulayıram.

Bico kənd tam orta məktəbin direktoru Yaşar Qarayev də hərbi xidmətə yola düşən gənclərə öz xeyir-dualarını bildirərək qeyd etdi ki, torpaqlarımızın mənfur düşmənlərdən qorunması yolunda ötən illər ərzində çoxlu şəhidlər vermişik, hər birimizə bu acıdan pay düşüb. Lakin bu bizim qəddimizi əyə bilməz. Şəhidlik zirvəzinə ucalmış hər bir gəncimiz müqəddəs ruhları qarşısında baş əyirik.

Sonra çıxış üçün söz alan, oğlunu hərbi xidmətə yola salan Lətafət Bayramova öz sözləri belə bitirdi.

“Mən anayam, bu səsimdə yerin-göyün dərdi var,

Sülhə gəlin ey insanlar, yoxsa dünya məhv olar”.

İlham PƏNAHOV,

“Respublika”.

 

 

 

Azərbaycan Texniki Universitetində (AzTU) imtahan sessiyasının gedişilə tanış olmaq üçün mediatur təşkil edilib. Mediaturda Universitetin İctimai Şurasının üzvləri və KİV nümayəndələri iştirak edib.

Media təmsilçiləri universitetin bir neçə auditoriyasında imtahanların gedişini izləyib və cavabların yoxlanılması prosesi haqqında məlumat əldə ediblər.

AzTU-nun rektor əvəzi Xalıq Yahudovun sözlərinə görə, universitetdə imtahanlar həm test üsulu ilə, həm də yazılı formada keçirilir: “Bu ildən başlayaraq I kursda oxuyan bütün tələbələrdən imtahanlar yazılı şəkildə götürülür. Əvvəllər yalnız Xüsusi texnika və texnologiya fakültəsinin, SABAH qruplarının tələbələri və magistrlər yazılı imtahan verirdi”.

Rektor əvəzi bildirib ki, Universitetdə bütün məsələlər “Elektron Universitet Portalı” vasitəsilə nəzarətə götürülür, istər yazılı, istərsə də test imtahanlarının nəticələri dərhal həmin sistemdə qeydə alınır. Tələbə test imtahanlarının nəticələrini cavabları təsdiq etdikdən sonra dərhal kompyuterin ekranından görür. Yazılı imtahanlar da test imtahanları kimi ciddi nəzarətə götürülüb, yazılar şifrələnir, sonra yoxlanılır. Həmin gün qiymətlər tələbələrə elan edilir. Hər günün sonunda istər yazılı, istərsə də test imtahanlarının nəticələri Universitetin Elektron Portalında yerləşdirilir.

Xalıq Yahudov qeyd edib ki, universitetdə imtahan sessiyasının gedişinə nəzarət etmək məqsədilə Qərargah və Apelyasiya Komissiyası yaradılıb: “Qiymətləndirmədən narazı qalan tələbələrin Apelyasiya Komissiyasına ərizə ilə müraciət etməsi üçün şərait təmin edilib. Komissiya bütün müraciətlərə baxır, araşdırır, qiymətləndirmədə şəffaflıq və operativliyi təmin edir”.

X.Yahudov İctimai Şura üzvlərinə və KİV nümayəndələrinə bildirib ki, universitetdə imtahan prosesinin müşahidə olunması üçün valideynlərin iştirakına şərait yaradılır: “İmtahan sessiyası dövründə hər həftənin şənbə günləri “Açıq qapı” günləri keçirilir. Şikayət və təklifləri olan valideyn və tələbələr sərbəst müraciət etmək imkanına malikdirlər”.

Tur zamanı Universitetin İnnovativ Təhsil və İKT Departamenti ilə də tanışlıq olub. Tur iştirakçıları burada aztu.edu.az saytının imkanları haqqında məlumatlandırılıb. Bildirilib ki, sistem vasitəsilə akademik təhsil və imtahan nəticələri vahid mərkəzdə birləşdirilib. Bu yolla tədris prosesində operativlik və tam şəffaflıq təmin olunub.

