XƏBƏR LENTİ

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 94-cü maddəsinin I hissəsinin 12-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alır:

Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2000, N 4, I kitab, maddə 250, N 5, maddə 323; 2002, N 12, maddə 709; 2003, N 8, maddə 420; 2004, N 3, maddə 123, N 5, maddə 318, N 6, maddə 415, N 10, maddə 761, N 11, maddə 901; 2005, N 2, maddə 61, N 6, maddə 466, N 8, maddələr 684, 692, 693, N 11, maddə 996, N 12, maddə 1085; 2006, N 2, maddə 68, N 3, maddə 225, N 5, maddə 387, N 6, maddə 478, N 8, maddə 657, N 12, maddə 1005; 2007, N 2, maddə 80, N 6, maddə 560, N 8, maddə 745, N 10, maddə 937, N 11, maddə 1053, N 12, maddələr 1215, 1219; 2008, N 3, maddə 145, N 6, maddə 456, N 7, maddə 602, N 12, maddə 1049; 2009, N 2, maddə 47, N 5, maddə 295, N 6, maddə 404, N 7, maddə 517; 2010, N 2, maddə 75, N 3, maddə 171, N 4, maddələr 265, 266, 276; 2011, N 2, maddə 71, N 7, maddə 586, N 8, maddə 750, N 12, maddələr 1073, 1102; 2012, N 1, maddə 5, N 5, maddə 403, N 6, maddə 498; 2013, N 1, maddə 15, N 6, maddə 620, N 11, maddə 1280, N 12, maddələr 1469, 1478; 2014, N 2, maddə 96, N 7, maddə 768; 2015, N 3, maddə 254, N 5, maddə 512, N 7, maddə 814, N 10, maddə 1093; 2016, N 1, maddə 26, N 2, I kitab, maddələr 186, 204, N 3, maddə 401, N 4, maddələr 640, 646, N 6, maddə 1005, N 7, maddə 1248, N 12, maddələr 1998, 2018; Azərbaycan Respublikasının 2016-cı il 30 dekabr tarixli 492-VQD və 494-VQD nömrəli qanunları) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1. 194.2-ci maddənin birinci cümləsinə “keçirilir” sözündən sonra “və belə hallarda ilk sahibin yerini üçüncü şəxs tutur” sözləri əlavə edilsin və ikinci cümləsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“Bu halda “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq tələbin sahibi ilə borclu arasında bağlanmış müqaviləyə dəyişiklik edilməsi tələb olunmur.”.

2. 431.1-ci maddənin ikinci cümləsinə “bilər” sözündən sonra “və buna borclunun razılığı tələb edilmir” sözləri əlavə edilsin və üçüncü cümləsi aşağıdakı redaksiyada verilsin:

“Bu halda “Banklar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq kreditorla bağlanmış müqaviləyə dəyişiklik edilməsi tələb olunmur.”.

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının

Prezidenti.

Bakı şəhəri, 7 aprel 2017-ci il.

 

 

 

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 19-cu bəndini rəhbər tutaraq, “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2017-ci il 7 aprel tarixli 572-VQD nömrəli Qanununun qüvvəyə minməsi ilə əlaqədar həmin Qanunun tətbiqini təmin etmək məqsədi ilə qərara alıram:

1. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti:

1.1. Azərbaycan Respublikası qanunlarının və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin aktlarının “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğunlaşdırılması ilə bağlı təkliflərini üç ay müddətində hazırlayıb Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim etsin;

1.2. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin normativ hüquqi aktlarının həmin Qanuna uyğunlaşdırılmasını üç ay müddətində təmin edib Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə məlumat versin;

1.3. mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarının həmin Qanuna uyğunlaşdırılmasını nəzarətdə saxlasın və bunun icrası barədə beş ay müddətində Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə məlumat versin;

1.4. həmin Qanundan irəli gələn digər məsələləri həll etsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarının və normativ xarakterli aktların “Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğunlaşdırılmasını təmin edib Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə məlumat versin.

 

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti.

Bakı şəhəri, 12 aprel 2017-ci il.

 

 

 

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 19-cu bəndini rəhbər tutaraq, “Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2017-ci il 7 aprel tarixli 571-VQD nömrəli Qanununun qüvvəyə minməsi ilə əlaqədar həmin Qanunun tətbiqini təmin etmək məqsədi ilə qərara alıram:

1. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti:

1.1. Azərbaycan Respublikası qanunlarının və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin aktlarının “Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğunlaşdırılması ilə bağlı təkliflərini üç ay müddətində hazırlayıb Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim etsin;

1.2. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin normativ hüquqi aktlarının həmin Qanuna uyğunlaşdırılmasını üç ay müddətində təmin edib Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə məlumat versin;

1.3. mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarının həmin Qanuna uyğunlaşdırılmasını nəzarətdə saxlasın və bunun icrası barədə beş ay müddətində Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə məlumat versin;

1.4. həmin Qanundan irəli gələn digər məsələləri həll etsin.

2. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarının və normativ xarakterli aktların “Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğunlaşdırılmasını təmin edib Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə məlumat versin.

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının

Prezidenti.

Bakı şəhəri, 12 aprel 2017-ci il.

 

 

 

Azərbaycan Avropa İttifaqının etibarlı tərəfdaşıdır və Avropa İttifaqı ilə qarşılıqlı hörmət, bərabər tərəfdaşlıq və ümumi maraqlara əsaslanan münasibətlərin inkişaf etdirilməsi istiqamətində qəti siyasi iradə nümayiş etdirir.

Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildiriblər ki, bu sözləri Azərbaycanın xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarovun Vişeqrad qrupu və Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin iclasındakı çıxışında deyib.
Nazir qeyd edib ki, bu ənənəvi format əməkdaşlığın hazırkı durumunun nəzərdən keçirilməsi, həmçinin gələcək birgə fəaliyyətin yol və vasitələrinin müzakirəsi üçün gözəl imkandır.
Elmar Məmmədyarov deyib: “Biz “suverenlik, müstəqillik və dövlətlərin ərazi bütövlüyü, sərhədlərin toxunulmazlığı və münaqişələrin sülh yolu ilə həlli Avropa təhlükəsizlik nizamı üçün əsas elemetlərdir və bu prinsiplər Avropa İttifaqının daxilində və kənarda olan bütün dövlətlərə şamil edilir” bəndinin də əks olunduğu 2016-cı ildə qəbul edilmiş Avropa İttifaqının xarici və təhlükəsizlik siyasəti üzrə Qlobal Strategiyasına sadiqliyini alqışlayırıq.
Fevral ayında Azərbaycan Prezidentinin Brüsselə səfəri yeni ikitərəfli sənəd üzrə rəsmi danışıqlar prosesinin başlanması ilə ikitərəfli münasibətlərdə yeni səhifə açdı. Azərbaycan bu yeni və uzaqgörən sənədin əlaqələrimizin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə qalxmasına yol açacağına inanaraq, danışıqlar prosesinə daxil olur və əminik ki, bu, dəyişkən siyasi və təhlükəsizlik mühiti fonunda tərəflərin ehtiyac və prioritetlərini qarşılayacaq.
Sədr dövlət olaraq Polşanın təqdim etdiyi konsepsiya sənədində də əks olunduğu kimi, uzlaşma məsələsinə xüsusi diqqət yeriməklə, sektorlar üzrə əməkdaşlıq həqiqətən də qarşılıqlı maraqlarımıza əsaslanan ikitərəfli və çoxtərəfli əməkdaşlıq gündəliyimizin inkişafında vacib rol oynayır”.
Nazir bildirib ki, enerji sahəsində strateji əməkdaşlıq əlaqələrimizin təməli olmaqda davam edir. Cənub Qaz Dəhlizi istehsalçı, tranzit ölkələri və istehlakçıların maraqları arasında düzgün tarazlığı ilə enerji təhlükəsizliyi və şaxələndirilməsi üzrə nadir layihədir. “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin vaxtında yerinə yetirilməsinə qəti siyasi dəstək Azərbaycan tərəfindən təşkil edilən və Cənub Qaz Dəhlizi ölkələri, tərəfdaş dövlətlər və Avropa Komissiyasının yüksək səviyyəli rəsmilərinin iştirak etdiyi Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurasının üçüncü görüşündə bir daha bəyan edilib.
“Biz ümumi maraqlarımıza uyğun gələn digər sahələr, o cümlədən uzlaşma, ətraf mühit, təhsil, turizm, mədəniyyət və mobillik, həmçinin insanlararası təmaslar, kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi sahəsində də dialoqu inkişaf etdirmək niyyətindəyik.

