XƏBƏR LENTİ

Xəta
  • JFolder: :files: Yol qovluğa gətirmədi. Path: /var/www/respub/public_html/images/2014/fevral/19/mingecevir
  • JFolder: :files: Yol qovluğa gətirmədi. Path: /var/www/respub/public_html/images/2014/fevral/18/gimnastika
Diqqət
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/2014/fevral/19/mingecevir
  • There was a problem rendering your image gallery. Please make sure that the folder you are using in the Simple Image Gallery Pro plugin tags exists and contains valid image files. The plugin could not locate the folder: images/2014/fevral/18/gimnastika
Çərşənbə, 19 Fevral 2014 13:32

Mingəçevir: günbəgün gözəlləşən şəhər

Bu günlərdə Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyətində 2013-cü ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş hesabat yığıncağı keçirilmişdir. Geniş hesabat məruzəsi ilə çıxış edən şəhər icra hakimiyyətinin başçısı Niyazi Bayramov ötən ildə şəhərin sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı görülmüş işlərin geniş təhlilini vermişdir.

Natiq vurğulamışdır ki, şəhərimiz üçün ən əlamətdar hadisə 2013-cü ilin aprel ayının 16-da ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin şəhərimizə səfəri olmuşdur.

 

Dövlət rəhbəri ümummilli lider Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət etdikdən sonra, yeni inşa edilmiş Heydər Əliyev Mərkəzinin, “Gənclər evi”nin açılışında iştirak etmiş, “Dostluq” və “Sahil” parklarında aparılan yenidənqurma işləri ilə, Fövqəladə Hallar Nazirliyi xətti ilə yaradılmış Mingəçevir Su Elektirik Stansiyasının və su anbarının təhlükəsizlik sistemi ilə tanış olmuş, məcburi köçkünlər üçün inşa edilən yeni qəsəbədə, yeni salınmış Bayraq Meydanında olmuş və şəhərdə aparılan abadlıq və quruculuq işlərinə çox yüksək qiymət vermişdir. Səfərin nəticəsi olaraq aparılan yenidənqurma işlərinin genişləndirilməsi üçün şəhərə əlavə maliyyə yardımı olunması haqda müvafiq sərəncamlar vermişdir.

Ölkə rəhbəri şəhərimizə səfəri zamanı verdiyi göstəriş və tapşırıqlar Mingəçevir Şəhər İcra Hakimiyyəti və aidiyyəti qurumlar tərəfindən fəaliyyət proqramı kimi qəbul olunaraq il ərzində bu istiqamətlərdə işlər davam etdirilmişdir.

2013-cü ildə yuxarıda qeyd olunan abadlıq və quruculuq işləri ilə yanaşı, şəhərin Heydər Əliyev prospektində avtomobil yolu genişləndirilib, yeni asfalt örtük salınıb, işıqlanma sistemi tam yenilənib, yol kəsişmələrində yeni müasir rəqəmsal işıqforlar quraşdırılıb. Şəhərin əsas mərkəzi yolları olan Təbriz, Naxçıvan, Natəvan küçələri yenidən asfaltlanıb, səki daşları quraşdırıhb, səkilərə asfalt örtük çəkilib. Görülmüş asfalt işləri sahələrində   19,6 min metr səki daşları quraşdırılıb, 250 min kvadratmetr sahəyə yeni asfalt örtük salınıb. Park və xiyabanlarda görülmüş işlərə 6,7 min kvadratmetr dekorativ beton tavalar işlədilib, 2600 dekorativ ağac əkilib, 84 ədəd zibil qabı və 210 ədəd oturacaq quraşdırılıb, 2,5 min kvadratmetr sahəyə yaşıl ot örtüyü salınıb. İl ərzində 28 binanm dam örtüyü əsaslı təmir olunub və bu işlərə 22,3 min kvadratmetr rəngli metal kirəmit işlənib. Yaşayış məhəllələrində 69 binanın şifer və 120 binanın yumşaq dam örtüyündə 10 min kvadratmetr sahədə cari təmir işləri aparılıb, 200 ədəd yeni oturacaq quraşdırılıb, 120 ədəd oturacaq təmir olunub, 4 uşaq meydançası bərpa edilib, 9 binanın fasad hissəsi rənglənib.

 

{gallery}2014/fevral/19/mingecevir{/gallery}

 

“Azərbaycan Respublikası regionlarının 2009-2013-cü illərdə sosial iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nda Mingəçevir şəhərinə aid 11 bəndin hər biri uğurla icra olunmuşdur. Ümumiyyətlə, son 10 ildə Dövlət Proqramlarının icrası nəticəsində Mingəçevir şəhərində bir sıra istehsal, xidmət və emal müəssisələri yenidən tikilmiş və ya fəaliyyətini bərpa etmişdir. Bunlar aşağıdakılardır: yeni tikilən “Kür” Elektron Avadanlıqları istehsalı müəssisəsi və “İnterenerji”Yüksək Gərginlikli Elektrik Beton Dayaqları zavodu fəaliyyətlərini bərpa edən “Azneftemaş”, “Mingəçevir İzolit”, “Akkord maşınqayırma zavodu”ASC-lər əsaslı yenidən qurulmuş “Kür” Olimpiya Tədris-İdman kompleksi, Mingəçevir Dövlət Dram Teatrı, şəhər stadionu, bir sıra bank filialı açılmış, o cümlədən: “Muğanbank”, “Texnikabank”, “Atabank”, “Beynəlxalqbank”, “Accessbank”, “Xalqbank”, “Respublikabank”, “Unibank”, bir sıra iri şadlıq sarayı, supermarket, mehmanxana və xidmət sahələri yeni tikilmişdir. Son 10 ildə qeyd olunan obyektlərin hesabına şəhərimizdə 11623 yeni iş yeri açılmışdır ki, onun da 10829 daimi iş yerləridir. O cümlədən 2013-cü ildə 1010 yeni iş yeri açılmışdır.

Ötən il ərzində istehsal olunmuş sənaye məhsulunun 143,4 milyon manatı və ya 89,9 faizi elektrik enerjisi istehsal edən iki müəssisənin payına düşür. Hesabat dövründə bu müəssisələrdə 8 milyard 370 milyon kilovat/saat elektrik enerjisi istehsal olunmuşdur. Dövlət proqramlarına uyğun olaraq hər iki müəssisədə əsaslı yenidənqurma və modernləşdirmə işləri aparılmışdır. Belə ki, Azərbaycan İstilik Elektrik Stansiyasında mövcud 8 enerji blokunun hər biri əsaslı şəkildə yenidən qurulmuş, digər qurğu və avadanlıqların etibarlı və qənaətli iş rejimləri təmin edilmişdir. Mingəçevir SES silsiləsində əsas stansiyada mövcud 6 hidroaqreqatdan 4-ü modernləşdirilmiş, 1 və 3-cü hidroaqreqatlarda yenidənqurma işləri davam edir. Varvara SES-də hər üç hidroturbində əsaslı təmir işləri davam edir. 

Bildiyiniz kimi, son illər fəaliyyətsiz olan bu müəssisələrin bazasında ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə bu il geniş profilli Texnoparkların yaradılması nəzərdə tutulur.

2013-cü   il   ərzində   şəhər  təsərrüfatı  və   kommunal  xidmət göstərən müəssisələr şəhərdə aparılmış genişmiqyaslı quruculuq və abadlıq işlərində yaxından iştirak etməklə yanaşı,  şəhər əhalisinə, müəssisə və təşkilatlara  aidiyyəti xidmətlərin göstərilməsini təmin etmişlər.

İl ərzində şəhər Mənzil Kommunal Təsərrüfatı İB tərəfindən şəhərin sel sularından   mühafizə   kanalının   13,0 kilometrlik hissəsi həmçinin, Samux küçəsində köməkçi sel su kanalının 750 millimetrlik hissəsi lil və palçıqdan təmizlənərək kanalətrafı ərazi hamarlanmış, H.Əliyev prospektində,  N.Nərimanov,  M.Maqomayev və  20 Yanvar küçələrində avtomobil yolunun genişləndirilməsi ilə əlaqədar yeraltı sel-su xətlərinin 36 ədəd baxış quyusunun yeri dəyişdirilərək yenidən inşa edilmiş, şəhər çimərliyinə gedən yolda yardımçı sel-su kanalı təmizlənmiş, çimərlik ərazisində, Şəhidlər xiyabanında, Dövlət Bayrağı Meydanında, Samux küçəsində və digər xidməti ərazilərdə təmizlik və abadlıq-təmir işləri aparılmışdır.

Şəhər yaşıllaşdırma və  sanitar təmizlik  idarəsi  tərəfindən hesabat dövründə gündəlik xidməti işlərlə yanaşı, yenidən qurulmuş “Sahil” parkının ərazisinə 356 ədəd dekorativ bəzək ağacları, 854 ədəd bəzək kolu, 4200 ədəd gül-çiçək əkilmiş, 20 min kvadratmetr əraziyə çəmən otu səpilərək yaşıllıq zolağı salınmışdır.

Hesabat dövründə şəhər sukanal İdarəsi tərəfindən şəhər əhalisinə və digər abonentlərə su-kanalizasiya xidməti göstərilməklə yanaşı, şəhərin bir sıra  küçələrində müxtəlif diametrli 2160 poqonmetr yaşayış binalarının  zirzəmilərində 110 poqonmetr su xətti yenilənmişdir. Yüksək mərtəbəli yaşayış binalarını içməli su ilə təmin edən su nasos stansiyalarında əsaslı və cari təmir aparılaraq zəruri avadanlıqlar yenilənmişdir.  İl ərzində  şəhərin  su şəbəkəsində baş vermiş   4876   qəza   aradan  qaldırılmışdır. Q.Nəbi küçəsindəki kanalizasiya-Nasos Stansiyasında FQ-800/33 tipli yeni nasos qurğusu quraşdırılmış, şəhərin kanalizasiya şəbəkəsində baş vermiş 5842 qəza aradan qaldırılmışdır.

Şəhər istilik sistemlərinin istismarı sahəsi tərəfindən hesabat dövründə fəaliyyətdə olan qazanxanaların mövsümə hazırlanması nəticəsində Psixonevroloji Xəstəxana, Politexnik İnstitutu, 3 saylı orta məktəb, 1 saylı körpələr evi-uşaq bağçası, 13 saylı körpələr evi-uşaq bağçası, Gəncə şosesi 12 ünvanda yerləşən 16 mənzilli Əlillər üçün yaşayış binası, məcburi köçkünlər üçün şəhərcikdə 9 mərtəbəli 10 yaşayış binası və digər sosial obyektlər, 112-ci məhəllədə 16 yaşayış binasının hələlik 250 mənzili istiliklə təmin olunur.