Mediaturdan sonra Universitetin İctimai Şurasının iclası keçirilib. İclasda Şuranın sədri və katibi müəyyənləşdirilib. Üzvlərin yekdil qərarı ilə professor Şahlar Əsgərov Şuranın sədri, əməkdar jurnalist Flora Xəlilzadə isə katib seçilib. Daha sonra Şura üzvlərinə AzTU-da aparılan islahatlar, görülən işlər və yeniliklər haqqında geniş məlumat verilib. Şura üzvləri qərara gəlib ki, Universitetin bəzi problemlərinin həll olunması üçün AzTU rəhbərliyi ilə paralel onlar da fəaliyyət göstərəcək. Üzvlərdən bəziləri universitet rəhbərliyinə konkret təkliflər, bəziləri isə problemlərin həlli üçün kənar təşkilatlara müraciət etmək məsələsini gündəmə gətirib.

Sonda qərar alınıb ki, mütəmadi olaraq Şuranın iclasları keçirilsin və Universitet Elmi Şurasında İctimai Şuranın üzvlərinin iştirakı təmin olunsun. İctimai Şuranın üzvləri bu yolla universitetin bütün problemləri ilə yaxından tanış olmaq və həll olunması üçün səylərini səfərbər etmək niyyətindədir.

Ülvi QARAYEV,

“Respublika”.

 

 

 

Dövlət Sərhəd Xidməti tərəfindən 2016-cı ilin dekabr ayı ərzində dövlət sərhədinin etibarlı mühafizəsi istiqamətində məqsədyönlü tədbirlər həyata keçirilmiş, qaçaqmalçılığa, qeyri-leqal miqrasiyaya, narkotik vasitələrin qeyri-qanuni dövriyyəsinə qarşı mübarizə uğurla davam etdirilmişdir. 

Ay ərzində dövlət sərhədini pozduqlarına görə 38 halda 58 nəfər saxlanılmışdır ki, onların 23 nəfəri Azərbaycan Respublikası, 7 nəfəri Qana, 6 nəfəri Özbəkistan, 6 nəfəri Nigeriya, 5 nəfəri İran İslam Respublikası, 3 nəfəri Banqladeş, 2 nəfəri Ukrayna, hər ölkədən bir nəfər olmaqla Qazaxıstan, Rusiya Federasiyası, Türkiyə, Tacikistan, Kamerun, Qırğızıstan vətəndaşı olmuşdur.

Sərhəd rejim qaydalarını pozarkən yaşıl sərhəddə 10 halda 19 nəfər, Xəzər dənizində   8 halda 13 nəfər, Sərhəd Nəzarəti Məntəqələrində 487 halda 659 nəfər saxlanılaraq barələrində müvafiq tədbirlər görülmüşdür. Cinayətkarlığa qarşı mübarizə tədbirləri nəticəsində Azərbaycan Respublikasının hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən axtarışda olan 373 nəfər aşkarlanaraq aidiyyəti orqanlara təhvil verilmişdir.

Narkotik vasitələrin qeyri-qanuni dövriyyəsinə qarşı mübarizə tədbirləri nəticəsində 14 halda 12 kiloqram 460,4 qram narkotik maddə aşkar edilərək götürülmüşdür. Cəlilabad rayonunun Dələli kənd ərazisindəki sərhəd zastavasının xidməti sahəsində qabaqlayıcı əməliyyat məlumatları əsasında həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində 11.12.2016-cı il və 21.12.2016-cı il tarixlərdə narkotik maddələr olan 3 kq 785 qram heroinin, 4 kq 200 qram kakosun, 3kq 600 qram tiryəkin və 580 qram metadonun dövlət sərhədindən ölkəmizə gətirilməsinin qarşısı alınmışdır.

Qaçaqmalçılıq fəaliyyətinə qarşı mübarizə çərçivəsində həyata keçirilmiş tədbirlər nəticəsində 73 halda ümumi dəyəri təqribən 919 min 390 manat olan qaçaqmal, o cümlədən  7 ədəd tüfəng, 42 ədəd patron, 10 ədəd radiostansiya,  14 655 qutu pirotexniki vasitə, 10 000 Azərbaycan manatı, 120 000 ABŞ dolları, 6 027 qutu müxtəlif markalı siqaret, 31 ədəd mobil telefon, 1 ədəd qayıq, 10 670 ədəd tibbi ləvazimatlar, 603 ədəd müxtəlif növ dərman preparatları və müxtəlif  sənaye malları saxlanılmışdır. Dövlət sərhədlərimizin etibarlı mühafizəsinin təşkili istiqamətində tədbirlər davam etdirilir.