 


Asiya və Avropa arasında təbii körpü kimi strateji roluna görə Azərbaycan hər zaman regional və transregional uzlaşma təşəbbüslərinin fəal iştirakçısı və reallaşmasında aparıcı rol oynayan dövlət olub. Bu gün Azərbaycan coğrafi qovşaq adlandırılan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizlərinin təşviqi üçün üç mühüm layihənin yerinə yetirilməsinə qoşulub”, - deyə nazir vurğulayıb.
Bildirilib ki, strateji Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) layihəsi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında dəmir yolu xəttinin istifadəyə verilməsi regional ticarəti asanlaşdıracaq, Şərq və Qərb arasında fasiləsiz dəmir yolu xəttinə çıxışı mümkün edəcək. Biz layihənin bu il başa çatdırılmasını gözləyirik. Asiya və Avropa arasında daşımaların qiymət və vaxt baxımından effektliyini artırmaqla, BTQ hazırkı yollara güclü alternativdir.
2016-cı ildə Çindən başlayaraq Mərkəzi Asiya, Xəzər dənizi, daha sonra Azərbaycan və Gürcüstanı keçməklə Avropaya istiqamətlənən konteyner qatarını istifadəyə verdik. Bu sınaq qatarı sübut etdi ki, bu yol tranzit müddətini 30-35 gündən 15 günədək azalda bilər.
Azərbaycan, həmçinin digər önəmli layihənin, illik 25 milyon ton yük potensialı olan və Xəzər dənizində ən böyük və çoxməqsədli limanın-yeni Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanınin tikintisinə başlayıb. Avropa, Rusiya və İranın dəmiryolları qovşağında və Bakı hava limanının yaxınlığında yerləşən Ələt limanı regional mərkəzə kəsintisiz əlaqə və hava yükdaşıması, həmçinin digər Xəzər dənizi limanlarına səmərəli dəmir yolu çıxışı əldə etməyə imkan yaradacaq.
“TEN-T-in inkişafı” (Trans-Avropa Nəqliyyat Şəbəkəsi) üzrə keçən il Rotterdamda qəbul edilmiş nazirlər bəyanatı nəqliyyat dialoqunu irəlilətmək üçün dolğun platforma təqdim edir. Biz Şərq-Qərb dəhlizinin Azərbaycan hissəsi, yol və dəmir yolu xətlərinin TEN-T mərkəzi şəbəkəsinə, həmçinin Şimal-Cənub dəhlizinin TNT-T hərtərəfli şəbəkələrinə daxil edilməsini alqışlayırıq.
Çini Avropa ilə birləşdirən Trans-Xəzər Beynəlxalq Tranzit Xətti kimi regional layihələrə Mərkəzi Asiya dövlətləri və Türkiyə də daxil olmaqla, daha geniş iştirak nəzərdən keçirilməlidir. Bu, həmçinin Avropa İttifaqının Trans-Avropa şəbəkələrinin daha sonra Şərqə genişləndirilməsi məqsədi daşıyan Avropa İttifaqının uzlaşma gündəliyinə də uyğun olacaq.
Nazir bildirib ki, Şərq Tərəfdaşlığının gələcəyi böyük ölçüdə münaqişələrdən əziyyət çəkən regionlarda davamlı təhlükəsizlik, sülh və sabitliyin bərqərar olmasından asılıdır. Biz düşünürük ki, Avropa İttifaqının vaxtında və fəal rolu regionumuzda sabitlik və inkişaf baxımından əhəmiyyətlidir.
Azərbaycan münaqişənin danışıqlar yolu və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanan yol xəritəsi üzrə həllində maraqlıdır. Xüsusilə də bu, 2016-cı il Avropa İttifaqının Xarici və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Qlobal Strategiyasında əks olunub. Eyni zamanda, onilliklərdir ki, davam edən danışıqlar heç bir nəticə verməzsə, Azərbaycan pozulmuş ərazi bütövlüyünü sərəncamında olan mümkün bütün vasitələrlə bərpa etmək hüququnu özündə saxlayır.
Dəfələrlə bəyan edildiyi kimi, hökumətimiz Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionunun erməni və azərbaycanlı icmalarının birgəyaşayışına bütün növ zəmanət verməyə hazırdır. Azərbaycanın münaqişənin həll edilməsi istiqamətində cəhdlərinin əksinə olaraq, Ermənistan işğal edilmiş ərazilərin demoqrafik xüsusiyyətlərini dəyişdirmək üçün məqsədli siyasət yürüdür, həmçinin işğal edilmiş ərazilərdə qanunsuz “seçkilər” və “referendum” keçirir. İşğal edilmiş ərazilərdə keçirilmiş ən son qanunsuz “referendum” Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının əleyhinə yönəlmiş daha bir təxribat xarakterli addımdır. Bu qanunsuz fəaliyyət beynəlxalq birlik tərəfindən rədd edilib.
2016-cı il aprel hadisələri və 2017-ci il fevralın 25-də təmas xəttində baş verən ən son təxribatlar “nə hərb, nə sülh” vəziyyətinin həssaslığını sübut etdi. Qeyd edilən narahatlıqlara baxmayaraq və Avropa İttifaqı qonşuluğunda geosiyasi və təhlükəsizlik dəyişiklikləri, çağırışları fonunda Avropa İttifaqı ilə dialoqun gücləndirilməsi bizim prioritetlərimiz sırasındadır. Son illərdə Şərq Tərəfdaşlığının ikitərəfli və çoxtərəfli istiqamətləri avropalı tərəfdaşlarla təcrübələrin bölüşülməsi və ən yaxşı praktikanın mübadiləsində faydalı vasitə olduğunu sübut edib.
“Aprel ayının sonunda Avropa İttifaqı ilə yeni ikitərəfli razılaşma üzrə danışıqlara başlayacağıq. Azərbaycan üçün ən mühüm element ondan ibarətdir ki, yeni Razılaşma kifayət qədər aydın şəkildə Avropa İttifaqının Azərbaycanın suverenliyi, müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına dəstəyi, hörməti və bu mövqeyə uyğun fəaliyyətə sadiqliyi əks etdirir. Xüsusilə də bu, 2016-cı il Avropa İttifaqının xarici və təhlükəsizlik siyasəti üzrə Qlobal Strategiyasında əks olunub.
Azərbaycanın, eləcə də Şərq Tərəfdaşlığının digər ölkələrinin ərazi bütövlüyünə hörmət yalnız bizim maraqlarımız üçün deyil, həmçinin Avropa İttifaqının da maraqlarına uyğundur və regionun inkişafı üçün önəmlidir”, - deyə Elmar Məmmədyarov vurğulayıb.

AZƏRTAC

 

 

 

M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetində (MDU) keçirilən Avrasiya Universitetlər Assosiasiyası (AUA) Şurasının genişləndirilmiş iclasında Azərbaycanı Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) rektoru, assosiasiyanın vitse-prezidenti, akademik Abel Məhərrəmov təmsil edib.

 

BDU-dan AZƏRTAC-a bildiriblər ki, iclası assosiasiyanın prezidenti, MDU-nun rektoru, akademik Viktor Sadovniçi açıb.

Plenar iclasda A.Məhərrəmov assosiasiyanın ilk üzvlərindən olan BDU tərəfindən irəli sürülən əməkdaşlığın yeni formalarının daha da möhkəmləndirilməsi istiqamətində görülən işlərdən danışıb. O, Avropa və Asiyanın 11 ölkəsini əhatə edən assosiasiyanın üzvü olan ali məktəblərin elm, təhsil və cəmiyyət məsələlərini özündə birləşdirən “Universitetin üç missiyası” adlı reytinqi ilə bağlı fikirlərini bölüşüb. Təklif edilib ki, reytinqin təşkilatçıları sırasında Rusiya Rektorlar Şurası və Rusiya Elmlər Akademiyası ilə yanaşı, Avrasiya Universitetlər Assosiasiyası da yer alsın. Bundan başqa, BDU-nun rektoru reytinqin müəyyənləşməsi üçün irəli sürülən meyarlara münasibətini bildirib, müvafiq təkliflərlə çıxış edib. O, yeni reytinqin qısa müddətdə beynəlxalq nüfuz qazanacağına əminliyini ifadə edib.

Akademik V.Sadovniçinin fəaliyyətini xüsusi vurğulayan A.Məhərrəmov onun 25 il rəhbərlik etdiyi MDU-nun dünyanın nüfuzlu universitetlərindən birinə çevrilməsinə töhfələr verdiyini deyib.