Hesabat dövründə şəhər icra hakimiyyəti şəhərimizdə məskunlaşan 20273 nəfər üzvü olan 5443 məcburi köçkün soydaşlarımızın mənzil-məişət problemlərini daim diqqət mərkəzində saxlamış və yaranan problemlərin qısa müddətdə həlli istiqamətində müvafiq tədbirlər görmüşdür.

Şəhər rəhbərliyinin müraciəti əsasında “Dövlətqaçqınkom”tərəfindən məcburi köçkünlərin kompakt məskunlaşdıqları 5 tikilinin yumşaq dam örtüyü şifer dam örtüyü ilə əvəz olunaraq əsaslı təmir olunmuş, yaranan işıq, su, kanalizasiya problemləri qısa müddətdə aradan qaldırılmışdır.

Yuxarıda qeyd olunan yeni inşa edilmiş yüksək mərtəbəli binalara orta məktəblərdə və Fin qəsəbəsində məskunlaşmış köçkünlərin köçürülməsi başa çatdırılmışdır. Hazırda şəhər ərazisində yeni qəsəbə tikintisi üçün torpaq sahəsinin  ayrılması istiqamətində  işlər aparılır.

Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin müəyyən etdiyi iqtisadi siyasətin əsas istiqamətlərindən biri də sahibkarlığın inkişafıdır.Bu sahədə mövcud problemlərin həlli üçün hüquqi bazanın yaradılmasına dövlət tərəfindən hərtərəfli dəstək verilir, vahid pəncərə sistemi tətbiq edilir, “2009-2015-ci illər üçün sahibkarlığın inkişafı “Dövlət Proqramı” həyata keçirilir. Hazırda bu sahədə qeydiyyat proseduru sadələşdirilmiş və 2013-cü ilin yekunu üzrə şəhərimizdə 236 hüquqi şəxs və 797 fiziki şəxs qeydiyyatdan keçərək sahibkarlar ordusuna qoşulmuşlar.

Şəhər icra hakimiyyəti 2013-ci il ərzində şəhər həyatının digər sahələri ilə yanaşı, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, gənclər və idman sahələrinin də inkişafına, maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsinə lazımi diqqət yetirmişdir.

Hesabat dövründə şəhər təhsil şöbəsinin müəssisələrinə 353,6 min manatlıq bərk və yumşaq inventar, habelə avadanlıq alınmış, şöbənin 27 müəssisəsində 21,9 min manatlıq cari təmir işləri görülmüşdür.

Tədris ilində XI sinif məzunlarından 18 nəfər qızıl medala layiq görülmüş, IX sinif şagirdlərindən 9 nəfəri fərqlənmə şəhadətnaməsi almışlar.

XI sinif üzrə attestat alanların 80%-i ali məktəbə qəbul üçün sənəd vermiş, onlardan 408 nəfəri qəbul imtahanlarını müvəffəqiyyətlə verərək Respublikanın və xarici ölkələrin ali təhsil müəssisələrinə qəbul olmuşlar.

Ali məktəblərə qəbul olanların 2 nəfəri 700 bal, 32 nəfəri 600-dan yuxarı bal toplayaraq tələbə adı qazanmış, 3 nəfər Prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür.

Məktəblilərin fənn olimpiadasının Respublika turunda 20 №-li məktəbin şagirdi Tamaşa Feyziyeva Ana dili və ədəbiyyatı fənni üzrə III yeri, 10 №-li məktəbin şagirdi Ülkər Əsgərova fizika fənni üzrə IV yeri tutmuşlar.

Ötən dövrdə şəhər mərkəzi xəstəxanasının şöbə və bölmələrində 286 min manatlıq əsaslı, 85,1 min manatlıq cari təmir işləri aparılmış, 247,4 min manatlıq ərzaq, 664,1 min manatlıq dərman preparatları alınmışdır.

Məlumat üçün qeyd edirik ki, Azərbaycan Respublikası Prezidenti cənab İlham Əliyevin 18 aprel 2013-cü il tarixli 2839 saylı Sərəncamına əsasən Mingəçevir Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasında əsaslı təmir və yenidənqurma işləri apararaq, onu çoxprofilli tibb müəssisəsinə çevirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ehtiyat fondundan ilkin olaraq 3 milyon manat vəsait ayrılmışdır. Məlum sərəncamdan sonra şəhər Mərkəzi Xəstəxanası əsaslı  təmirə  dayandırılmış  və hazırda  təmir işləri  sürətlə  davam etdirilir.

Hesabat dövründə mədəniyyət müəssisələrinin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsi, yeni inventarlarla təchizi, binaların təmiri, kitabxana və muzey fondlarının komplektləşdirilməsi üzrə müəyyən işlər görülmüşdür. Şəhər Mədəniyyət və Turizm şöbəsi tərəfindən mədəniyyət müəssisələrinə 18,9 min manatlıq inventar, 11,77 min manat məbləğində avadanlıq alınmış və 15,3 min manatlıq cari təmir işləri aparılmışdır.

Mədəniyyət müəssisələrində tarixi və əlamətdar günlər, milli bayramlar, görkəmli şəxsiyyətlərin yubileyləri ilə əlaqədar təqvim planına uyğun olaraq tədbirlər təşkil olunmuşdur.

2013-cü il ərzində gənclər və idman sahəsində işin təşkili, gənclərin şəhərin ictimai-siyasi, mədəni, sosial-iqtisadi sahələrində yaxından iştirakının təmin edilməsi, gənclərin fiziki sağlamlığına diqqət artırılması, perspektivli idmançıların peşəkarlığının yüksəldilməsi, kütləvi   idman tədbirlərinin təşkili, gənclərin yüksək vətənpərvərlik ruhunda  tərbiyəsinə  yönələn  tədbirlər hazırlanıb həyata keçirilmişdir.

İl ərzində gənclərlə iş sahəsində “Azərbaycan Gəncliyi 2011-2015-ci illərdə” Dövlət Proqramının icrası diqqətdə saxlanılmış, “Zərərli vərdişlərin acı fəsadları”, “Reproduktiv sağlamlıq genefondumuzun zənginləşdirilməsidir”, “Sənin səsin-sənin seçimin”, “Heydər Əliyev və Azərbaycan məfkurəsi gənclərin gözü ilə”, “Azərbaycanı Dünyaya tanıdan dahi şəxsiyyət Heydər Əliyev”, “Vətəni qorumaq şərəfli peşədir” mövzularında “dəyirmi masa” inşa yazı, məqalə müsabiqəsi, milli və dövlət bayramları günlərində bədii-əyləncəli gecələr təşkil olunaraq keçirilmişdir.

Heydər Əliyev Mərkəzlərinin işinin təkmilləşdirilməsi ilə əlaqədar hazırlanmış konsepsiyaya əsasən şəhərdə fəaliyyət göstərən Heydər Əliyev Mərkəzinin işi gücləndirilmiş, mərkəzdə fəaliyyət göstərən tədqiqat qrupu və mərkəzin nəzdində yaradılmış “Heydər Əliyev siyasi xəttinin ardıcıllıqları” disskusiya klubunun fəaliyyətləri təkmilləşdirilmiş, əhalinin bütün təbəqələrini cəlb etməklə dövlət bayramları, anım günləri, ulu öndərin doğum günü ilə bağlı sistemli tədbirlər təşkil edilmiş, yetişməkdə olan gənc nəslin vətərpərvərlik, dövlətçilik ruhunda formalaşması istiqamətində görülən bu tədbirlər kültəvi informasiya vasitələri ilə işıqlandırılaraq geniş əhali kütlələrinə çatdırılmışdır.

2013-cü ildə şəhər icra hakimiyyətinə 3533 korrespondensiya daxil olmuşdur. Bunlardan 1741 ədədi rəhbər orqanlardan, şəhərin idarə, müəssisə və təşkilatlardan İHB aparatına daxil olmuş xidməti sənədlərdir. Rəhbər orqanlardan daxil olan xidməti sənədlər 644, şəhərin idarə, müəssisə və təşkilatlarından daxil olmuş xidməti sənədlər isə 1097 olmuşdur. Bunlardan 450-nə arayış yazılmış, 631-nə cavab məktubu göndərilmiş, 37-nə İcra Hakimiyyəti başçısının sərəncamı, 13-i barədə əmr verilmiş, 602-si ilə aparatın məsul işçiləri tanış olunmuş, 8-i isə icraatdadır.

2013-cü il ərzində Mingəçevir şəhər İcra Hakimiyyəti başçısı məhəllələrdə 44 səyyari görüş keçirmişdir. Səyyari görüşlərdə sakinlər 364   müraciət etmişdir.

Nazirlər Kabinetində keçirilən müşavirədə yekun nitqində dövlət başçısı 2013-cü ilə yekun vuraraq qeyd etmişdir ki, 2014-cü ildə qarşıda daha böyük işlər durur. Ölkə Prezidenti 2014-cü ilin “Sənaye ili” elan edilməsi ilə bağlı müasir texnologiyalara və innovasiyalara əsaslanan  sənayeləşmə siyasətinin sürətləndirilməsini tapşırmışdır.

Cənab İlham Əliyevin tapşırıq və göstərişlərini əsas götürərək 2014-cü   ildə   şəhər   miqyasında   aşağıdakı   işlərin   icrasına diqqət artırılmalıdır:

-Mingəçevir şəhərində sənaye müəssisələrinin bazasında texnoparkların yaradılması prosesinə köməklik göstərilməsi;

-şəhər ərazisində əsaslı təmir olunan məktəb və bağçaların yüksək keyfiyyətlə başa çatdırılması;

-Mərkəzi şəhər xəstəxanasının əsaslı yenidən qurulmasına nəzarətin gücləndirilməsi;

-Heydər Əliyev meydanının, parkın və ətrafdakı binaların fasadlarının əsaslı təmiri və yenidən qurulması;

-Gəncə şosesinin genişləndirilməsi, səki daşlarının dəyişdirilməsi, yeni asfalt örtüyün salınması, işıqlanma sisteminin əsaslı yenidən qurulması;

-su və kanalizasiya şəbəkəsində başlanmış əsaslı yenidənqurma işlərinin sürətləndirilməsi və işlərin icrasına nəzarətin gücləndirilməsi;

-istilik təchizatı sahəsində başlanmış iş

lərin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi;

-şəhərin bütün ərazisində qaz təminatının başa çatdırılması;

-sahibkarlığın inkişafına bütün istiqamətlərdə lazımi köməklik göstərilməsi;

-Kür çayının sağ sahilində yeni inşa olunan istirahət kompleksinin tikintisinin başa çatdırılması, ərazidə abadlıq işlərinin görülməsi, çayın üzərindən çəkilən asma yolun istismara verilməsi;

-köçkün soydaşlarımız üçün tikiləcək yeni qəsəbə üçün torpaq ayrılmasının həlli və tikintiyə lazımi köməkliyin göstərilməsi;

-yaşayış massivlərində aparılan abadlıq və yenidənqurma işlərinin davam etdirilməsi;

-şəhərin daxili küçələrinin asfalt örtüyünün yenilənməsi;

-dam örtüklərinin əsaslı təmiri, yumşaq dam örtüklərinin metal-keramik örtüklərlə əvəz edilməsi işlərinin davam etdirilməsi

-20 Yanvar küçəsinin genişləndirilməsi, işıq sisteminin əsaslı yenidən qurulması, ərazidəki Güllü bağ sahəsini əhalinin istirahəti üçün hazırlanması.