Dövlət Sərhəd Xidmətinin

mətbuat mərkəzi.

 

 

 

(əvvəli 12 və 13 yanvar tarixli saylarımızda)

Generalın Sovet İttifaqı Baş Kəşfiyyat İdarəsinin arxivlərində saxlanılan “Sultan şəhərlər” adlı qeydlər dəftərində buna aydınlıq gətirilir. O yazır: “... Bizə hər şey məlum idi... Məsələn Azərbaycanın Naxçıvan yaşayış məntəqəsində tikilən “Kompas evlər” yerli sakinlərin rahatlıqlarını təmin edirdi. Evlərin sakinləri arasında heç vaxt ziddiyyət və dava-dalaş olmazdı. Həmin evlərin ətrafında qoşa su quyuları isə əhalini əməlli başlıca müalicə edirdi. Məsələn, Hacı Qasımın “Tikanlı quyusu” ətrafdakı 140 ailənin həm dava-dərmanı idi, həm də onların içməli su problemini həll edirdi. Evlərin quruluşuna görə otaqlara daxil olan hava axını insanlar arasında psixoloji duruma tam nəzarət edirdi. Şimal və Şərqdən daxil olan hava axını xüsusən hamilə qadınlara, ürək, beyin, vərəmə tutulmuş xəstələrə, eləcə də digər on beş çətin sağalan xəstəliyə tutulmuş insanlara əsl mənada dayaq idi... Səbəb bu idi ki, tikilən evlərin sirləri artıq məlum olurdu. Doğulan uşaqlar sağlam, ağıllı və iri sümüklü, hündür boylu, gözəl simalı olurdular. Onlar hamıdan fərqlənirdilər, “Kompas evlər” və onların ətrafındakı su quyuları ulduzlarla, ay və günəşlə tam mənada təmasda olan evlər idi. O evlər və su quyuları həm də ərazilərin qoruyucusu idi...”

O da məlum idi ki, hər evin özünəməxsus görüntüsü və ölçüsü var idi. “Kompas evlər” küləyin sürətinə, yağışın miqdarına, günəşin hərarətinə, ulduzların düzülüşünə və ayın buludlarla təmasda olmasına (?) uyğun tikilmişdir və onların iki-üç metrliyində qazılmış suyu dərman olan quyular yaşayış məntəqələrinin suya olan tələbatını tam ödəyirdi. Şamaxı quyularının bir çoxunun dərman suları başqa ölkələrə satılırdı. Məsələn Şamaxının ticarət yolu üstündəki 16 dükanın hər birinin su müştərisi var idi.

General, arxeoloq-professor S.Alekseyev 1947-ci ildə Kəşfiyyat idarəsinə yazdığı “Məxfi Arayış”larda qeyd edir ki, “kompas evlər” Kremlin strateji söhbətlərinin həmişə əsas mövzusu olub. Naxçıvanın Şərur, Ordubad, Culfa, Qıvraq ərazilərindəki “Kompas evlər” müharibə vaxtı Hitler Almaniyasının hərbi kəşfiyyatının da diqqət mərkəzində olub. Moskva “kosmos tədqiqatları”nda Ordubad və Culfadakı “Kompaslı quyu və evlər”dən istifadə edib.