Tədbirdə akademik V.Sadovniçi Rusiya Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilməsi münasibətilə Avrasiya Universitetlər Assosiasiyası adından A.Məhərrəmovu təbrik edib, ona qurumun xatirə hədiyyəsini təqdim edib.

 

 

 

AZƏRTAC

 

 

 

Aprelin 12-də Beynəlxalq Muğam Mərkəzində Azərbaycan ilə Amerika Birləşmiş Ştatları arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 25-ci ildönümünə həsr edilən tədbir keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbir çərçivəsində Azərbaycan-ABŞ əlaqələri ilə bağlı sərgi nümayiş etdirilib.

ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri Robert Sekuta ölkələrimizin diplomatik əlaqələrinin qurulmasının tarixindən danışıb. O, ABŞ-ın Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk dövlətlərdən biri kimi, ötən 25 il ərzində ölkəmizin yanında olduğunu bildirib. Səfir vurğulayıb ki, keçən müddət ərzində altı min azərbaycanlı müxtəlif proqramlar çərçivəsində Birləşmiş Ştatlarda təhsil alıb. Bununla yanaşı, amerikalı müəllimlər Azərbaycanda müxtəlif təhsil müəssisələrində fəaliyyət göstəriblər. ABŞ-ın sülh korpusunun 600 könüllüsü Azərbaycanda ingilis dilinin tədrisində iştirak edib. Bundan başqa, amerikalı və azərbaycanlı hərbiçilər dünyanın müxtəlif qaynar nöqtələrində xidmət ediblər.

Robert Sekuta, həmçinin əlavə edib ki, Vaşinqton enerji resurslarının şaxələndirilməsində həmişə Bakını dəstəkləyib. O, Azərbaycanla enerji layihələri üzrə daimi məsləhətləşmələrin aparıldığını, bu layihələrin Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu diqqətə çatdırıb.

Mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev ölkələrimiz arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 25 illiyi münasibətilə Azərbaycan hökuməti adından təbriklərini çatdırıb. Nazir vurğulayıb ki, ötən müddət ərzində Azərbaycanla ABŞ etibarlı tərəfdaşlar kimi bir çox sahələrdə sıx əməkdaşlıq ediblər. Xüsusilə Azərbaycan və ABŞ rəhbərləri arasında aparılan mütəmadi müzakirələri, Birləşmiş Ştatların Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə məşğul olan ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədri olduğunu nəzərə alsaq, bu etibarlı tərəfdaşlıq xüsusi önəm daşıyır. Biz bu problemin həlli prosesinin sürətləndirilməsini və uğurla nəticələnməsini səbirsizliklə gözləyirik.

Nazir Azərbaycan ilə ABŞ arasında humanitar sahədə də uğurlu əməkdaşlığın olduğunu diqqətə çatdırıb. O, ikitərəfli əlaqələrin gələcəkdə turizm sahəsində də inkişaf edəcəyinə ümidvar olduğunu bildirib.

Tədbir konsert proqramı ilə davam edib.

 

 

 

AZƏRTAC

 

 

 

 

 

Ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 94-cü ildönümü münasibətilə aprelin 12-də Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatında anım mərasimi keçirilib. 

AZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə ulu öndər Heydər Əliyevin, Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Sonra kinorejissor Vaqif Mustafayevin xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyətinə həsr olunan “Əsl məhəbbət haqqında” sənədli televiziya filmi nümayiş etdirilib.
Respublika Veteranlar Təşkilatının sədr müavini, ehtiyatda olan polkovnik Cəlil Xəlilov çıxış edərək ulu öndər Heydər Əliyevin mənalı həyatı və çoxşaxəli fəaliyyəti barədə geniş məlumat verib. “Ulu öndər Heydər Əliyev zamanın fövqündə duran, illər keçdikcə dühası və əzəməti daha parlaq şəkildə görünən qüdrətli şəxsiyyətlərdəndir”, - deyən C.Xəlilov vurğulayıb ki, Ümummilli Lideri xalqın, dövlətin tarixində əbədi yaşadan mühüm cəhətlərdən biri onun Azərbaycanın ən çətin zamanlarında xalqı və dövləti düşdüyü bəladan qurtarması, onu yeni inkişaf mərhələsinə çıxarmasıdır. Tarixi yaradan, onun gedişini dəyişməyə qadir insan kimi Heydər Əliyevin adı dünyanın ən böyük dövlət adamları olan Bismark, Atatürk, Adenauer və digər tarixi şəxsiyyətlərlə bir sırada çəkilir.
Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk illərində üzləşdiyi dərin ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi problemlərə, cəbhədəki uğursuzluğa, hakimiyyət böhranına, vətəndaş müharibəsi təhlükəsinə toxunan C.Xəlilov bildirib ki, belə ağır vəziyyətdə xalqın imdadına məhz ulu öndər Heydər Əliyev yetişdi. Dahi rəhbər xalqın təkidli dəvətini qəbul edib 1993-cü il iyunun 9-da Bakıya gəldi, bununla da daxili və xarici düşmənlərimizin bütün planları puça çıxdı. Xilaskarlıq missiyasını üzərinə götürən Ulu Öndər vətəndaş qarşıdurmasının qarşısını aldı, ölkəni parçalanmaq təhlükəsindən xilas etdi. 1993-cü il iyunun 15-də ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. Bundan sonra Azərbaycan gələcəyə inamla baxan qüdrətli dövlətə çevrilmək yoluna qədəm qoydu.
Məruzəçi daha sonra Azərbaycanın bu gün siyasi və iqtisadi sahədə qazandığı böyük uğurlardan, Ulu Öndərin siyasi kursunun layiqli davamçısı Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə regionun lider dövlətinə çevrilməsindən, dünyanın sürətlə inkişaf edən ölkələri sırasına çıxmasından danışıb.
Tədbirdə çıxış edən Prezident Administrasiyasının ictimai-siyasi məsələlər şöbəsinin müdir müavini Ərəstun Mehdiyev kinorejissor Vaqif Mustafayevin ulu öndər Heydər Əliyev haqqında çəkdiyi filmin dahi şəxsiyyətin həyat və fəaliyyətini dolğun əks etdirən ən maraqlı ekran əsərlərindən biri olduğunu vurğulayıb.
Ərəstun Mehdiyev qeyd edib ki, Azərbaycan xalqı zəngin tarixi ərzində bir sıra görkəmli şəxsiyyətlər yetişdirib. Həmin şəxsiyyətlərin arasında ümummilli lider Heydər Əliyevin özünəməxsus yeri var. Ulu öndər Heydər Əliyev Azərbaycan xalqının və dövlətinin tarixində silinməz izlər qoyub. Bütün fəaliyyəti dövründə “Xalq dövlət üçün yox, dövlət xalq üçün olmalıdır” prinsipinə əsaslanan Heydər Əliyev ümumxalq mənafeyini hər şeydən üstün tuturdu. Ulu Öndərin həyatına, fəaliyyətinə nəzər salanda bunu aydın şəkildə görmək mümkündür. Heydər Əliyev xalqının Ümummilli Lideri səviyyəsinə yüksələnə qədər mühüm vəzifələrdə çalışıb, zəngin həyat yolu keçib. Xüsusi xidmət orqanlarında uğurlu fəaliyyətdən sonra sovet dövründə Azərbaycana rəhbərlik edib, daha sonra keçmiş SSRİ-nin ali rəhbərlərindən biri olub. Sovet İttifaqının süqutundan sonra müstəqil Azərbaycana rəhbərlik edən Heydər Əliyev fəaliyyətinin hər iki dövründə ölkəmizin dinamik inkişafı, xalqın rifahı üçün yorulmadan çalışıb. Müstəqillik illərində Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə tanınmasında və yüksək mövqe qazanmasında ulu öndər Heydər Əliyevin rolu əvəzsizdir. Bu uğurları şərtləndirən əsas amil Heydər Əliyevin həmişə xalqa arxalanması olub.
Prezident Administrasiyasının rəsmisi bildirib ki, dahi şəxsiyyət 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanı bütün sahələrdə yaşanan tənəzzüldən, vətəndaş qarşıdurmasından, parçalanmaq təhlükəsindən xilas edib, dövlət çevrilişi cəhdlərinin qarşısını müdrikliklə alıb. Heydər Əliyev məhz xalqa güvənərək respublikada ictimai-siyasi sabitliyi bərqərar edib, Azərbaycanı dinamik inkişaf yoluna çıxarıb, bütün sahələrdə dərin islahatlar həyata keçirib. Ümummilli lider Heydər Əliyev cəmiyyətin bütün təbəqələrini, o cümlədən gəncləri, yaşlıları, müharibə veteranlarını da daim diqqət mərkəzində saxlayırdı. Ulu öndər Heydər Əliyev çıxışlarında vurğulayırdı ki, iqtisadiyyatı güclü olan dövlət xalqın mənafeyinə xidmət etməlidir. Belə dövlət beynəlxalq arenada mövqelərini möhkəmləndirə, ordusunu gücləndirə bilər. Dövlət özünün güclü ordusuna arxalanmalıdır. Dövlətin və xalqın orduya qayğısı yüksək səviyyədə olmalı və bu birlik daim təmin edilməlidir. Bu məsələlərə xüsusi diqqət yetirən Ümummilli Lider dövlət quruculuğu siyasətində həmin prinsiplərin təmin olunmasını daim nəzarətdə saxlayırdı.
“Ötən il biz Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin bərpasının 25 illiyini dövlət səviyyəsində qeyd etdik. Müstəqilliyin bərpasından ötən illər ərzində Azərbaycan sürətlə inkişaf edərək dünya dövlətləri sırasında özünə layiqli yer tutub. Bu uğur dahi rəhbər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu siyasətin müvəffəqiyyətlə həyata keçirilməsi sayəsində əldə olunub. Ulu öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi siyasət hazırda dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla davam və inkişaf etdirilir. Məhz bu siyasət sayəsində regionun lider dövləti olan Azərbaycan artıq bölgədə və dünyada mühüm söz sahibinə çevrilib. Azərbaycan dövləti yaşadıqca ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsi qədirbilən xalqımız tərəfindən daim ən yüksək hörmət və ehtiramla yad ediləcək. Çünki ümummilli lider Heydər Əliyevin adı Azərbaycan tarixinə və xalqımızın yaddaşına əbədi həkk olunub”, - deyə Ərəstun Mehdiyev bildirib.
Sonra Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Fidumə Hüseynova, “İnterfaks-Azərbaycan” agentliyinin baş direktoru Aleksandr İvanov, veteranlar Vladimir Timoşenko, Tofiq Ağahüseynov, kinorejissor, Xalq Artisti, Dövlət Mükafatı laureatı, Heydər Əliyev haqqında sənədli televiziya filmlərinin müəllifi Vaqif Mustafayev və digərləri çıxış edərək müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurulmasında, inkişafında və dünyaya tanıdılmasında Ümummilli Liderimizin tarixi xidmətlərindən bəhs edib, Ulu Öndərlə bağlı xatirələrini bölüşüblər. Natiqlər vurğulayıblar ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin ideyalarına sadiq qalan gənclərimiz dahi rəhbərin siyasi xəttini uğurla davam etdirərək, Azərbaycana yeni uğurlar qazandıran Prezident İlham Əliyevin ətrafında sıx birləşərək ölkəmizin inkişafına öz töhfələrini verirlər.
Sonda kinorejissor Vaqif Mustafayevə Respublika Veteranlar Təşkilatının “Veteran həmrəyliyi” medalı təqdim edilib.