-Fasad hissələri əsaslı təmir olunan və yeni müasir örtük çəkilən 2 doqquz mərtəbə və 2 beş mərtəbə binada işlərin yekunlaşdırılması nəzərdə tutulmuşdur.

Hesabat yığıncağında Prezident Administrasiyasının məsul işçisi Əlibaba Əliyev, millət vəkili Aydın Mirzəzadə iştirak və çıxış etmişlər.

İlham PƏNAHOV,

“Respublika”.

 

 

 

Çərşənbə, 19 Fevral 2014 13:30

Coğrafiya elminin böyük strateqi

Son illər Azərbaycan milli coğrafiya elminin qloballaşması, onun bir çox yeni istiqamətlər üzrə əsası qoyulmuş müasir-konstruktiv və məqsədyönlü elmi-tədqiqat işləri uğurla davam etdirilir. Bu tədqiqat sahələrinin elmi-metodoloji və təcrübi dəyərlərinin əsasını hələ yaxın keçmişlərdə tanınmış akademiklərimiz Həsən Əliyev və Budaq Budaqov işləmişlər.

 

Azərbaycan coğrafiya elminin ayrı-ayrı tədqiqat sahələrində uzun illər səmərəli çalışmaq, o sahələrin əsasını qoyanlardan biri olmaq xoşbəxtliyi akademik Budaq Budaqova nəsib olmuşdur. Akademik Budaq Budaqovun elmə istedadlı alim, yorulmaz tədqiqatçı kimi gəlməsində və ensiklopedik biliyə malik formalaşmasında böyük rus alimi, beynəlxalq elm aləmində yaxşı tanınan, Rusiya coğrafiya məktəbinin banilərindən sayılan Nataliya Dimitraşkonun əvəzsiz xidmətləri olmuşdur. Budaq Budaqov bütün elmi yaradıcılığı boyu bu görkəmli alimin tükənməz və dəyərli əməyini yüksək qiymətləndirmiş, ona öz dərin məhəbbətini, minnətdarlığını bildirmişdir. Akademik Budaq Budaqov bütünlüklə elmi yaradıcılığı naminə həmişə öz üzərində məsuliyyətlə işləyən, çöl tədqiqatlarında topladığı zəngin materialları ümumiləşdirərək son elmi nəticəyə çatmaq bacarığına malik tədqiqatçı kimi tanınırdı.

Budaq Budaqov coğrafiya elminin ayrılmaz hissəsi olan çöl tədqiqatları zamanı günün 14-16 saatını işləyirdi. O, çox yaxşı bilirdi ki, çöl şəraitində topladığı coğrafi materiallar onun gələcək elmi yaradıcılığının və yeni ideyalarının meydana gəlməsinin canıdır. Daha doğrusu, hər bir tədqiqatçı yaxşı bilir ki, çöl şəraitində topladığı ekspedisiya materialları alimin ömürlük istifadə edə biləcəyi bilik xəzinəsidir.

Akademik Budaq Budaqovun çoxillik elmi yaradıcılıq salnaməsinin başlanğıcını 1950-ci illərin əvvəllərində Azərbaycanda ilk dəfə apardığı geomorfoloji tədqiqatlar təşkil edirdi. Həmin illərdə Azərbaycanda istər geomorfologiya ixtisası və istərsə də ümumi coğrafiya elmi üzrə mütəxəssisləri barmaqla saymaq olardı. Artıq 1955-ci ildə Budaq Budaqov “Cənubi-Şərqi Qafqazın şimal yamacının geomorfologiyası” mövzusunda namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə edib ilk azərbaycanlı alim kimi Moskvadan doğma Bakıya qayıdır. O, aspirantura illərində topladığı çöl materiallarını yenidən işləyərək “Azərbaycanın geomorfologiyası” mövzusunda ilk fundamental monoqrafiyanın müəlliflərindən biri kimi tanınır. Artıq Azərbaycanın elm aləmində gənc Budaqovun ilk töhfəsi, xüsusilə coğrafiya elminin inkişafındakı xidməti yavaş-yavaş görünürdü.

Akademik Budaq Budaqovun elmi yaradıcılıq dairəsinin əsas hissəsini müasir geotektonika, paleogeomorfologiya, fiziki coğrafiya, landşaftşünaslıq, ekocoğrafiya, coğrafi fikir tarixi, toponomika hətta milli poeziya sahələrinin coğrafiya ilə sintezi əhatə edirdi.

1959-cu ildə alim Kiş çayının sellərinin öyrənilməsi ilə əlaqədar apardığı ilk çöl-tədqiqat işlərinin nəticəsi bir geomorfoloq kimi ilk dəfə olaraq Azərbaycanda sellərin formalaşmasının coğrafi qanunauyğunluqlarını və sel çöküntülərinin genetik təsnifatını müəyyənləşdirməyə imkan verdi.

Həmçinin Kiş çayı hövzəsində və ona qonşu olan ərazilərdə apardığı coğrafi tədqiqatlar paleogeomorfologiya elminin bir neçə müasir probleminin həllinə, o cümlədən bəzi ekocoğrafi məsələlərin aşkar edilməsində yardımçı oldu.

Budaq Budaqovun bu sahədə apardığı başlıca elmi uğurlardan biri bir sıra alimlərin Böyük Qafqaz regionunda sellərin sönməyə doğru getməsi proqnozunu elmi dəlillərlə inkar etməsi idi. Yəni coğrafiya elmində sellərin inkişaf tendensiyası proqnozuna dair uzun müddət hakim olmuş bu yanlış fikri akademik Budaq Budaqov yeniləşdirdi.

Bundan başqa, Budaq Budaqovun Cənubi Qafqaz regionunda qədim buzlaşma dövrünün tarixi nişanələrindən olan “Kəm Moreni”nin ilk kəşfi geocoğrafiya elmində yenilik oldu. Alim ilk dəfə olaraq onun xronoloji baxımdan üst Pliosen yaşlı olduğunu müəyyənləşdirdi. Tədqiqatçı həmçinin “Kəm Moreni”nin tərkibindəki cilalanmış qədim çay daşlarına əsaslanaraq müasir çayların mənbəyinin indikindən xeyli yüksəkdə, yəni Samur çay hövzəsində yerləşməsi fikrini də söyləmişdir.

Bununla da Budaq Budaqov ilk dəfə olaraq bütünlüklə Böyük Qafqaz regionunda paleogeoloji təkamüllə müasir orocoğrafi örtüyün qarşılıqlı inkişaf tarixi arasındakı asılılığın elmi əsasını izah etdi.

Əldə edilmiş geocoğrafi elmi nəticələrə əsaslanaraq Budaq Budaqov ilk dəfə olaraq coğrafiya elmində Böyük Qafqazın dağlıq relyefinin Sarmat əsrindən sonrakı, son doqquz milyon il ərzində yaranması fikrini söylədi. Bu yeni elmi fikir bütün müasir Qafqazşünas geoloq və coğrafiyaşünas tədqiqatçılar tərəfindən bəyənildi və bütünlüklə Qafqazın geotektonik mərhələsinin tərkib hissəsi kimi qəbul olundu.

Akademik Budaq Budaqov Böyük Qafqazın müasir relyefinin tarixi təkamül mərhələsində və formalaşmasında yer qabığında indi də baş verən geotektonik hərəkətlərin əsas rol oynadığını göstərməklə yanaşı, müəyyən geoloji əsrlər üzrə bu hərəkətlərin baş verməsinin coğrafi qanunauyğunluqlarını, çoxillik dinamikasını, onların müşayiət olunduğu təbii fəlakətlərin kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini öyrənmişdir. Alimin əldə etdiyi yeni elmi uğurların nəticələri və kompleks ekocoğrafi regional xəritə materialları müasir coğrafiya elminin tətbiqi cəhətdən yeniləşməsində mürəkkəb texnogen və ekocoğrafi problemlərin, fövqəladə hadisələrin həllində istifadə olunur. Onun Dördüncü Dövr geologiyası və paleocoğrafiyasına dair apardığı kompleks coğrafi tədqiqatları Böyük Qafqazın yüksək dağlıq zonasında Dördüncü Dövr buzlaşmalarının paleogeomorfologiyasının hərtərəfli öyrənilməsini asanlaşdırdı. Budaq müəllim bu paleotəbii proseslərin əsas səbəbini paleoiqlimin qlobal quraqlaşma və soyuqlaşma istiqamətində mərhələli tendensiyası ilə əlaqələndirmişdir. Bununla da o, Azərbaycanda müasir relyefin çoxəsrlik inkişaf dinamikasına və orogeoloji təkamülünə dair deyilmiş bir çox qaranlıq elmi fikirlərə ilk dəfə coğrafi aydınlıq gətirmişdir.

Akademik Budaq Budaqovun Böyük Qafqazın tədqiqində istifadə etdiyi orijinal tədqiqat üsulları və irəli sürdüyü yeni elmi-metodiki konsepsiyaları respublikamızın digər dağlıq bölgələrində də müvəffəqiyyətlə sınaqdan keçirilmiş və bu bölgələrin geomorfoloji və paleocoğrafi problemlərinin kompleks həllində mühüm rol oynamışdır.

Alimin 1978-ci ildə nəşr etdirdiyi “Cənubi-Şərqi Azərbaycanın geomorfologiyası” adlı kitabı keçmiş sovetlər məkanında coğrafiya elmində böyük yenilik kimi əks-səda yaratmışdır. Həmin kitabdakı yeni elmi-metodoloji fikir və ideyaların əhəmiyyətinə görə Budaq Budaqov ilk dəfə Azərbaycanın coğrafiyaçı alimi olaraq SSRİ Coğrafiya Cəmiyyətinin qızıl medalına layiq görüldü. Elə həmin ildə Budaq Budaqovun “Coğrafi problemlərin regional inkişafı və aqrar planlaşdırılması” mövzusunda Sovet-hind elmi simpoziumunda çıxışı isə Azərbaycanda müasir coğrafiya elminin inkişaf strategiyasının qalxan xətlə getdiyini bir daha təsdiq etdi.