Azərbaycanda mövcud olan “Kompas evlər” tarixi, yaranışı, ustaları yəni memarları haqqında elə bir tədqiqat işi aparılmayıb və qeyd edim ki, heç elə bir təşəbbüs də olmayıb. Arxeoloq, professor, kəşfiyyat generalı S.Alekseyevin məxfi araşdırmalarındakı məlumatlarından sonra, özümüzün də bu ciddi mövzuya baxışlarımız olub. Məsələn Qədriyyəli Bəyim Mirzənin, memar Yəhya ibn Məhəmmədin, Əhməd ibn Əl-Hafiz Naxçıvaninin bu istiqamətdə XII-XIII əsrlərdə güclü məntiqi düşüncələri, xüsusi məktəbləri olub. Lakin əlimizdə elə ciddi bir məlumat yoxdur. Və yaxud general S.Alekseyevdən fərqli olaraq, onun nişan verdiyi “Kompas evlər”in və dərman su quyularının böyük bir qismi, məzar və türbələr... qala və istehkamlar kimi təhlil edilib. Vaxtilə dağıdılmış, viran edilmiş “Kompas evlər”in və su quyularının bir qisminin rəsmləri xüsusi rəssamlar tərəfindən qalaların divarlarına köçürülüb. Eləcə də bu qiymətli ideyalar çəkilmiş miniatürlərdə qorunub, saxlanılıb. Məsələn, XV əsrdə on iki məşhur şərq şairinin əsərlərinin toplusu olan “Şamaxı-Təbriz məcmuəsi”nin miniatürləri sırasında “Kompas evlər” və dərman su quyuları. Arxeoloq maraqlı bir sual verir: “Doğrudanmı meylərə doldurulan şərabdır? Bəlkə insana güc verən, onun həyat eşqini artıran dərman sularıdır?”. London, Paris muzeylərində saxlanılan və bu gün də tədqiqat obyektinə çevrilmiş “Kompas evlər və su quyuları”nın əksi olan miniatürlərin müəllifi 1468-ci ildə memar və xəttat olan Hüseyn Sultani olub. Bakılı quyuqazan, memar-rəssam Əbdülbaqi Bakuvinin yaratdığı layihələr İstanbulda, Hindistanda, Norveç və İsveç, Vatikan muzeylərində saxlanılır. Həmçinin araşdırma materiallarında göstərilir ki, (bunun haqqında arxeoloq, general S.Alekseyevin də “Məxfi araşdırmalar”ında qeyd olunur) Şirvanşah Şeyx İbrahimin vaxtında yaşamış və xüsusən Qəbələ və Naxçıvan yaşayış məntəqələrində - Həzrə (Qəbələ) kəndində tarixi əsərlər yaradan Həzrəti Şeyx Mənsurun oğlu Mövlanə Bəkir, davamçılarından Şeyx Bədrəddin ibn Şeyx Şəmsəddin (vəfatı 850/1447), Şeyx Məhəmməd ibn Barikin (vəfatı 970/1562-1563) əsərlərində, yəni qurduqları evlərdə və qazılmış quyularda hələ tariximizə məlum olmayan sirlər var. Şübhəsiz, hər bir içməli su quyusu qazılarkən göydəki ulduzların düzülüşü, ayın işıq seli, günəşin həmin əraziyə saldığı hərarət yüz ölçülüb bir biçilirdi.