 

 

 

AZƏRTAC

 

 

 

Cümə axşamı, 13 Aprel 2017 07:29

Heydər Əliyev və iqtisadi islahatlar

1991-ci ildə müstəqilliyini bərpa edərək bazar iqtisadiyyatı istiqamətində ilk addımlarını atan Azərbaycan Respublikası böyük iqtisadi və siyasi çətinliklərlə rastlaşmışdır. İqtisadiyyatda artıq 1989-cu ildən başlanmış geriləmə prosesi müstəqilliyin ilk üç ilində daha da dərinləşmişdi. Əgər 1989-1991-ci illərdə ümumi daxili məhsul istehsalı hər il orta hesabla 5,7 faiz azalırdısa, sonrakı üç il ərzində azalmanın sürəti 3.8 dəfə artmışdı. 1993-cü ildə 1990-cı ilə nisbətən 2 dəfə az sənaye və kənd təsərrüfatı məhsulu istehsal edilmişdir. 1993-cü ildə dövlət idarəçiliyində kobud səhvlərin məntiqi nəticəsi olaraq ağır sosial-iqtisadi gərginliyin yüksək həddinə çatdığı, ölkə vətəndaş müharibəsi təhlükəsi ilə üz-üzə qaldığı vaxtda xalqımızın ümummilli lider Heydər Əliyevə üz tutması təsadüfi deyildi. Məhz onun müdrikliyi, uzaqgörənliyi, qətiyyəti və dövlətçilik istedadı sayəsində Azərbaycan tezliklə təlatümlərdən, sarsıntılardan uğurla çıxaraq gələcəyə inamla baxan bir dövlətə çevrildi. Mübaliğəsiz demək olar ki, bu gün müstəqil Azərbaycanın qazandığı uğurlar ulu öndər Heydər Əliyevin ölməz ideyalarından güc alır. Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyə başladığı hər iki tarixi dövr iqtisadi tənəzzüllə xarakterizə olunsa da, məhz bu dünya şöhrətli siyasətçinin qəbul etdiyi son dərəcə dəqiq qərarlar, həyata keçirdiyi məqsədyönlü islahatlar nəticəsində həmin tənəzzülü sürətli tərəqqi əvəz etmişdir. Ulu öndərin Azərbaycana rəhbərliyinin ilk illərindən etibarən respublikada geniş islahatların həyata keçirilməsinə başlanıldı. 1994-cü ildən başlayaraq iqtisadiyyatda aparılan islahatlar və bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə cavab verən yeni iqtisadi siyasətin həyata keçirilməsi bütün sahələrdə inkişaf mərhələsinin başlanmasına təkan verdi. Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi səriştəli, təmkinli və məqsədyönlü iqtisadi islahatlar nəticəsində 1996-cı ildən etibarən Azərbaycan iqtisadiyyatında əsaslı yüksəlişin bünövrəsi qoyuldu. Təkcə belə bir faktı qeyd etmək kifayətdir ki, 1996-2003-cü illərdə bütün makroiqtisadi göstəricilər iki-üç dəfədən çox artdı. 1993-2003-cü illəri əhatə edən 10 il ərzində Azərbaycanda ümumi daxili məhsul istehsalı 22,3 dəfə, adambaşına düşən ÜDM-in həcmi isə 20,3 dəfə artdı. Həmin illərdə ölkəmizdə hüquqi-təşkilati formasından asılı olmayaraq, üç minə qədər yeni sənaye müəssisəsi açılaraq 2003-cü ilin əvvəlinə onların sayı 5200-ü ötdü.