Akademik Budaq Budaqovun bilavasitə təşəbbüsü ilə AMEA akademik H.Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunda tamamilə yeni, landşaftşünaslıq və coğrafi fikir tarixi elminin yeni konsepsiyası işlənildi və müvafiq şöbələri yaradıldı. Hazırda coğrafi fikir tarixi şöbəsində Azərbaycanda coğrafiya elminin keçmişi, təkamül tarixi və Azərbaycanda coğrafi fikir və ideyaların zaman və məkan tarixi haqqında yeni elmi xülasələri hazırlanır. Hazırda Landşaftşünaslıq şöbəsində güclü elmi potensiala malik sanballı elmi məktəbin yaranması və formalaşması akademik Budaq Budaqovun adı ilə bağlıdır. Onun rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə Azərbaycanın bütün ərazisi üçün müxtəlif miqyaslı aqrar landşaft və kosmoekocoğrafi xəritələri hazırlanmış, o cümlədən landşaftın struktur-ərazi diferensiasiyasında yeni tektonik hərəkətlərin rolu, landşaftın geokimyası, landşaftın ekoloji problemləri, antropogen landşaftşünaslığı və landşaftın ərazi struktur dayanıqlığı, aerokosmik xəritələrin deşifrlənməsi sahəsində mühüm elmi nailiyyətlər əldə edilmişdir.

Budaq Budaqovun rəhbərliyi altında yeni texnoloji, xüsusilə aerokosmik metodların və xəritə materiallarının coğrafiyaya, xüsusilə aqrar-landşaftın planlaşdırılması və ekogeomorfoloji tədqiqatlara tətbiqi müasir coğrafiya elminin prioritet strateji sahələrindən sayılır.

Akademik Budaq Budaqov hazırda bütün dünya ictimaiyyətini narahat edən qlobal ekocoğrafi problemlər, o cümlədən səhralaşma, dünyəvi istiləşmə və təbiəti mühafizə sahələrində də mühüm tədqiqatlar aparmış, yeni perspektli və dərin elmi fikirlər söyləmişdir. Xüsusilə ilk dəfə olaraq respublikamız üçün böyük coğrafi elmi məlumata və təcrübi əhəmiyyətə malik regional ekoloji-coğrafi rayonlaşdırma xəritəsini tərtib etmişdir. Onun “Azərbaycanın təbiət abidələri” əsəri xalqımızın coğrafi və ekoloji mədəniyyətinin yüksəlməsində, təbiətə vətənpərvərlik bağlılığının dərinləşməsində, ətraf mühitin qorunması və bərpası işinin ümummilli təbliğində mühüm rol oynamışdır. Azərbaycan coğrafiyasının qədim tarixi qaynaqlarının tədqiqi və milli dəyərləndirilməsi bir çox Azərbaycan şairlərinin, şeir və sənət dühalarının yazılarında təbiət gözəlliyinin tərənnümü, təbiətin poeziya işığında təsviri və onun gözəlliyi, zənginliyi, ən başlıcası isə ayrı-ayrı təbii komponentlərin timsalında tarixi obrazların daxili aləminin açılmasına təsiri məsələləri akademik Budaq Budaqovun elmi yaradıcılığında xüsusi yer tutmuşdur.

“Azərbaycan mənşəli topononimlərin izahlı lüğəti” adlı əsərində dünya ictimayyətinə çatdırdı ki, erməni şovinistləri indiki Ermənistanda olan türk dillərinə mənsub coğrafi adların əksəriyyətini dəyişməklə milli, toponimik genosid yaratmışlar.

O, tarixi keçmişlərə əsaslanaraq sübut etmişdi ki, Ermənistan ərazisində olan coğrafi adlardan biri də erməni mənşəli deyildir. Deməli, tarixi-coğrafiyanın qədim milli nişanələri bir daha göstərdi ki, indiki Ermənistan ərazisi erməni xalqına yox, məhz Azərbaycan xalqına məxsusdur.

Budaq müəllim milli coğrafiya elminin böyük strateqi olmaqla doğma Azərbaycanın, dövlətimizin gələcəyi naminə siyasi perspektivlərimiz haqqında daim düşünürdü. Onun Heydər Əliyev qüdrətini təbliğ edən “Heydər Əliyev fenomeni” adlı kitabı xalqımızın bu dahi şəxsiyyətin ətrafında daha sıx birləşməsinə mənəvi qürur verdi.

Akademik Budaq Budaqov məktəbinin uğurlarının sorağı indi respublikamızın sərhədlərindən çox-çox uzaqlardan gəlir. Zaqafqaziya, Orta və Mərkəzi Asiya, Sibir, Çin, İran, Türkiyə, Hindistan və başqa ölkələr arasında Azərbaycanla həmin məktəbin davamlı elmi körpüsü yaranmışdır. Akademik Budaq Budaqovun rəhbərliyi altında 50-dən çox yüksək ixtisaslı coğrafiya elmləri namizədi və elmlər doktorları hazırlanmışdır. Bunlar Azərbaycanın müasir coğrafiya elminin konstruktiv və inkişaf strategiyasında olduqca böyük elmi potensial hesab olunur.

Hazırda akademik Budaq Budaqovun coğrafiya elminin inkişaf strategiyasına dair fikir və ideyaları, dünyəvi səhralaşma və istiləşmə problemlərinə, həmçinin müasir landşaftların aqro-texnogen planlaşdırılmasına dair elmi mülahizələri mərhələ-mərhələ araşdırılıb öyrənilir. Onun elmi-yaradıcılıq salnaməsinə xüsusi dissertasiyalar həsr olunmuşdur. Çünki bu fikir və ideyaların öyrənilməsi Azərbaycanda müasir coğrafiya elminin inkişaf strategiyasını elmi-nəzəri və metodoloji cəhətdən daha da təkmilləşdirir və onun müasir dünya coğrafiya elminə inteqrasiyasını təmin edir.

Ramiz MƏMMƏDOV,

AMEA akademik H.Əliyev adına Coğrafiya

İnstitutunun direktor əvəzi, AMEA-nın müxbir üzvü, texnika elmləri doktoru,

professor.

Habil HAQVERDİYEV,

İnstitut Həmkarlar İttifaqının sədri,

coğrafiya elmləri namizədi.

 

 

 

Respublika əhalisinin sağlamlığı məsələləri hər zaman ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin diqqət mərkəzində olmuşdur. Prezidentimizin imzaladığı dövlət proqramları, sərəncam və tapşırıqlarına əsasən son illərdə digər sahələrdə olduğu kimi, Azərbaycan səhiyyəsinin inkişafı, müxtəlif profilli yeni səhiyyə müəssisələrinin tikintisi, mövcud tibb ocaqlarının yüksək standartlara cavab verə biləcək səviyyədə təmir olunması, yenidənqurulması, bu müəssisələrin müasir  tibb avadanlıqları ilə təchizatı məsələləri aparılır. Bu işlər Bakı şəhərinin mərkəzi rayonu olan Səbail rayonunda da geniş həyata keçirilir.

Rayonda 25 tibb müəssisəsi fəaliyyət göstərir ki, bunların da əksəriyyəti əsaslı təmir olunmuşdur. Təkcə son iki il ərzində rayonda MTN-nin yeni hərbi hospitalı istifadəyə verilib, 1, 2, 15, 33 saylı şəhər poliklinikaları, 3 saylı Vərəm əleyhinə dispanser, 3 saylı Təcili Tibbi Yardım Stansiyası əsaslı təmir olunub, yeni 19 saylı Köməkçi Təcili Yardım Stansiyası açılıb, bura bütün zəruri avadanlıqlarla təchiz olunub.

Ölkə başçısının tapşırığına uyğun olaraq 2014-cü il fevral ayının 17-dən respublikamızın bütün bölgələrində olduğu kimi Səbail rayonunda da əhalinin tibbi müayinədən keçirilməsi tədbirlərinə başlanılmışdır. Bununla əlaqədar Səbail Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən aidiyyəti qurumların nümayəndələrindən ibarət müvafiq komissiya yaradılmış, həyata keçiriləcək tədbirlərin kollektivlər və ərazilər nəzərə alınmaqla xüsusi qrafiklər tərtib olunmuşdur.

Rayon icra hakimiyyətindən aldığımız məlumata görə, rayonda keçirilən bütün tədbirlər rayon icra hakimiyyətinin tam nəzarətindədir. Ölkə başçısının verdiyi bu tapşırıq, Azərbaycanda ümumiyyətlə, bütün vətəndaşlarımızın sağlamlığının dövlətimiz üçün nə qədər vacib olduğunun ən gözəl göstəricisidir. Tibbi müayinənin keyfiyyətlə həyata keçirilməsi məqsədilə rayondakı tibb müəssisələrinin hazırlıq vəziyyətinə gətirilməsi istiqamətində Səbail Rayon İcra Hakimiyyəti ilə bərabər olaraq Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən də tədbirlər görulmuş, rayonun 1, 2, 33 və 34 saylı şəhər poliklinikalarında tədbirin keçirilməsi üçün müvafiq şəraitlər yaradılmışdır. Müvafiq qurumların da cəlb olunması ilə rayonda, onun qəsəbə və yaşayış sahələrində tədbirlə bağlı əhali arasında təşkilati-izahat işləri aparılır. Həmçinin yaşayış sahələrində, idarə və təşkilatlarda müayinələrin keçirilməsi üçün, evdə olan yataq xəstələrinin müayinəsi məqsədilə səyyar həkim briqadalarının da təşkili nəzərdə tutulmuşdur.

Tibbi müayinələrin aparılmasının ilk günündən etibarən artıq sakinlərin və ərazidə yerləşən müəssisə və təşkilatların kollektivlərinin üzvlərinin kütləvi surətdə tədbirə qatılması müşahidə olunur. Görülən işlər, aparılan izahetmə işləri və digər təşkilati tədbirlər rayon əhalisinin böyük əksəriyyətinin bu mühüm tədbirdə iştirakını təmin edəcəyinə ümid verir.

Məhəmməd VƏliyev,

“Respublika”.

 

 

 

Bakı, 18 fevral (AzərTAc). Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının sədri Azay Quliyev 2014-cü il maliyyə yardımı müsabiqəsi çərçivəsində Dağlıq Qarabağ mövzusu üzrə maliyyələşdirilmiş layihələrin rəhbərləri ilə görüşmüşdür.

Şuranın mətbuat xidmətindən bildirilmişdir ki, 15 layihə rəhbərinin və qurumun Katibliyinin əməkdaşlarının iştirak etdikləri görüşdə A.Quliyev ölkə xaricində icra ediləcək həmin layihələrin əhəmiyyətindən danışmışdır. Bildirilmişdir ki, görüşün keçirilməsində məqsəd layihələr və təşkilatlar arasında əlaqələndirmə imkanlarını genişləndirmək və bununla səmərəliliyin artırılmasına yardım etməkdir.  