Qədim şəhərlərdəki içməli su quyularının quruluşunu və ümumən o dövrdə Azərbaycanın içməli suya tələbatını öyrənmək maraqlıdır. Muğan düzündə, indiki Biləsuvar rayonunda yerləşən Şəhriyar abidələr kompleksi və Naxçıvanın mərkəzindən altı kilometr Cənub-Şərqdə, Araz çayının sahilində 1809-1810-cu ilin ən ciddi tikilisi olan Abbasabad qalası daha səciyyəvidir. Hər iki ərazidə 12 iri su quyusu olub. İndi isə onlardan əsər-əlamət yoxdur. 36 hektar ərazini əhatə edən şəhərin qala divarları kvadrat planda tikilmiş, hər divarın orta hissəsində darvaza olmuşdur. Məlumata görə darvazaların üstündəki işarələr gecədən sübh namazınadək yanardı. Göy cisimləri ilə təmasda olan bu qala divarları əsl möcüzələr göstərirdi. Məsələn, qala divarlarından qalxan şüa və yaxud istilik qaladan təqribən iyirmi kilometr məsafədə yaşayan ailələr üçün əsl həyat mənbəyinə çevrilmişdi. Rus tarixçisi, filosof O. Olvetski yazır ki, qala darvazalarından qalxan güclü istilik ətrafda yaşayan insanları, təbiəti demək olar ki, yenidən dirildirdi. Yanmış ağaclar belə, çiçək açırdı. Qalanın içindəki göy rəngə çalan, heyva ətirli quyu sularının təsirindən ən güclü öldürücü xəstəliklərin virusları iflic olurdu, inkişafdan dayanırdı. General-tarixçi S.Alekseyev isə Siyasi Büroya ünvanladığı araşdırma materiallarında göstərir ki, Abbasabad Qalası bütövlükdə Naxçıvanla göydən gələn bəlalar arasında ən ciddi “İlahi sipər” idi. O qalanın yerləşdiyi ərazinin cizgiləri İslam Peyğəmbəri Məhəmmədin (s.ə.) mindiyi dəvənin sağ tərəfində əks olunub. Daha sonra hərbi tədqiqatçı S.Alekseyev bunu da qeyd edir ki, Abbasabad Qalasının ilk cizgiləri 1798-ci ilin baharında Sankt-Peterburqda vəfat edən memar Hüseynxan Naxçıvaninin dəftərində görünüb. Azərbaycanlı memar isə bu cizgiləri, yəni Abbasabad cizgilərini ay səthindəki görüntüdən əldə edib. Hansı ki, biz bu günə kimi həmin görüntünü “Ay ləkəsi” kimi qəbul edirik. Memar Hüseynxan Naxçıvaniyə gəlincə o, 1796-cı ildən Rus çarı I Pavelin yanında xidmətdə olub. Lakin, başqa tədqiqatlarda qeyd olunur ki, Abbasabad Qalasını 1809-1810-cu illərdə fransız memarları tikib. General S.Alekseyev yazır ki, fransız memarı Henrix qardaşları tərəfindən tikilən bu qalanın divarlarında “Hüseynxan Naxçıvanidən götürdük” lövhəsi də diqqət çəkirdi. Lakin, bizə verilən xüsusi göstəriş əsasında biz bu lövhəni götürdük, lazım bilmədilər...

Abbasabad Qalası İran ordusunun Cənubi Qafqazda mühüm dayaq məntəqələrindən biri olub. Bu qalanın altı su quyusu bütöv ordunu içməli su ilə təmin edib və epidemiyadan saxlayıb. Azərbaycanın cənubuna gedən yolun təhlükəsizliyi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edirdi. İkinci Rusiya-İran müharibəsi zamanı (1826-28) Abbasabad Qalasında vuruşmalar olmuşdur. Qalanı 4000 sərbaz və 500 atlı müdafiə edirdi. Qalanın baş mühafizi İran ordusuna komandanlıq etmiş Abbas Mirzənin kürəkəni Məhəmməd Emin xan idi. Ehsan xan Kəngərli də qalanın mühafizi olmuşdur. Araz su qovşağı tikilərkən (1967-71) qala naməlum səbəblərdən su altında qalmışdır. Nəticədə Arazqırağı beş kəndin yeraltı su hövzəsi bir günün ərzində qurumuş və yaxud çəkilib getmişdir. Məlumata görə kəndlərdən dördündə içməli su problemə çevrildiyindən əhali şəhərə və qonşu yaşayış məntəqələrinə üz tutmuşdular.

Tədqiqata görə, Mil Govurarxı üstündə yerləşən Beyləqan şəhəri də (indiki Beyləqan rayonu) “Kompaslı ev və su quyuları” planında tikilmişdir.