Müstəqil Azərbaycan Respublikasında iqtisadi sahənin təşəkkülü və inkişafı da ulu öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Hələ 23 il öncə, 1994-cü il iyunun 21-də Prezident sarayında respublika iqtisadiyyatının və həyatının digər sahələrinin cari məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədəki yekun nitqində ulu öndər demişdir: “Biz respublikamızda hüquqi-demokratik dövlət qurmaq yolu ilə gedirik. Bu, dövlət quruculuğunda, siyasi sahədə strateji yolumuzdur. Bununla, çox sıx əlaqədə ikinci sahə iqtisadiyyatın demokratik yollarla idarə edilməsidir, yəni iqtisadiyyatda demokratik islahatlar aparılması, bazar iqtisadiyyatı yoludur. Bütün bunlar kompleks şəkildə respublikamızı gələcəyə aparan yollar, istiqamətlərdir”.
Azərbaycanın sərbəst bazar münasibətlərinəəsaslanan liberal iqtisadiyyat xəttini dəstəklədiyini dünyaya bəyan edən ulu öndərin böyüklüyü ondadır ki, o, həqiqi müstəqilliyin, siyasi azadlığın iqtisadi qüdrət və inkişafdan keçdiyini bilir və ölkənin məhz belə bir yolla irəliləməsini təqdir edirdi. Heydər Əliyev iqtisadi platformasında iqtisadi islahatlar dedikdə, Azərbaycan iqtisadiyyatını bazar iqtisadiyyatı yolu ilə aparmaq, özəl bölmənin fəaliyyətini genişləndirmək və özəlləşdirməni həyata keçirmək, sahibkarlığa, təşəbbüskarlığa geniş imkanlar yaratmaq, ölkə iqtisadiyyatını dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin iqtisadi sistemi əsasında qurmaq və dünya iqtisadiyyatına inteqrasiya etmək nəzərdə tutulurdu.
İqtisadi islahatların zəruriliyindən bəhs edən ulu öndər tarixi faktlara əsaslanmaqla qəti mövqeyini aşağıdakı fikri ilə əsaslandırırdı: “...sosializm quruluşunun ən yüksək bəhrələrini görmüşük. Onun verdiyi bəhrələri heç kəs, heç vaxt inkar edə bilməz. Xüsusən, bizim respublikamızda. Lakin o quruluş, iqtisadi sistem özünün son həddinə gəlib çatmışdı. Buna görə də onun sonrakı inkişafı mümkün olmadı, iqtisadiyyat, ümumiyyətlə, inkişaf dayandı və geriləmə prosesi başlandı. Təsadüfi deyildi ki, 1980-1985-ci illərdə yeni yollar axtarmağa başladılar. Bu da yeganə bir yola gətirib çıxardı: iqtisadi islahatlar aparmalı, bazar iqtisadiyyatı yolu ilə getməli, bazar iqtisadiyyatı prinsiplərini tətbiq etməli”.
Ulu öndər Heydər Əliyev hesab edirdi ki, müstəqil Azərbaycan dövlətinin iqtisadiyyat sahəsində strateji xətti bundan ibarətdir ki, bizdə mülkiyyət forması tədricən dəyişdirilməli, iqtisadiyyatımız bazar iqtisadiyyatı əsasında qurulmalı, təşəbbüskarlığa geniş meydan verilməlidir. Məhz bu, iqtisadiyyatımızın strateji yoludur. Müstəqil Azərbaycan üçün xarakterik xüsusiyyətləri nəzərə almaqla iqtisadi islahatların aparılması onun müvəffəqiyyətini təmin etmişdir və burada Heydər Əliyev dühasının əvəzolunmaz rolu vardır. Belə ki, ilk növbədə, onun fövqəladə zəhməti sayəsində bağlanan neft sazişləri iqtisadiyyatın bütün sahələrinin dirçəlməsində əhəmiyyətli rol oynadı.
Respublikamızda iqtisadi islahatlar ardıcıl surətdə həyata keçirilməklə öz müsbət nəticələrini verdi. İslahatların hüquqi bazasını təşkil edən “Müəssisələr haqqında”, “Səhmdar cəmiyyəti haqqında”, “Torpaq islahatı haqqında”, “Sovxoz və kolxozların islahatı haqqında” və bir sıra digər qanunlar qəbul edilmiş, “Azərbaycan Respublikasında 1995-1998-ci illərdə dövlət mülkiyyətinin özəlləşdirilməsinin Dövlət Proqramı” təsdiq olunmuşdu. 1993-cü ildən etibarən ümummilli lider Heydər Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi və iştirakı ilə torpağın özəlləşdirilməsi ilə bağlı məsələlərin müzakirə edilməsi və nəhayət torpaq islahatı haqqında Qanunun qəbul olunması bazar iqtisadiyyatına keçid istiqamətində atılmış cəsarətli bir addım kimi qiymətləndirilməli və bu MDB məkanında olan ölkələr üçün parlaq təcrübə nümunəsidir. Aparılmış islahatlar nəticəsində 2239 kolxoz, sovxoz və sair kənd təsərrüfatı müəssisəsi ləğv edilərək onların bazasında və digər əsaslarla müxtəlif hüquqi-təşkilati formalı təsərrüfatlar yaradılmışdır.
Heydər Əliyevin birbaşa göstərişi ilə müvafiq dövlət orqanları tərəfindən təcili olaraq hökumətin iqtisadi proqramı işlənib hazırlanmış və həyata keçirilməyə başlanmışdı. 1995-1996-ci illər ərzində makroiqtisadi sabitliyin təmin olunması və iqtisadiyyatda struktur dəyişikliklərinin aparılması tədbirlərini nəzərdə tutan iki hökumət proqramı müvəffəqiyyətlə həyata keçirilmişdir. Çox böyük əhəmiyyəti olan beynəlxalq kontraktların bağlanması, dünya ölkələri ilə iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi, Azərbaycana investisiya axınının güclənməsi, iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsi və s. məhz ulu öndər Heydər Əliyevin müdrik daxili və xarici siyasətinin məntiqi nəticəsi kimi mümkün olmuşdur.
Ulu öndər tərəfindən həyata keçirilən qətiyyətli iqtisadi islahatlar az bir zamanda geniş beynəlxalq dəstək aldı. Beynəlxalq Valyuta Fondu və Dünya Bankı tərəfindən Azərbaycanda iqtisadi islahatlar haqqında xüsusi proqram hazırlanıldı və ölkəmizə maliyyə yardımının göstərilməsinə başlanıldı. Həmin beynəlxalq maliyyə-kredit institutları ilə sıx əməkdaşlıq şəraitində hazırlanmış sabitləşdirmə proqramına uyğun olaraq iqtisadiyyatın liberallaşdırılmasına yönələn radikal islahatlar həyata keçirildi. Ölkəmizin iqtisadi artım sürəti 1995-ci ildən başlayaraq MDB üzrə orta göstəricidən xeyli yüksək olmuşdur. Ümummilli lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu və Prezident İlham Əliyev tərəfindən daha da inkişaf etdirilən strateji kurs Azərbaycanı zirvələrə doğru gedən ölkələr qrupunda öncül mövqeyə çıxarmışdır.
Beləliklə, tam əminliklə demək olar ki, 1993-2003-cü illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatı böhran və tənəzzül məngənəsindən çıxaraq, iqtisadi inkişaf və yüksəliş yoluna qədəm qoymuşdur. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən təməli qoyulmuş və Prezident İlham Əliyevin başçılığı altında uğurla davam etdirilən sosial-iqtisadi inkişaf strategiyası nəticəsində əldə olunan nailiyyətlər Azərbaycanın bu sahədə gələcəkdə də daha böyük uğurlar qazanacağına zəmin yaradır.
Bu gün ölkəmizin tərəqqisinin əsasında ulu öndər Heydər Əliyevin ideyaları dayanır. Azərbaycanın indiki zənginliyi, intibahı Heydər Əliyev ideyalarının öz real təsdiqini tapması sayəsində mümkün olmuşdur. Yeni iş yerlərinin getdikcə artması və yoxsulluğun əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması dövlət başçısı İlham Əliyevin həyata keçirdiyi siyasətin nəticəsidir. Yürüdülən uğurlu, qətiyyətli siyasət, həyata keçirilən makroiqtisadi layihələr Azərbaycan iqtisadiyyatının daha da yüksələcəyindən xəbər verir. Ayrı-ayrı dövlət proqramlarında nəzərdə tutulan tədbirlərin həyata keçirilməsi Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişafında vacib mərhələ olmaqla, ölkənin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayır.

Müşfiq CƏFƏROV,
“Respublika”.

 

 

 

Son illərdə ölkəmizin hərtərəfli inkişafında əldə olunmuş yüksək dinamikaya uyğun olaraq, paytaxtın mərkəzi hissəsində yerləşən Nəsimi rayonunda da istehsalın artımında, quruculuq-abadlıq işlərinin genişlənməsində, önəmli sosial layihələrin sürətlə gerçəkləşdirilməsində diqqətəlayiq uğurlar qazanılmışdır. Keçən ili bütün sahələrdə ciddi nailiyyətlərlə yola salmış nəsimililər ilin birinci rübünün sosial-iqtisadi göstəricilərini də kəmiyyət və keyfiyyət baxımından yaxşılaşdırmışlar.