Şura sədri qeyd etmişdir ki, bu layihələr Türkiyə ilə yanaşı, Avropa ölkələrində də reallaşdırılmalı və ehtiyac yaranarsa, bunun üçün təşkilatlara əlavə dəstək təmin edilməlidir. A.Quliyev layihələrin icrası ilə bağlı hər bir QHT rəhbərinin fikirlərini bildirməsində və ümumi müzakirələr nəticəsində daha optimal təbliğat variantlarının tapılmasında fayda olduğunu bildirmişdir.

Layihələr çərçivəsində Türkiyə, Almaniya, Belçika, Çexiya, İsveç, Norveç, Ukrayna, Polşa və digər ölkələrdə fəaliyyət göstərən universitetlərdə Qarabağ və Azərbaycan guşələrinin yaradılması, konfransların keçirilməsi, mövzu üzrə yerli dillərdə və ingilis dilində hazırlanmış buklet, broşür və kitabların paylanması, qısametrajlı filmlərin nümayişi və sair tədbirlər nəzərdə tutulur.

Maliyyələşmiş layihələrin rəhbərləri çıxış edərək xarici ölkələrdə Azərbaycanın təbliği, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi haqqında həqiqətlərin yayılması və Xocalı soyqırımının tanıdılması ilə bağlı fikirlərini bölüşmüşlər. Sonda sosial şəbəkələrdə bu təşkilatların qrupunun yaradılması qərara alınmışdır.         

 

 

 

Bakı, fevral (AzərTAc). Bəlkə də səhərin açılması kimi bu dünyada möcüzəli heç nə yoxdur. Qaranlıq gecələrdə yatağımızda qovrulanda işığı nə qədər ürəkdən arzulamışıq. Hərdən adama elə gəlir ki, işıq olmasa, dünya qaranlıqda qalar. Fikirlərin, düşüncələrin qaranlığını əridən söz də işıq gücündədir. Söz insanın ruhunu oxşayanda qəlbi də işıqlanır. İnsan həmişə işıq istəyir. İşıq isə sözdədir.

Tanınmış yazıçı-jurnalist, son dərəcə səmimi insan, mərhum Şamil Xurşudu xatırlayanda onun nurani çöhrəsi gözlərimiz önündə canlanır, könlümüzə işıq düşür. Çünki o, söz adamı idi.

Şamil Xurşud (Fərzəliyev) 1934-cü ildə Ucar rayonunda dünyaya göz açmışdı. Valideynləri 1918-ci il hadisələri səbəbindən məcburiyyət qarşısında qalaraq Qərbi Azərbaycanın Sisyan rayonunun Ağudi kəndindən Ucar rayonuna köçmüşdülər.

Şamil Xurşud Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) jurnalistika fakültəsində oxuyan vaxtdan bədii-publisistik məqalələr, televiziya və radio üçün səhnəciklər yazmağa başlamışdır. Onun ilk səhnə əsəri də elə o vaxtlar oynanılmışdı. Ali təhsilini uğurla başa vurandan az sonra onu Moskvanın İctimai Elmlər Akademiyasına göndərmişlər. Orada ikiillik təhsilini başa vurub Vətənə qayıtdıqdan sonra ömrünü yazıb-yaratmağa həsr etmişdir. Təəssüf ki, yaradıcılığının çiçəkləndiyi bir vaxtda - 52 yaşında dünyasını dəyişmişdir.

Şamil Fərzəliyev  bir müddət Azərbaycan Kommunist Partiyasının (KP) Mərkəzi Komitəsində, sonra “Azərbaycan gəncləri” qəzetində və “Kirpi” jurnalında baş redaktor işləmişdir. Onun redaktorluğu vaxtında rəhmətlik Şahmar Əkbərzadə, Tofiq Mütəllibov, Əbdul Qəni, Şahin Quliyev, Aslan Kəmərli və başqaları yaradıcılıq uğurları qazanmışlar.

O, hər şeydən əvvəl, mükəmməl jurnalist idi. “Kirpi” jurnalının baş redaktoru işləyəndə Mirzə Cəlil və Əvəz Sadıq ənənələrini davam etdirmiş, cəmiyyətdə baş verən mənfi hallara, nöqsanlara heç vaxt göz yummamışdı. Həmkarlarına peşə etikasına, jurnalistikanın əsas prinsiplərinə riayət etməyi, insanın şərəf və ləyaqətini, dövlətin və xalqın mənafeyini hər şeydən üstün tutmağı öyrədərdi.

Şamil Xurşud “Kirpi” jurnalında işlədiyi vaxt redaksiya əməkdaşlarından biri, hazırda həmin mətbu orqanın baş redaktoru, Əməkdar Mədəniyyət İşçisi Polad Qasımovun xatirələrini oxucuların diqqətinə çatdırırıq: “Onun mənfi hallara qarşı barışmaz mövqeyi vardı. Kollektivin hər bir üzvünə etimad göstərər, onların qayğısına qalardı. Yalanı, saxtalığı, ikiüzlülüyü xoşlamazdı. Ən böyük amalı bu idi ki, həyat həqiqətlərini olduğu kimi oxuculara çatdıraq. Mən onun timsalında yaxşı redaktor, alicənab insan tanıdım”.    

Şamil müəllimi yaxından tanıyanlar razılaşar ki, o, sözün əsl mənasında redaktor idi. Onun “Azərbaycan gəncləri” redaksiyasına rəhbərlik etdiyi dövrdə bu qəzet rəsmi mətbuat orqanlarının arasında ən nüfuzlu və sevimli nəşrlərdən biri olmuşdur. İstər bədii, istərsə də publisistik yaradıcılığında çalışırdı ki, oxucu onun yazılarından öz əməlini, fəaliyyətini düzgün istiqamətləndirmək üçün nəyisə öyrənə bilsin.

Ömrünün 30 ilini mətbuata həsr etmiş Şamil Fərzəliyevin publisistik yazıları, xüsusilə də felyetonları həmişə diqqət cəlb etmişdir. O, qələmə aldığı mövzuya, toxunduğu problemə vətəndaşlıq mövqeyindən yanaşmış, yazılarında milli ləyaqətin, mənəvi paklığın, nəcib insani keyfiyyətlərin təbliğinə üstünlük vermişdir. Bunun müqabilində isə rəzilliyi, satqınlığı, mənəvi simasızlığı həmişə ciddi tənqid atəşinə tutmuşdur.

“Azərbaycan gəncləri”ndə yeddi il Şamil müəllimlə çiyin-çiyinə işləmiş jurnalist Şakir Yaqubov yazır: “Şamil Fərzəliyev vicdanlı adam, zəhmətkeş insan, yaxşı kişi, demokratik redaktor idi”.

Dünyasını vaxtsız dəyişmiş, “Mədəniyyət” qəzetinin ilk baş redaktoru olmuş şair-publisist Şahmar Əkbərzadə Şamil Xurşudla bağlı xatirələrini belə bölüşmüşdü: “İndi bəzi obalarımızı başsız görəndə bir haray üşüdür ürəyimi: “Ona deyin, kəndə gəlsin”. Bu, Şamil vəsiyyəti idi, yaddaşımızı silkələyir”.

Ötən əsrin 50-ci illərində ədəbiyyata gəlmiş Şamil Xurşudun povest və digər əsərləri ədəbi tənqidin də diqqətini cəlb etmiş və yaradıcılığı həmişə müsbət qiymətləndirilmişdir. Bu yazıçının özünəməxsus yaradıcılıq prinsipləri olmuşdur. O, həmişə yaratdığı obrazların fərdi xüsusiyyətlərini, psixoloji aləmini açmağı, təsvir etdiyi hadisələrin mahiyyətini bitkin ifadələrlə dolğun və canlı çatdırmağı sevirdi.

Azərbaycan ədəbiyyatının “altmışıncılar” nəslinə mənsub olan yazıçı Şamil Xurşud nümunə göstəriləsi, bənzərsiz yaradıcılıq yolu keçmişdir. Onun “Sizi unutmaram”, “İnsan yaşayır”, “Azarkeş nənə”, “Xəstələr”, “Özüm və özün”, “Ağaclar kəsilmədi”, “Naxırçı çörəyi”, “Sakitlik olmayacaq” kitabları oxucuları indi də duyğulandırır. 

Şamil müəllim görkəmli nasir, publisist olmaqla yanaşı, həm də incə zövqlü, hadisələri inandırıcı, əhatəli təhlil edən, şərh verən dramaturq idi. Onun “Sən tək deyilsən”, “Məhəbbət novellası”, “Yaz yağışı”, “Qvardiya, irəli”, “Sevinc”, “Yol ayrıcında”, Mirzə Şəfi Vazehin həyatına həsr etdiyi “Bəxtiyar deyil” səhnə əsərləri və televiziya tamaşaları bədii məzmunu, milli koloriti və üslubu ilə 60-70-ci illər ədəbi mühitində daim maraqla qarşılanmışdır.

Xalq Yazıçısı Əli Vəliyevin bu fikri unudulmaz qələm sahibini tanıyanlara az da olsa təskinlik verir: “Şamil Xurşud xalqın məişətinə, adət və ənənəsinə yaxından bələd olan yazıçıdır. Onun dili aydın və səlisdir, xalq məsəlləri, ifadələri ilə zəngindir. O, klassik və müasir sənətkarlardan öyrənməyə çalışdığı kimi, xalq yaradıcılığının həmişə gur və şəffaf qaynaqlarından da bəhrələnir. Şamilin yazılarında gənclər yaşlılardan, oğullar atalardan həyatda doğru yol tutmağı, mübarizliyi, mərdanəliyi, etibar və sədaqəti əxz edir, canlarına, qanlarına hopdururlar...”.

Bu xatirəni isə Əməkdar Mədəniyyət İşçisi, yazıçı-publisist, Nahid Hacızadədən eşitdik: “Şamili tələbəlik illərindən tanıyırdım. Şəxsiyyətini qoruyan, yaradıcılığına hörmət edən qələm sahibi idi. Onun bir neçə əsəri əsasında teletamaşalar lentə alınmışdır. Heyif, həyatı da, yaradıcılığı da yarımçıq qaldı...”

Şamil müəllimi yaxından tanıyanlar, onunla birgə çalışmış həmkarları bildirirlər ki, o, kəndə bağlı olan, təbiətən xeyirxah, nəcib və əsl el adamı idi. Elə müdrik insan idi ki, hətta öz yaşıdları da ona ağsaqqal kimi baxır və hörmət edirdilər. Bir də söyləyirlər ki, o qədər sadə, təvazökar insan imiş ki, hər hansı bir məclisdə, süfrəsinin başında əyləşənlərin yarıdan çoxu adi peşə sahibləri olarmış.