Araşdırma materiallarına görə, Kreml də Azərbaycan ərazisindəki, dünyada analoqu olmayan “Kompas evləri, milli-mədəni abidələrimiz kimi tarixə düşən su quyularını, qalaları, dönüm-döngələri, küçə və əraziləri” gözündən buraxmırdı. Həmin yurd yerlərini dağıtmaq, məhv etmək, tariximizin “Sehirli sipəri”ni bir dəfəlik sıradan çıxarmaq üçün çalışırdı. Baxın, bütün bunlara görə, 1973-cü ildən 1980-cı ilədək keçmiş İttifaqın Mədəniyyət Nazirliyindən 35 dəfə Azərbaycana xüsusi yoxlama briqadası gəlir. Ümumən Azərbaycana 1988-ci ilədək gələn yoxlama briqadaları əllərində tutduqları “Məxfi xəritələrlə” Naxçıvanı, Ordubadı, Lənkəranı, Beyləqanı, Astaranı, Qarabağ yurdlarını, Şirvanı, Muğanı, Mili... gəzib-dolaşır, qeydlər edirdilər. Məlumata görə 1975-ci ilin aprelin 5-dən mayın 26-dək Naxçıvanda olan Moskva qrupu “Məxfi xəritəyə” əsasən ərazidən 29 müxtəlif Sinə daşı, Dibək daşı, Zəyərək daşı, Şir fiquru, Qoç fiquru... olan daşları yığıb götürdülər. Bütün bu proqrama başçılıq edən rusiyalı etnoqraf və Hərbi Sənaye Komplekslərinin birində çalışan professor Qriqori Eyzen idi. O, 1979-cu ildəki yekun qeydlərində yazırdı: “... Bizim Azərbaycandan apardığımız daşlar adi məsələ deyildi. Bu daşları tədqiq edə-edə, orada yazılan yazılarla Sovet İttifaqının xüsusi xidmət orqanlarında Azərbaycanın yaşayış məntəqələrilə bağlı Texnoloji sənədlər, Strateji Proqramlar hazırlanırdı... Maraqlı bu idi ki, Azərbaycanda Şir, Qoç... fiqurlarını oxuyub, tədqiq edən yox idi. Bunun isə həm siyasi, həm məntiqi və strateji mənası var idi...” Sonra professor Q.Eyzen etiraf edir: “...1979-cu ilin ortalarında Moskva Azərbaycana qarşı tarixi, mədəni, milli sərvətin dağıdılması planından əl çəkdi. Çünki Bakıda hakimiyyət dəyişmişdi”.

Məlumata görə məhz bundan sonra Azərbaycanda su hövzələrini, xüsusən “təbabət quyuları” kimi tarixə düşən su quyularını və kəhrizləri araşdıran professor “Semyon Nikifirov alimlər qrupu” işlərini yarımçıq buraxıb, ərazidən çıxarıldı. Lakin bütün bunlar ziyansız ötüşmədi. Məsələn, professor Q. Eyzen yazır ki, Nikifirov qrupundakı alimlər gedərkən, məsələn, Kəngərli rayonundakı Babatəpəni viran qoydular. Yurdçu kəndi dağıdıldı. On bir içməli su quyusu və beş kəhriz basdırıldı. Göstəriş belə idi... Professor yazırdı: “...Xüsusən Kreml Naxçıvan Mədəniyyət Nazirliyilə bağlı söhbətlərdə çox ehtiyatlı davranırdı. Bundan sonra SSRİ Mədəniyyət Nazirliyində Azərbaycanla (şübhəsiz Naxçıvanla) bağlı olan 17 erməni mütəxəssisi yerlərini dəyişməli oldular. Lakin ölkənin xüsusi xidmət orqanlarında bu məsələ açıq qaldı...”

Araşdırmalarımıza görə xüsusən Naxçıvan ərazisindəki qalaların tikintisində istifadə olunmuş “təbabət quyuları”nın suları ilə kəsilmiş çiy kərpiclərdən (bizə adi və qəribə görünsə də) İttifaqın Müdafiə Sənayesində istifadə edilmiş, bunlardan rus alimləri 22 elmi əsər yazmışlar. Alim daha sonra qeyd edir: “...Həmin ərazilərdən götürülən torpaqlar, sular qala divarlarına hörülmüş çiy kərpiclər ovularaq toz halına salınır, ağır silahların, mərmilərin... qablaşdırılmasında istifadə olunur. Şəhərin girəcəyindəki quyu suyu ilə (ona “Ağ su” deyirdilər) silahları silərdilər ki, həmin silahlar paslanmasın... Çünki bu torpaq ovuntularında korroziyaya qarşı güclü meyil var və həm də şüalanmanı götürür...”