Prezident İlham Əliyevin Bakı şəhərinin problemlərinin həllini sürətləndirmək, paytaxtın ümumi gözəlliyini və rahatlığını daha da artırmaq yönündə gerçəkləşdirdiyi layihələr, dövlət proqramlarında nəzərdə tutulan məqsədyönlü quruculuq-abadlıq tədbirlərinin ardıcıl yerinə yetirilməsi, daxili imkan və ehtiyatların kifayət qədər hərəkətə gətirilməsi Nəsimi rayonunda sürətli inkişaf və genişmiqyaslı yeniləşməni təmin etmişdir.
Əvvəlki illərdə olduğu kimi, bu il də dövlət başçısı rayonda həyata keçirilən irimiqyaslı quruculuq-abadlıq işlərinə, hərtərəfli yeniləşmə layihələrinə diqqət və qayğısını davam etdirmişdir. Fevralın 10-da Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva “Azərbaycan Dəmir Yolları” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin inzibati binasında və Bakı Dəmir Yolu Vağzalında aparılan əsaslı yenidənqurma işləri ilə tanış olmuşlar. Hər iki layihə paytaxtın mərkəzi hissəsinin daha da gözəlləşməsi və ətraf ərazi də daxil olmaqla abadlaşması, dəmiryolçular, sakinlər və qonaqlar üçün ən müasir rahatlıq yaradılması işinə növbəti sanballı töhfə olmuşdur. Bakının son illərdə beynəlxalq məclislər mərkəzinə çevrilməsi kimi tarixi bir prosesi nəzərə alsaq, paytaxtın giriş qapılarından sayılan Dəmir Yolu Vağzalının müasirləşdirilməsini və bu sahənin idarə olunmasını yeni səviyyəyə qaldıran bu yenidənqurma işlərinin önəmi bir daha aydın olar.
Paytaxtın, eləcə də Nəsimi rayonunun inkişafına göstərilən daimi himayənin nəticəsidir ki, ilin əvvəlindən rayonun sosial-iqtisadi həyatını əks etdirən makroiqtisadi göstəricilər əvvəlki ilin müvafiq dövründəkindən xeyli üstün olmuşdur. Bunu konkret fakt və rəqəmlər də aydın göstərir.
Sənaye. Birinci rübdə ev təsərrüfatlarında sənaye məhsulu istehsalı ilə məşğul olanların, habelə hüquqi şəxs yaratmadan fiziki şəxs kimi fəaliyyət göstərənlərin işi də nəzərə alınmaqla, 140 milyon 824 min manatlıq sənaye məhsulu istehsal edilmişdir. Sənaye istehsalının 17 faizi məhsulun, 83 faizi isə sənaye xarakterli xidmətlərin payına düşmüşdür.
Dövlət sektorunda 60 milyon 677 min manatlıq və ya ümumi istehsalın 43 faizi qədər, qeyri-dövlət sektorunda isə 80 milyon 147 min manatlıq və ya ümumi istehsalın 57 faizi səviyyəsində məhsul istehsal edilmiş və xidmətlər göstərilmişdir. İstehlakçılara 140 milyon 544 min manatlıq və ya bütün sənaye istehsalının 99,8 faizi qədər məhsul göndərilmişdir. Rayonda mühüm növ qida məhsulları özəl müəssisələrdə istehsal edilmişdir.
Nəqliyyat. Yanvar-mart aylarında nəqliyyat sektorunda fəaliyyət göstərən müəssisələr, ümumilikdə, 83 milyon 941 min manatlıq xidmətlər göstərmişdir ki, bu da əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 4,9 faiz coxdur.
İnformasiya və rabitə. İlin əvvəlindən bu sahənin rayondakı qurumları müəssisə və təşkilatlara, əhaliyə 77 milyon 992 min manatlıq və ya ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 5,2 dəfə çox rabitə xidməti göstərmişdir. Xidmətlərin 94 faizi qeyri-dövlət müəssisələrinin payına düşür.
Tikinti. Bu dövrdə rayonun tikinti kompleksində iqtisadi və sosial sahələrin inkişafı üçün bütün maliyyə mənbələri hesabına 137 milyon 523,2 min manat məbləğində investisiyadan istifadə edilmişdir, bu da keçən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 105 faiz təşkil etmişdir. İstifadə edilmiş vəsaitin 136 milyon 109,1 min manatı tikinti-quraşdırma işlərinin yerinə yetirilməsinə xərclənmişdir ki, bu da kecən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 4 faiz coxdur.
Qeyri-dövlət mülkiyyətinə məxsus müəssisə və təşkilatlar əsas kapitala 134 milyon 879,2 min manat (98 faiz), dövlət mülkiyyətinə məxsus müəssisə və təşkilatlar isə 2 milyon 644 min manat (2 faiz) sərmayə yönəltmişlər. Podrat təşkilatlarının gördükləri işin həcmi 133 milyon 659,1 min manat və ya əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 4,1 faiz artmışdır.
Ticarət. Pərakəndə ticarət şəbəkəsində əhaliyə 249 milyon 600,7 min manat məbləğində və ya əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 15 faiz çox istehlak malları satılmışdır. Əmtəə dövriyyəsinin 99,9 faizi özəl sektorun müəssisələrinin payına düşmüşdur.
Xidmət. Xidmət müəssisələri əhaliyə 120 milyon 560 min manatlıq, yaxud ötən ilin müvafiq dövrünün səviyyəsindən 31,3 faiz cox ödənişli xidmət göstərmişdir. Ümumi həcmin 78,3 faizi hüquqi şəxslərin müəssisələrində əldə edilmiş və əhaliyə 94 milyon 398,4 min manatlıq pullu xidmətlər göstərilmişdir.
Pullu xidmətlərin 7 faizi dövlət müəssisələrinin payına düşür. Özəl sektorun müəssisələri əhaliyə 114 milyon 352,5 milyon manatlıq pullu xidmətlər göstərmişdir. Bunun 7,8 faizini məişət xidmətləri təşkil etmiş və 9,2 faizi sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən fiziki şəxslərin müəssisələrində reallaşmışdır.
Əhali, əmək haqqı. 2017-cı il aprelin 1-nə rayonun əhalisi 219,6 min nəfər olmuşdur. İqtisadi və sosial sahələrdə muzdla işləyənlərin orta sayı 147 min 678 nəfər, orta aylıq əmək haqqı isə keçən ilin birinci rübü ilə müqayisədə 12,2 faiz artaraq 578 manat olmuşdur. İlin əvvəlindən 953 yeni iş yerləri açılmışdır. Onların hamısı daimidir. “Ərazi məşğulluq proqramı”na əsasən 128 nəfərə işsizlik müavinəti verilməsi proqnozlaşdırılmış, 501 nəfərə müavinət verilmişdir.
Rayon Mənzil Kommunal Təsərrüfatı Birliyində 272, çoxmənzilli binaların təmiri ilə bağlı 259 nəfər işə götürülmüşdür. Məşğulluq Mərkəzi vasitəsilə münasib işlə təmin olunanların 415, peşə hazırlığı kurslarına cəlb olunanların 19 nəfəri qadınlar olmuşlar. 229 nəfər qadına isə işsizliyə görə müavinət təyin edilmişdir. İşə götürülənlərin 60 faizi, peşə kurslarına cəlb olunanların 70 faizi, işsizlik müavinəti alanların isə 25 faizi gənclər olmuşdur. Mərkəz 7 nəfər qaçqın və məcburi köçkünü münasib işlə təmin etmiş, 3 nəfərə işsizliyə görə müavinət ödəmiş, 3 nəfəri isə peşə təlimi kurslarına cəlb etmişdir.
Sağlam biznes mühitinin formalaşdırılması, investisiyaların cəlb edilməsi, kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı və əhalinin işgüzarlıq fəaliyyətinin artırılması üçün münbit şəraitin yaradılması, yerli infrastruktur layihələrin icra olunması, yeni istehsal və emal müəssisələrinin açılması, məşğulluq səviyyəsinin artırılması və əhalinin maddi rifahının yüksəldilməsi ilə bağlı verilmiş tapşırıqların icrasının qısa müddətdə təmin edilməsi məsələləri RİH başçısı yanında Şuranın geniş iclaslarında müzakirə olunmuş, RİHB Aparatı, Sahə inzibati ərazi dairələri üzrə nümayəndəliklər, ikili tabelikdə olan yerli strukturlar, müəssisə və təşkilatların rəhbərlərinin üzərinə düşən vəzifələr müəyyənləşdirilmişdir.
Ölkədə sahibkarlığın inkişaf etdirilməsi, əhalinin məşğulluq səviyyəsinin artırılması, iş yerlərinin açılması, sərmayələrin cəlb edilməsi ilə bağlı tapşırıqların təmin edilməsi məqsədi ilə Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyətində xüsusi qərərgah yaradılmışdır. Novruz bayramı ərəfəsində istifadəyə verilən Loqistika mərkəzinin—Yaşıl marketin gələcəkdə tam gücü ilə işləməsi üçün 1000 nəfərdən çox adamın işə cəlb olunması nəzərdə tutulur.