İstedadlı qələm sahibi, Əməkdar Jurnalist Flora Xəlilzadə isə onu belə xatırlayır: “Belə söz sahiblərini təkcə öz əsərləri, yaradıcılıqları deyil, həm də tələbələri, ardıcılları yolunu davam etdirir. Bizdən çox-çox əvvəl bu yolu Şamil müəllim gedirdi, bizdən sonra da gələn var. Şamil Xurşudun mətbuatımızda yandırdığı işığın şöləsi əbədidir!”. 

Tanınmış yazıçı-publisist Yusif Kərimovun da xatirəsi maraqlıdır: “Azərbaycan KP MK bürosunun təsdiqinə ikimiz də birgə getmişdik. Şamil müəllim “Kirpi” jurnalına, mən isə “Azərbaycan gəncləri” qəzetinə redaktor təyin olunmalı idik. O zaman bu vəzifələri ən yuxarı dairədə təsdiq edirdilər. 1981-ci ilin fevralı idi. Azərbaycan KP MK-nın birinci katibi Heydər Əliyev ikimizi də birgə qəbul etdi. Sahə jurnalistikasına aid ikimizə də çoxlu sual verdi. Şamil müəllimlə isə zarafatlaşmağı da unutmadı: “Çox qaraqabaqsan, yəni sən satirik jurnal çıxara bilərsən?” Sonra isə öz sualına özü cavab verdi: “Eşitdiyimə görə qaraqabaq adamın içərisi yumorla dolu olur...” Respublikanın rəhbəri doğru duymuşdu. Daha doğrusu, bəlkə də Şamil Fərzəliyevin yaradıcılığına bələd olduğundan belə inamla danışırdı. Çünki Şamilin yazılarında istər felyeton olsun, istər nəsr, yaxud dram əsərləri, hansını “sıxsan” gülüş və zarafat yağışı yağırdı. Bəlkə də elə bu istedadına görə Şamil Xurşud 1981-ci ildən ömrünün sonunadək mətbuat aləmində ən çətin və məsuliyyətli nəşr olan satirik dərgini - “Kirpi” jurnalını hünərlə çıxardı, onu respublikamızın ən mötəbər nəşrlərindən birinə çevirdi... “.

Bütün bu deyilənlərdən sonra bu qənaətə gəlirsən ki, dünya yazana qalır. Dövran karvanını çəkib gedir. Dünyanı maddiyyat və zor gücünə ovsarlayıb ovcuna yığanların o karvanla yükü də gedir. Özlərindən isə heç bir iz qalmır. Dünya isə Şamil Xurşud kim təzə söz deyənlərə, sözü xeyirliyə yozanlara qalır.

Yazıçı-publisist Hidayət demişkən, Şamil Fərzəliyev bu gün də yaşayır, sabah da yaşayacaq, qeyrətli övladlar, doğmalar və dostları ilə birgə oxucularının, onu tanıyan bütün insanların qəlbində yaşayacaq.

 

 

 

Tarix elmlər doktoru, professor Namiq Axundov və siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru, professor Rövşən Vəlizadənin həmmüəllif olduqları “Antikorrupsiya siyasəti dövlətin davamlı iradəsidir” kitabı “Çıraq” nəşriyyatında yenicə çapdan çıxmışdır. Ümumiyyətlə, korrupsiyaya və rüşvətə qarşı total mübarizə müasir dövrün ən xarakterik xüsusiyyətlərindən biridir. Bu istiqamətdə respublikamızda da mühüm işlər göürülmüş və görülür, bu barədə ictimaiyyətə vaxtaşırı məlumatlar verilir.  Mövzunun aktuallığını, həmçinin geniş oxucu auditoriyasının, eləcə də bu sahədə elmi-tədqiqat işi aparanların marağını nəzərə alaraq Azərbaycan Respublikası Baş porokuroru yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsinin rəisi Kamran Əliyevin monoqrafiyaya yazdığı “Antikorrupsiya siyasətində güclü dövlət faktoru” adlı ön sözü dərc edirik.

***

Mütəşəkkil cinayətkarlığın təhlükəli təzahürlərindən olan korrupsiya ən qədim vaxtlardan mövcud olmaqla bütün cəmiyyətlərə xas olan ən mürəkkəb sosial problemlərdən biridir. Korrupsiya dövlətin iqtisadi inkişafında mühüm maneə olmaqla milli sərhədləri aşaraq transmilli xarakter daşıyır, vətəndaşların dövlət təsisatlarına inamını zəiflədir.

Tarix boyu hər bir dövlətin üzləşdiyi ciddi problemlərdən olan korrupsiyaya qarşı mübarizə bu gün də dünya dövlətlərinin qarşısında duran başlıca vəzifələrdən biridir. Müasir dövrdə ümumi inkişaf və təhlükəsizliyə birbaşa təsir göstərən korrupsiya təkcə hamılıqla qəbul edilmiş ümumbəşəri demokratik dəyərləri deyil, həm də milli-mənəvi dəyərləri sarsıdır.

Dövlət idarəetmə sistemində şəffaflıq prinsipinin qorunması, büdcə vəsaitlərinin təyinatı üzrə xərclənməsi, maliyyə intizamının gücləndirilməsi, eləcə də korrupsiya hallarına qarşı mübarizə tədbirlərinin genişləndirilməsi sahəsində son illər ölkəmizdə mühüm tədbirlər həyata keçirilmişdir. Bu istiqamətdə ilk qətiyyətli addımlar hələ ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən atılmış, hüquqi demokratik dövlət quruculuğu ilə bir araya sığmayan, mütərəqqi inkişafa əngəl olan korrupsiyaya qarşı səmərəli mübarizə istiqamətində ardıcıl işlər görülmüşdür. Korrupsiya cinayətlərinə qarşı barışmaz mübarizə Sovetlər İttifaqı məkanında da ilk olaraq məhz ümummilli lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycanda başlanılmışdır. Ulu öndər hələ sovet dövründə korrupsiya və rüşvətə qarşı, eləcə də onun yaratdığı inamsızlığa, haqsızlığa, pozulmuş insan hüquqlarına qarşı... “Qoy Ədalət Zəfər Çalsın!” prinsipini irəli sürmüşdür.

Ulu öndərin 1993-cü ildə xalqın təkidi, tələbi ilə siyasi hakimiyyətə qayıdışından sonra bu istiqamətdə daha qətiyyətli tədbirlər görülmüş, “Cinayətkarlığa qarşı mübarizənin güclənməsi, qanunçuluğun və hüquq qaydasının möhkəmləndirilməsi tədbirləri haqqında” 9 avqust 1994-cü il tarixli Fərman verməklə mütəşəkkil cinayətkarlığa və korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində konkret istiqamətlər müəyyənlişdirilmiş, kəsərli qabaqlayıcı tədbirlər həyata keçirilmişdir. Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən müxtəlif vaxtlarda verilmiş fərman və sərəncamların icrası istiqamətində görülən tədbirlər korrupsiyaya qarşı mübarizə işində çox mühüm rol oynamış, 2000-ci ildən etibarən bu mübarizə tamamilə yeni müstəviyə qaldırılmış, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Azərbaycan Respublikasında korrupsiyaya qarşı mübarizənin gücləndirilməsi haqqında” 8 iyun 2000-ci il tarixli fərmanı ilə Avropa məkanına sürətlə inteqrasiya olunan ölkəmizdə korrupsiyaya qarşı mübarizənin yeni mərhələsi başlamışdır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev hüquqa və ədalətə söykənən sivil cəmiyyət quruculuğunu uğurla davam etdirərək korrupsiyaya qarşı mübarizə tədbirlərinin miqyasını daha da genişləndirmişdir. Korrupsiyanı hər bir dövlətin sosial-iqtisadi inkişafını əngəlləyən buxov hesab edən cənab İlham Əliyev dövlət başçısı kimi fəaliyyətə başladığı ilk vaxtlardan bu ümumbəşəri bəlaya qarşı səmərəli tədbirlərə başlamış, 13 yanvar 2004-cü il tarixdə “Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanunu imzalamışdır.

Korrupsiya ilə mübarizə sahəsində kompleks tədbirlər görülərək Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə 2004-2006-cı illər üçün dövlət proqramı, “Şəffaflığın artırılması və korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Milli strategiya” həyata keçirilməsi ilə bağlı 2007-2011-ci illər üçün fəaliyyət planı müvəffəqiyyətlə icra edilmiş, korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində ixtisaslaşmış qurumlar —Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya qarşı mübarizə üzrə Dövlət Komissiyası və prokurorluq orqanlarına dövlət səviyyəsində göstərilən etimadın təzahürü kimi Baş Prokuror Yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsi təsis edilərək fəaliyyətə başlamışdır.

Ölkəmiz korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində bütün beynəlxalq təşəbbüslərə qoşularaq Avropa Şurası tərəfindən qəbul edilmiş və korrupsiya ilə mübarizədə beynəlxalq nəzəriyyə və təcrübəni özündə əks etdirən “Korrupsiya ilə əlaqədar cinayət məsuliyyəti haqqında”, “Korrupsiya ilə əlaqədar mülki-hüquqi məsuliyyət haqqında” və BMT-nin “Korrupsiya əleyhinə” Konvensiyaları ratifikasiya edərək onların milli qanunvericiliyə implementasiyası həyata keçirilmişdir.

Dövlət başçısı cənab İlham Əliyev korrupsiyaya qarşı mübarizənin davam etdirilməsində qətiyyətini bir daha nümayiş etdirərək 05 sentyabr 2012-ci il tarixdə “Korrupsiyaya qarşı mübarizəyə dair 2012-2015-ci illər üçün Milli Fəaliyyət planı” və “Açıq hökumətin təşviqinə dair Milli Fəaliyyət Planı”nın təsdiq edilməsinə dair sərəncam imzalamış, bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlərin davamlılığının təmin edilməsi, normativ-hüquqi bazanın və  institusional mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi əsas hədəflər kimi müəyyənləşdirilmişdir.

Korrupsiya hüquqpozmaları barədə müraciətlərin təxirə salınmadan çatdırılması və operativ baxılmasının təmin ediilməsi məqsədilə yaradılmış prokurorluq orqanları ilə vətəndaşların qarşılıqlı ünsiyyətinin asan və səmərəli forması olan “161” nömrəli “Qaynar xətt” əlaqə mərkəzinin fəaliyyəti daha da təkmilləşdirilmiş, eyni zamanda Baş Prokuror Yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsinə əməliyyat axtarış səlahiyyətlərinin verilməsindən sonra patent xarakterli korrupsiya cinayətlərinin aşkar edilməsi istiqamətində tədbirlər daha da gücləndirilmişdir.