Ordubad rayonunda, Biləv kəndi yaxınlığında, Gilançayın sağ sahilində, II-XIV əsrə aid arxeoloji abidə vardır. Rəvayətə görə xalq qəhrəmanı Babək bu qalaya sığındığından onun adı ilə adlandırılmışdır. Yaxınlığında orta əsrlərə aid ikiaşırımlı körpü var. Bu bölgədən Əlincə qalaya gedən yolun üstündə yerləşən Babək qalası strateji baxımdan əlverişli mövqedə, uca zirvədə tikilmişdir. Xüsusi memarlıq xüsusiyyətlərinə malik qala yonulmuş daşdan inşa edilmişdir. Onun daxilində dairəvi və dördkünc bina qalıqları var. Müxtəlif həcmli qaya parçalarından inşa edilmiş binalar bir-birinə bitişik tikilmişdir. Babək qalasında dörd su quyusu qazılmışdı. Ərdəbilli Sərdaroğlu quyuları həm qoşunu təmin edirdi, həm də həmin sular şəfa mənbəyi kimi idi. Quyuları memar Sərdaroğlu ulduzlarla təmasda gecə, tonqal işığında qazmışdı. Babək qalası təbii strateji mövqeyinə, memarlıq və tikinti xüsusiyyətlərinə, arxeoloji materiallarına görə Şərur rayonu ərazisində Qalacıq, Qız qalası, Böyükqala, Kiçikqala, Gilançay vadisindəki və s. orta əsr istehkam abidələri ilə yaxın analogiya təşkil edir. Qala Cənubi Azərbaycan - Xudafərin - Gilan - Naxçıvan - Sünik - Qarabağ karvan yolu üzərində mühüm nəzarət məntəqəsi idi. Bütün karvan içməli suyu bu qalanın quyularından götürürdü. Xəstələr karvandan ayrılıb müalicə üçün su quyularının kənarında alaçıqlar qururdular.

Məlumata görə Ermənistan Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin yüksək rütbəli zabitlərinin (general N. Melkumyan, polkovnik O. Çaparyan) imzası ilə ölkənin Elmlər Akademiyasına məktub yazılır ki, (1984-cü il, 16 avqust) Naxçıvan ərazisindəki mədəniyyət abidələrilə bağlı beynəlxalq simpozium keçirilsin. Məqsəd sənət əsərlərimizin erməniləşdirilməsi idi. Lakin bu simpozium Moskvanın ciddi xəbərdarlığı ilə dayandırılır. Amma təəssüflər olsun ki, düşmən məkrindən əl çəkmir. Bu günün özündə də Naxçıvandakı (Ordubad rayonu ərazisi) Babək qalasının rəsmləri, foto surətləri dünyadakı erməni diaspor təşkilatlarında, eləcə də Ermənistanın Prezident Aparatının, Xarici İşlər Nazirliyinin, Müdafiə Nazirliyinin... foyesində erməni abidəsi kimi asılıb. Lakin Naxçıvan Mədəniyyət Nazirliyinin rəhbərliyi düşmənin mənəvi dəyərlərimizə etdiyi psixoloji hücuma hücumla cavab verdi. Nəticədə ermənilərin Babək qalası ilə bağlı hazırladıqları (rəssam O.Alaverdiyan) poçt markaları Beynəlxalq rabitə sistemindən çıxarıldı. Həmin vaxt Türkiyədə nəşr olunan “Jmanak” qəzeti öz həmvətənlərini tənqid edib göstərdi ki, etiraf edin ki, “...Naxçıvan Mədəniyyət Nazirliyi sizə qalib gəldi...”

(davamı növbəti saylarımızda)

Rövşən VƏLİZADƏ.

 

 

 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev yanvarın 12-də Avropa Şurası Parlament Assambleyasının Monitorinq Komitəsinin həmməruzəçiləri Sezar Florin Predanı və Stefan Şennakı qəbul edib.   

AZƏRTAC xəbər verir ki, görüşdə Azərbaycanda gedən proseslər, siyasi, iqtisadi, humanitar və digər sahələrdə həyata keçirilən islahatlar və bu istiqamətdə atılan addımlar ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparıldı.

 

 

AZƏRTAC

5 -dən səhifə 1061