Prezident İlham Əliyevin göstərişinə əsasən, yararsız və ya qəzalı vəziyyətdə olan binalarda yaşayan sakinlərin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması, Nazirlər Kabinetinin mövcud şəhərsalma normalarına cavab verməyən, şəhərin ümumu görünüşünə xələl gətirən yaşayış binalarının, sosial və digər qeyri-yaşayış obyektlərinin sökülərək yenidən qurulması, yeni yaşayış binalarının inşa edilməsi, əlavə iş yerlərinin açılması ilə bağlı qərarı istiqamətində də Nəsimi RİH məqsədyönlü iş aparır.
Tikiləcək binaların ərazidə yerləşdirilməsinin ərazi planlaşdırılması sənədlərinin uyğunluğunun və hazırlanan layihələrin memarlıq hissələri Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsi ilə razılaşdırılır. 30-dan çox təklif müzakirə edilmiş, müəyyən edilmiş ünvanlar üzrə 17 layihə razılaşdırılmış, 3 layihə üzrə ərazilər boşaldılaraq söküntü işlərinə başlanılmışdır.
Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın sədrliyi ilə Bakı və Sumqayıt şəhərlərinin yataqxanalarında müvəqqəti məskunlaşmış qaçqın və məcburi köçkünlərə həsr olunmuş müşavirədə verilmiş tapşırıqların icrası ilə bağlı Nəsimi rayonu üzrə nəzərdə tutulan işlərə dair müşavirə keçirilmiş, məcburi köçkünlərin məşğulluğunun təmin edilməsi ilə bağlı ardıcıl tədbirlərin görülməsi istiqamətində aidiyyəti üzrə tapşırıqlar verilmişdir. Nəsimi RİH-in təşəbbüsü ilə rayonun ən böyük müəssisələrindən biri olan “Bakı Tikiş Evi” SC-də məcburi köçkünlərin işlə təmin olunması üçün yeni iş yerlərinin açılması istiqamətində müəyyən işlər görülür. Hazırda müəssisədə 150-yə yaxın məcburi köçkün işlə təmin olunmuşdur. Gələcəkdə də yeni iş yerlərinin açılması istiqamətində işlər davam etdirilir.
Rayon İH başçısının 1 saylı İnzibati Dairəsi ərazisində ilin əvvəlindən abadlıq-quruculuq işləri davam etdirilmişdir. Hüseyn Seyidzadə küçəsi 1, 2a, 3 və 16b saylı binaların və Cavadxan küçəsi 62 saylı binaların fasadları rənglənmişdir. Rəşid Məmmədov küçəsi 15 və 17 saylı binalar təmir olunmuş və həyətində “Abad həyət” layihəsi çərçivəsində işlər görülmüşdür. Burada sakinlərin istirahəti üçün söhbətgah və azyaşlıların əyləncəsi üçün oyun elementləri quraşdırılmışdır. Həyətə şam və küknar ağacları əkilmişdir. Əraziyə asfalt örtüyü çəkilmiş, “Abad həyət” sakinlərin ixtiyarına verilmişdir.
Cavadxan küçəsi 70 və 72 saylı binaların həyəti, Seyidzadə küçəsi 5 saylı binanın arxası, Əliisgəndər İsgəndərov küçəsi 1, 3, 7 saylı binaların həyətləri, III mikrorayonda H.B.Əliyev küçəsi 4, 36, 42, 46 saylı binaların ətrafı qanunsuz çəpərləmələrdən təmizlənmişdir. 156 saylı bağçanın həyəti də təmizlənmişdir. I mikrorayon ərazisində yerləşən köhnə parkın təmirinə başlanılmışdır. Parkda ahıl insanların istirahəti üçün 1 köşk tikilmişdir. Azyaşlı uşaqların istirahəti üçün müxtəlif oyun elementləri quraşdırılmışdır. Parkın ərazisinə səki daşları döşənməyə başlanılmışdır və işlər davam edir.
IV mikrorayon M.Cəlal küçəsi 40 ünvanda yerləşən “Qərənfil” uşaq bağçasının əsaslı təmirinə başlanılmışdır. Uşaqların oynaması üçün ərazilər hazırlanır. Digər əraziyə qazon döşənir və gül kolları əkilir. Uşaq bağçasının fasadı və daxili otaqları əsaslı təmir olunur.
2 saylı İnzibati Dairənin ərazisində də abadlıq-təmir işləri uğurla davam etdirilir. Nümayəndəlik 3 ay ərzində ərazidə müəssisə və təşkilatlar, xidmət sahələri ilə sıx əlaqədə fəaliyyət göstərmiş, bir sıra abadlıq və yenidənqurma işləri ilə bərabər, həlli vacib olan məsələlərə də xüsusi fikir verilmişdir.
Səməd Vurğun küçəsi 941-ci məhəllədə, Azadlıq prospekti ilə Bakıxanov küçələrinin kəsişmələrində Taras Şevçenkonun abidəsi olan parkda, Sevil Qazıyeva adına parkda, Həsən Əliyev küçəsi ilə S.Vurğun küçəsinin kəsişməsindəki parkda təmizlik işləri aparılmışdır. Mərdanov qardaşları küçəsi 96a saylı binanın zirzəmisi təmizlənmiş, köhnə kanalizasiya xətləri yenisi ilə əvəz olunmuşdur. Həsən Əliyev küçəsi 17 ünvanında TQDK-nın köhnə binasının yerində yeni binanın tikintisi işləri davam etdirilir. M.Qaşqay küçəsi 16 ünvanında təmir işləri görülmüş, bina tam yararlı hala salınmışdır. M.Qaşqay və S.Zeynalov küçələrinin kəsişməsində, E.Tağızadə küçəsində asfalt örtüyü vurulmuşdur
3 saylı İnzibati Dairənin ərazisində də abadlıq-quruculuq işləri eyni diqqət və qayğı iə davam etdirilir. Ş.Əzizbəyov küçəsi 154, 159, 170, 172, döngə 1; S.Əsgərova küçəsi 168, 180, 182; Vidadi küçəsi 175, 179, 181, 189; D.Əliyeva küçəsi 243, 243a, 28; May küçəsi 14, 29, 56; S.Rəhimov küçəsi 197, 203; Ə.Quliyev küçəsi 133; Füzuli küçəsi 79; K.Səfərəliyeva küçəsi 26 və Azadlıq prospektində su xətləri təmir edilmişdir. 28 May küçəsi 52, 54, 56, 58, 60, 62; Nizami küçəsi 100, 102, 103, 104, 105, 107, 117, 119, 131, 135, 137; Xaqani küçəsi 65, F.Əmirov küçəsi 10; Zorge küçəsi 13 saylı binalarda əsaslı təmir işləri aparılır. K.Səfərəliyeva küçəsi 23, 25 saylı ünvanlarda bordürlər dəyişdirilmişdir, hazırda asfalt örtüyü vurulur.
Ümumiyyətlə, hər 3 sahə İƏD ərazisində xidmət təşkilatları və digər podrat qurumları çoxsaylı yenidənqurma, təmir-tikinti, abadlıq, təmizlik və yaşıllaşdırma işləri aparmışdır.
Əhalinin su, elektrik enerjisi, qaz və istilik təchizatı daim nəzarətdə saxlanılmış, qəzalar dərhal aradan qaldırılmış, xidmətin səviyyəsi yüksəldilmişdir.
Ərazidəki təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və digər humanitar sahə müəssisələrinin ahəngdar fəaliyyəti təmin edilmiş, hər sahədə səmərəli iş qurulmasına kömək göstərilmişdir.
Ölkə başçısının müvafiq tapşırığına uyğun olaraq, 2017-ci il fevral ayının 15-dən respublikamızın bütün bölgələrində olduğu kimi, əhalinin tibbi müayinədən keçirilməsi tədbirlərinin həyata keçirilməsinə başlanmış və hazırda uğurla davam etməkdədir. Bugünədək rayonda 45 mindən artıq sakin pulsuz tibbi müayinədən keçmişdir.
20 Yanvar və Xocalı faciələrinin anım günləri, 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü, Aprel döyüşlərinin ildönümü rayonun bütün kollektivlərində qeyd edilmiş, çoxsaylı vətənpərvərlik tədbirləri təşkil olunmuşdur. Yeni il və Novruz bayramları münasibətilə silsilə və kütləvi şənliklər keçirilmişdir. Peşə bayramları, təqvimin əlamətdar günləri də təntənə ilə qarşılanmış, ayrı-ayrı sahələrdə fərqlənənlər mükafatlandırılmışlar. Nəsimililər cəbhə xəttindəki hərbi hissəyə hamiliyi davam etdirmişlər. Sağlam həyat tərzi, əhalinin asudə vaxtının səmərəli təşkili, gənclərin problemləri ilə bağlı bir sıra görüş və müzakirələr də keçirilmişdir. Nəsimi məktəbliləri “Ölkəmizi tanıyaq” tur aksiyasında fəal iştirak etmişlər.
ABŞ-ın Kaliforniya ştatının Los Anceles və San Dieqo şəhərləri ilə dostluq əlaqəsi davam etdirilmiş, hər iki ölkədə müxtəlif tədbirlər, görüşlər keçirilmişdir.
“İslam Həmrəyliyi İli” və İslam Oyunları ilə bağlı rayonda müxtəlif tədbirlər keçirilmiş, lazımi hazırlıq işləri davam etdirilir.
Nəsimi Rayon İcra Hakimiyyəti Prezident İlham Əliyevin ölkənin icra qurumları və rəhbər şəxsləri qarşısında qoyduğu vəzifələrin təxirəsalınmadan yerinə yetirilməsini, ölkə başçısının mühüm tapşırıq və göstərişlərinin, dövlət proqramları və irimiqyaslı layihələrlə bağlı bütün məsələlərin həyata keçirilməsini ardıcıl təmin edir. Bütün bunların nəticəsidir ki, 2017-ci ilin birinci rübünün sosial-iqtisadi inkişafında növbəti irəliləyişə nail olunmuşdur.