Vətəndaşlara xidmət və sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyi və onun tərkibində “Asan xidmət” mərkəzlərinin yaradılması mühüm antikorrupsiya tədbirlərindən biridir. Bu mərkəzlər vətəndaşlara qısa müddət ərzində vahid məkandan keyfiyyətli, rahat, heç bir korrupsiya və ya digər neqativ hallar olmadan dövlət xidmətlərini göstərir.

Şübhəsiz, hər bir dövlət yeni yüzillikdə korrupsiyaya qarşı mübarizə istiqamətində mütərəqqi forma və metodlardan istifadə etməyə can atır. Azərbaycan Respublikasının Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə üzrə Komissiyanın sədri, akademik Ramiz Mehdiyev şəffaflığın təmin edilməsinin əhəmiyyətli element olduğunu xüsusi vurğulayaraq bildirmişdir ki, korrupsiyaya qarşı mübarizənin əsas vasitələrindən biri kimi səmərəli və çevik idarəçilik, iqtisadi inkişaf, sosial rifahın yüksəldilməsini, dövlət orqanlarına ictimai etimadın artırılmasını ehtiva edən şəffaflıq çıxış edir.

Ümumiyyətlə hər bir ölkənin iqtisadi inkişafı dünyanın nüfuzlu beynəlxalq təşkilatları tərəfindən təhlil olunur və obyektiv   faktlara   əsaslanan   bu   təhlillər   sübut   edir  ki, Azərbaycan iqtisadiyyatı yüksələn xətlə inkişaf edir.

Təsadüfi deyil ki, korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində fəaliyyət göstərən nüfuzlu beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatlarından olan “Transparensy İnternational”ın təqdim etdiyi 2013-cü ilin Korrupsiya qavranma indeksində Azərbaycan keçən illə müqayisədə xeyli, yəni 12 pillə irəliləmiş, eyni zamanda ölkəmizin qiymətləndirmə balı 27-dən yüksələrək 28 olmuşdur. Ümumən ölkəmiz son illər korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində dəyərləndirmələrdə irəliləməkdə davam edir və Azərbaycanın indeksə daxil edildiyi 2000-ci ildən başlayaraq ilk dəfə belə yüksək nəticə qeydə alınmışdır.

Əldə edilmiş nailiyyətlərin əsası kimi beynəlxalq mexanizmlərin uğurlu tətbiqi, mötəbər beynəlxalq qurumlarla əməkdaşlıq xüsusi qeyd edilməlidir. Artıq beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində ixtisaslaşmış qurumun Azərbaycan modeli müsbət qəbul edilməklə bir nümunə kimi təqdim olunur.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev 2013-cü ilin oktyabr ayında keçirilən andiçmə mərasimində bu xoşagəlməz halın Azərbaycandan götürülməsi üçün çox güclü siyasi iradə olduğunu bəyan edərək fəaliyyətinin prioritet istiqaməti olan korrupsiyaya qarşı səylərini bundan sonra da davam etdirəcəyini və bu mübarizənin ümumxalq işi olduğunu bir daha vurğuladı. Bu, mübariz çağırış olmaqla, həm də korrupsiyaya qarşı aparılan ardıcıl mübarizədə dövlət başçısının öz xalqına olan inam və etibarının təzahürüdür. Bu baxımdan son illər dövlət həyatının bütün sahələrinə əhəmiyyətli təsir elementi kimi dövlət başçısının ümumxalq işi elan etdiyi   korrupsiyaya qarşı mübarizədə vətəndaş cəmiyyəti institutlarının üzərinə məsuliyyətli bir yük düşür.

Ölkəmizdə korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində qeyri-hökumət təşkilatları ilə sıx əməkdaşlığın qurulmasına mühüm önəm verilir. Bu əlaqələrin təzahürü kimi 31 may -02 iyun 2007-ci il tarixlərdə Bakı şəhərində “Transperensy international” təşkilatının Avropa və Mərkəzi Asiya ölkələri üzrə illik regional görüşü, 15 aprel 2011-ci il tarixdə Azərbaycan Respublikasının korrupsiyaya qarşı mübarizə Komissiyası, baş prokurorluğun və korrupsiyaya qarşı mübarizə aparan QHT-lərin məlumat və əməkdaşlıq şəbəkəsinin təşəbbüsü ilə korrupsiyaya qarşı mübarizə ilə bağlı forumu və Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə İdarəsi ilə şəbəkə arasında imzalanmış anlaşma memorandumu xüsusi qeyd olunmalıdır. Dövlət orqanları ilə vətəndaş cəmiyyəti institutlarının səmərəli dialoqunun qurulması Dövlət başçısının korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində müəyyən etdiyi siyasətin daha səmərəli şəkildə həyata keçirilməsinə xidmət edir.

Qeyd etmək yerinə düşər ki, Azərbaycan Respublikasında ilk qeyri-hökumət təşkilatlarından olan Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Fondu korrupsiyaya qarşı mübarizənin önündə getməklə mühüm və dəqiq mövqe nümayiş etdirir. Fondun vətəndaşların antikorrupsiya maarifləndirilməsi, onlarda korrupsiyaya dözülməz münasibətin—vətəndaş mövqeyinin formalaşması üçün səyləri təqdirəlayiqdir.

Təhlillər göstərir ki, dünyada hər il korrupsiyaya qarşı mübarizə məsələlərinə həsr olunan yüzlərlə vəsait nəşr olunur. Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Fondunun (direktoru professor Namiq Axundov) təşəbbüsü ilə hazırlanaraq geniş oxucu auditoriyasının müzakirəsinə təqdim edilən bu kitab qədim tarixə və dövlətçilik ənənələrinə malik Azərbaycanın məhz korrupsiya və onun geniş yayılmış növlərindən olan rüşvətə qarşı mübarizə aparan ilk dövlətlərdən biri olduğu barədə məlumatlandırır. Ümid edirik ki, bu nəşr hüquqi maarifləndirmə baxımından atılmış növbəti addım olmaqla korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində yazılmış kitablar sırasında layiqli yerini tutacaqdır. 

 

 

 

Çərşənbə, 19 Fevral 2014 13:18

DÜNYA BU GÜN

UKRAYNADA POLISLƏ QARŞIDURMALARDA ÖLƏNLƏR VAR

Ukrayna paytaxtı Kiyevdə minlərlə etirazçı nəzərdə tutulan konstitusiya dəyişikliklərinə etiraz edərək, hakim partiyanın qərargahına hücum edib. Ən azı yeddi adamın öldüyü barədə məlumat verilir. Bu barədə “BBC” agentliyi xəbər yayıb.

Polis daş və müxtəlif əşyalar atan vətəndaşlara qarşı rezin güllələr, gözyaşardıcı qaz və səs bombasından istifadə edib.

Eyni zamanda, etirazçılar parlamentə yürüş etməyə cəhd edib. Parlament binasının yaxınlığında yerləşən Mariinski parkında etirazçılarla hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları arasında qarşıdurma yaşanıb.

Müxalifət parlamentdən dərhal 2004-cü ilin Konstitusiyasının bərpası üçün səsvermə keçirilməsini istəyir. 2004-cü ilin Konstitusiyası bərpa edilərsə, bu, Viktor Yanukoviç hakimiyyətinin məhdudlaşdırılmasına və növbədənkənar prezident seçkilərinin keçirilməsinə gətirib çıxara bilər.

Bu, son bir neçə həftə ərzində baş verən ən zorakı hadisədir. Çərşənbə axşamı on minlərlə etirazçı Ali Rada binasına yürüş etməyə cəhd edib, amma polis buna imkan verməyib. Etirazçıların bəziləri polisə daş və “molotov kokteylləri” atıb. Polis buna cavab olaraq gözyaşardıcı qazdan və rezin güllələrdən istifadə edib.

Rəsmilərin sözlərinə görə, hakim Regionlar Partiyasının qərargahına edilən hücum nəticəsində burada işlədiyi güman edilən bir adam dünyasını dəyişib. Parlamentə yaxın bir binada üç etirazçının meyiti, daha üç meyit isə küçədə tapılıb.

Eyni zamanda, xəsarət alanlar arasında 30-dan çox etirazçı, yeddi daxili qoşun əməkdaşı və bir fotoreportyor var.

 

RUSIYA ILƏ ESTONIYA ARASINDA SƏRHƏD MÜQAVILƏSI IMZALANIB

Rusiya və Estoniya arasında 23 illik fasilədən sonra sərhəd müqaviləsi imzalanıb. “APA”nın Moskva müxbirinin verdiyi məlumata görə, fevralın 18-də Moskvada Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovla estoniyalı həmkarı Urmas Paet arasında görüş keçirilib.

Görüş zamanı SSRİ-nin dağılmasından bu günə qədər iki ölkə arasında mübahisəli olan sərhəd məsələsində razılıq əldə olunub.

Rusiya və Estoniya arasında imzalanan sərhəd müqaviləsinə görə, Narva Bay və Fin körfəzində dəniz sərhədləri müəyyənləşib və diplomatik mülkiyyətlə bağlı qarşılıqlı anlaşma əldə olunub.

Qeyd edək ki, Rusiya və Estoniya XİN rəhbərləri Sergey Lavrov və Urmas Paet 2005-ci ildə Moskvada sənədin ilkin variantına imza artmışdılar. Estoniya parlamenti müqaviləni ratifikasiya etsə də, Rusiya Federasiya Şurası sənədi rədd etmişdi.

Belə ki, Estoniyanın 1920-ci ildə SSRİ ilə Estoniya arasında imzalanan müqaviləyə istinad etməsi rəsmi Moskvanın narahatlığına səbəb olmuşdu.

Moskva-Tallin münasibətləri SSRİ-nin süqutundan sonra gərgin olaraq qalırdı. Bu günə kimi əhalisinin 25 faizini təşkil edən ruslara vətəndaşlıq və rus dilində təhsillə bağlı təzyiq edilməsi iddiası ilə Rusiya Estoniyanı sərt tənqid edirdi.

 

İRAN PAKISTAN VƏ ƏFQANISTAN ƏRAZISINƏ QOŞUN YERIDƏ BILƏR

İran Pakistan və Əfqanıstan ərazisinə qoşun yeridə bilər. “APA”nın məlumatına görə, belə bir bəyanatla İranın daxili işlər naziri Abdulrza Rəhmani Fazlı çıxış edib.

Nazir bildirib ki, buna səbəb iranlı sərhədçilərin “Cayş əl-Ədl” qruplaşması tərəfindən əsir götürülməsidir.

A.Fazlının sözlərinə görə, Tehran artıq İslamabad və Kabildən iranlı sərhədçilərin qaytarılması üçün səylər göstərməsini istəyib. “Əks təqdirdə İran sərhədyanı zonaya öz qoşunlarını yeritmək hüququndan istifadə edə bilər”, - deyə o vurğulayıb.

Hələlik nə Pakistan, nə də Əfqanıstan rəsmiləri İran daxili işlər nazirinin bəyanatına reaksiya verməyiblər.

Qeyd edək ki, ötən həftə İranın Pakistan və Əfqanıstanla sərhədində 5 nəfər iranlı sərhədçi bu vaxtadək tanınmayan “Cayş əl-Ədl” qruplaşması tərəfindən əsir götürülüb.

 

SURIYADA HÖKUMƏTƏ QARŞI 120 MIN NƏFƏRLIK ORDU VURUŞUR

Suriyada hökumətə qarşı 110-120 min nəfərlik ordu vuruşur. “APA”nın Moskva müxbirinin xəbərinə görə, bu barədə Rusiyanın Müdafiə Nazirliyindəki mənbə bildirib.

Mənbənin sözlərinə görə, Suriyada hökumətə qarşı döyüşən qüvvələrin sayının artması çox təhlükəlidir: “ABŞ-ın açıqladığı hesabatda hökumətə qarşı vuruşanların sayının 75-115 min nəfər olduğu, bunlardan 26 mininin terror təşkilatının üzvü olduğu bildirilib. Bizim apardığımız araşdırmalar nəticəsində bu rəqəmin daha çox olduğu müəyyənləşib. Suriyada hazırda bir sıra Avropa və Orta Şərq ölkələrindən 7 min silahlı döyüşür”.

Xaricdən gələn silahlıların sayının artması nəticəsində Suriyada Əfqanıstanda yaşananların təkrarlana biləcəyi barədə xəbərdarlıq edən Müdafiə Nazirliyi rəsmisi bildirib ki, vaxtilə Əfqanıstanda mücahid qruplar arasında 35 min əcnəbi sovet ordusuna qarşı vuruşub.

 

İRANLA “ALTILIQ” ÖLKƏLƏRININ NÖVBƏTI GÖRÜŞÜ KEÇIRILƏCƏK

Vyanada fevralın 18-də İranla “altılıq” ölkələri arasında növbəti nüvə müzakirələri başlayıb. “APA”nın İran mətbuatına istinadən verdiyi məlumata görə, danışıqlarda İran nümayəndə heyətinə bu ölkənin xarici işlər naziri Məhəmməd Cavad Zərif, “altılıq” ölkələrinə isə Avropa Birliyinin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Ketrin Eşton rəhbərlik edir.

Müzakirələr 2013-cü il noyabrın 24-də Cenevrədə İranla “altılıq” ölkələri arasında əldə edilmiş nüvə razılaşmasına uyğun olaraq bu il yanvarın 20-də qüvvəyə minmiş Birgə Fəaliyyət Planı çərçivəsində həyata keçirilir.

Müzakirələrdə məqsəd İran nüvə məsələsi ilə bağlı yaranmış problemin birdəfəlik həlli üçün yekun razılaşmanın əldə olunmasıdır. Müzakirələr üç gün davam edəcək.

Danışıqlar M.C.Zərif və K.Eştonun rəhbərliyi altında BMT-nin Vyanadakı mənzil-qərargahında öz işinə başlayıb və daha sonra İran xarici işlər nazirinin beynəlxalq və hüquqi məsələlər üzrə müavini, baş nüvə müzakirəçisi Seyid Abbas Əraqçı və Avropa Birliyinin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsinin müavini Helqa Şmidtin rəhbərliyi altında davam etdirilib.

Bununla yanaşı, ABŞ nümayəndə heyətinə yenə də dövlət katibinin müavini Vendi Şerman rəhbərlik edəcək.

 

EFİOPİYA TƏYYARƏSİNİ QAÇIRAN İKİNCİ PİLOTUN ÖZÜ OLUB

“Ethiopian Airlines” aviaşirkətinin təyyarəsini qaçıran ikinci pilotun özü olub. Bu barədə “Frans-Press” agentliyi qaçırılmış təyyarənin endiyi Cenevrə aeroportunun nümayəndələrinə istinadən xəbər verib.

İsveçrə polisində bildiriblər ki, əsas pilot  bir neçə dəqiqəlik yerini tərk edən zaman ikinci pilot təyyarənin idarə olunmasını ələ keçirib. Təyyarəni qaçıran pilot hava gəmisini Cenevrədə özü endirib və bundan sonra pəncərədən kəndirlə aşağı düşüb. Bu barədə “Röyters” agentliyi məlumat verib.

Polisdə həmçinin qeyd ediblər ki, təyyarəni qaçıran silahlı olmadığından sərnişinlərin və ekipaj üzvlərinin həyatı riskə məruz qalmayıb.

Qaçırılan “ET-702” reysi Efiopiyanın paytaxtı Əddis-Əbəbdən Romaya uçurmuş. Təyyarənin göyərtəsində təxminən 200 adam olub.

Təyyarə Sudan ərazisi üzərindən uçarkən onun qaçırıldığı barədə xəbər gəlib. Təyyarə Cenevrədə yerli vaxtla səhər saat altıda yerə enib. Mütəxəssislər təyyarəni uzaq dayanacağa çəkərək mühasirəyə alıblar. Sərnişinlərin hamısı əlləri yuxarıda təyyarədən çıxarılıb və avtobusa mindirilib.

Daha öncə xəbər verilirdi ki, təyyarəni qaçıran İsveçrədə siyasi sığınacaq istəmək niyyətində olub. İsveçrə hakimiyyəti bu versiyanı mətbuat konfransında təsdiq edib. Təyyarəni qaçıranın sözlərinə görə, ona vətənində qalmaq qorxulu olduğundan bu addımı atmağa məcbur olub.

 

 

 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva fevralın 17-də Bakıda Milli Gimnastika Arenasında tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olmuşlar.

Son illərdə ölkəmizdə idman infrastrukturunun yaradılması istiqamətində mühüm tədbirlər görülür, yeni obyektlər tikilib istifadəyə verilir. Təsadüfi deyildir ki, beynəlxalq Olimpiya Hərəkatının fəal üzvlərindən olan Azərbaycanda tikilən Olimpiya-İdman komplekslərinin sayı 40-ı ötür. Mövcud idman obyektlərində aparılan yenidənqurma işləri beynəlxalq yarışların keçirilməsi üçün ölkəmizin imkanlarını daha da artırır. Azərbaycan 2015-ci ildə keçiriləcək birinci Avropa Oyunlarına hazırlaşır. İdman infrastrukturunun daha da gücləndirilməsi ilə bağlı həyata keçirilən tədbirlərin mühüm tərkib hissəsi olan Milli Gimnastika Arenasında görülən işlər də xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Təməli 2009-cu ilin avqustunda dövlətimizin başçısının iştirakı ilə qoyulan arenada tikinti işləri artıq başa çatmaq üzrədir.

Gənclər və idman naziri Azad Rəhimov arenada görülən işlərlə bağlı dövlətimizin başçısına məlumat verdi. Bildirildi ki, kompleksin fasadı xüsusi formada işlənmişdir. Burada maraqlı illüminasiya elementlərini təqdim edən ekranlar quraşdırılmışdır. Əsasən gimnastika yarışları üçün nəzərdə tutulan arenanın əhəmiyyətini artıran mühüm amillərdən biri də buranın digər idman tədbirlərinin və yarışlarının  keçirilməsi üçün uyğunlaşdırılmasıdır. Yarışların miqyasından asılı olaraq, arenanın əsas hissəsində oturacaq yerlərinin sayını 5 mindən 9 min 600-ə qədər artırmaq mümkündür. Dünya standartlarına uyğun inşa olunan kompleksdə mətbuat mərkəzi, ilk tibbi yardım məntəqəsi, xoreoqrafiya, trenajor zalları, dopinq nəzarəti, inzibati otaqlar, mağazalar, kafelər və digər yardımçı sahələr yerləşir. Avropada ən yaxşı gimnastika komplekslərindən biri olacaq bu idman qurğusunda otel də yaradılmışdır.

 

{gallery}2014/fevral/18/gimnastika{/gallery}

 

Diqqətə çatdırıldı ki, Milli Gimnastika Arenasında bu ilin iyununda bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatının keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bundan əlavə, 2015-ci ildə birinci Avropa Oyunları çərçivəsində 6 gimnastika fənni üzrə yarışların, 2019-cu ildə isə bədii gimnastika üzrə 2020-ci il Olimpiadasına lisenziya xarakterli dünya çempionatının burada keçirilməsi planlaşdırılır.

Sonra Prezident İlham Əliyev və xanımı Mehriban Əliyeva ayrıca inşa edilmiş məşq zalında yaradılan şəraitlə tanış oldular. Dövlətimizin başçısı və xanımı burada gimnastların məşq prosesini izlədilər. Məşq zalında idmançılar üçün hər cür şərait yaradılmışdır.

Qeyd edək ki, Avropa Gimnastika İttifaqının prezidenti də arenada yaradılan şəraiti yüksək qiymətləndirmişdir. Zalda ən son gimnastika avadanlığı quraşdırılmışdır. Həmin avadanlıq Avropa Gimnastika İttifaqının və Azərbaycan Gimnastika Federasiyasının tövsiyələrinə əsasən yerləşdirilmişdir. Hazırda burada bədii gimnastika və kişilər arasında idman gimnastikası, batut, akrobatika, tamblinq üzrə yığma komandalar məşq edirlər. Burada, eyni zamanda, Beynəlxalq Gimnastika Federasiyasının təşkil etdiyi məşqçi kursları keçirilir. Son iki ayda təlim-məşq hazırlığını Türkiyədən, Qazaxıstandan, Latviyadan, Meksikadan və Macarıstandan olan qadın gimnastlar keçmişlər. Kanada, Çexiya, Yunanıstan və Finlandiyadan da qadın gimnastların yaxın zamanlarda Bakıya gəlişi gözlənilir.

Dövlətimizin başçısına və xanımına milli yığmanın forması təqdim olundu.

Sonda xatirə şəkli çəkdirildi. 

AzərTAc

 

 

 

2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, tanınmış dirijor və bəstəkar Tofiq Qəzənfər oğlu Əhmədovun anadan olmasının 90 illiyi tamam olur.

Tofiq Əhmədov uzun illər ərzində estrada orkestrinin bədii rəhbəri və baş dirijoru kimi səmərəli fəaliyyət göstərmiş, ölkənin müasir musiqi mədəniyyəti xəzinəsinə layiqli töhfələr vermişdir.

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, Azərbaycanda estrada musiqisinin inkişafı və təbliği işində özünəməxsus xidmətləri olan Tofiq Əhmədovun 90 illik yubileyinin keçirilməsini təmin etmək məqsədi ilə qərara alıram:

1. Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi xalq artisti Tofiq Əhmədovun 90 illik yubileyinə dair tədbirlər planı hazırlayıb həyata keçirsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin.

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti.

Bakı şəhəri, 17 fevral 2014-cü il.