Hazırladı:
Məhəmməd VƏLİYEV,
“Respublika”.

 

 

 

Aprelin 12-də Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ), Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi, Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi, Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun birgə təşkilatçılığı ilə “İslam həmrəyliyi: dini və mədəni müxtəlifliyin harmoniyası” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib. 

AZƏRTAC xəbər verir ki, konfransda əvvəlcə Azərbaycanın dövlət himni səsləndirilib və müqəddəs “Qurani-Kərim”dən ayələr oxunub.
Beynəlxalq konfransı açan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə bildirib ki, qədimliyi və müasirliyi özündə təcəssüm etdirən, tarix boyu Şərq ilə Qərb arasında İslam dünyasının əsas mədəni, dini və sivilizasiya mərkəzi olan Azərbaycan multikulturalizm, tolerantlıq mühitinin təşəkkül tapmasına, mədəniyyətlərarası və sivilizasiyalararası dialoqun qurulmasına, İslam mədəniyyətinin dünyada təbliğinə böyük töhfələr verib. Azərbaycanda müsəlmanlar, pravoslavlar, katoliklər, yəhudilər və digər dinlərə mənsub insanlar nadir dostluq, qardaşlıq şəraitində yaşayır, dövlətin diqqət və qayğısından yararlanırlar. Ölkəmizdə məzhəblərarası həmrəyliyin nadir nümunəsi mövcuddur.
Şeyxülislam deyib ki, dini və milli zəmində ekstremizm, ksenofobiya, islamofobiya, radikalizm, terrorizm təzahürlərinin tüğyan etdiyi, miqrant böhranının yaşandığı bir dövrdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev xalqımızın ənənəvi milli, tarixi irsinə söykənərək qlobal miqyasda ümumbəşəri ideyaların himayədarı kimi çıxış edir. Azərbaycanda 2016-cı ilin “Multikulturalizm İli”, 2017-ci ilin isə “İslam Həmrəyliyi İli” elan edilməsinin təqdirəlayiq olduğunu vurğulayan A.Paşazadə deyib: “Bunlar Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu daha da möhkəmləndirən təşəbbüslərdir. Müqəddəs dinimizin sülhsevər mahiyyətinin dünya miqyasında təbliği istiqamətində əməli səylər göstərən dövlətimizin başçısının “İslam Həmrəyliyi İli” ideyası yalnız İslam dünyası daxilində deyil, İslam dini ilə digər dinlər arasında həmrəyliyin harmoniyasını ehtiva edir. Növbəti İslam Həmrəyliyi Oyunlarının Azərbaycanda keçirilməsi də bu məramın təzahürüdür. Azərbaycan bütün dünyaya nümayiş etdirir ki, dini-mədəni müxtəlifliyin harmoniyasına əsaslanan cəmiyyət yaratmaq mümkündür. Bu gün Azərbaycan dünyaya uğurlu ideyalarını təqdim etmək qüdrəti olan dövlətə çevrilib”.
Xalqımız, dövlətimiz bu uğurlara ulu öndər Heydər Əliyevin dinindən, dilindən, milli mənsubiyyətindən asılı olmayaraq, vətəndaşlarımızı milli birlik, mənəvi vəhdət ideyaları ətrafında bir araya gətirən xilaskar azərbaycançılıq məfkurəsi sayəsində imza atdığını bildirən Allahşükür Paşazadə vurğulayıb ki, Prezident İlham Əliyev qətiyyətli siyasi iradəsi sayəsində Azərbaycanı multikulturalizm, İslam həmrəyliyi ideyalarının mərkəzində duran bir ölkə kimi gündəmə gətirməklə beynəlxalq aləmdə böyük siyasi-mənəvi uğura nail olmaqdadır. Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti xanım Mehriban Əliyevanın ölkəmizdə və beynəlxalq müstəvidə genişmiqyaslı fəaliyyəti, milli-mənəvi irsimizi yüksək səviyyədə təbliğ etməsi, ümumbəşəri dəyərlərə diqqəti və himayəsi ölkəmizin bu istiqamətdə söz sahibinə çevrilməsinə ali xidmətdir.

 


Allahşükür Paşazadə qeyd edib ki, Azərbaycan Prezidentinin sülhsevər siyasətini dəstəkləyən, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində sülh yolu həllini istəyən xalqımız ədaləti bərpa etməyə qadirdir. QMİ sədri deyib: “Bu günlərdə ildönümünü qeyd etdiyimiz aprel zəfəri bunun bariz nümunəsidir. Allah bütün şəhidlərimizə rəhmət eləsin! Ali Baş Komandanın əmrinə müntəzir Azərbaycan Ordusu bayrağımızı işğal altında olan bütün torpaqlarımızda ucaldacaq, inşallah. Dədə-baba torpaqlarımıza qovuşub oradakı dini-mənəvi məkanlarımızı bərpa edəcəyik. Dövlətimizin başçısının dəstəyi ilə Cocuq Mərcanlıda tikiləcək məscid xalqımız üçün müjdə olacaq”.
Azərbaycan Respublikasının millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşaviri Kamal Abdullayev konfransda çıxış edərək Prezident İlham Əliyevin 2016-cı ili “Multikulturalizm İli”, 2017-ci ili isə “İslam Həmrəyliyi İli” elan etdiyini xatırladaraq deyib: “Multikulturalizm İli”ndə Azərbaycan özünü dünyaya tanıtmaq istiqamətində, eyni zamanda, bir daha özünü tanımaq istiqamətində çox işlər gördü və bu təşəbbüsün bəhrələrini biz hələ zaman-zaman görəcəyik. Avropada multikulturalizmin real iflası fonunda Azərbaycanda Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə gedən multikultural hərəkat, əslində, buna qarşı mənəvi, intellektual çağırış oldu və bu bədbin fonun qarşılığında biz Azərbaycanda nikbin bir qütbün formalaşmasının şahidi olduq. Bunun hərəkətverici qüvvəsi isə Prezident İlham Əliyev oldu”.
“Multikulturalizm İli”nin məntiqi davamı kimi, 2017-ci ilin “İslam Həmrəyliyi İli” elan edilməsinin bir çox mətləblərdən xəbər verdiyini deyən Kamal Abdullayev bildirib ki, bu ildə Azərbaycanda təkcə islamdaxili harmoniya deyil, eyni zamanda, digər daxili və dünyadakı konfessiyalar arasında həmahənglik nəzərdə tutulur. Bu cür harmoniya təkcə Azərbaycana deyil, bütün dünyaya, yaxın və uzaq qonşularımıza, Avropada, Yaxın və Uzaq Şərqdə, dünyanın hər yerində gedən mənəvi, mədəni proseslərə çox böyük təsir göstərə bilər.
“Azərbaycanda “Multikulturalizm İli”ndə əldə olunmuş təcrübədən, əlbəttə, “İslam Həmrəyliyi İli”ndə də istifadə ediləcək. Azərbaycandakı multikultural hərəkat bir katalizator rolunu da oynadı və dünyanın müxtəlif ölkələrində, intellektual dairələrində bu prosesə dayaq və dəstək oldular. Azərbaycan multikulturalizmi bir model kimi bu ölkələrdə öyrənilməyə başlandı. Bu gün Avropanın 15 ölkəsində “Azərbaycan multikulturalizmi” fənni tədris edilir”, - deyə Kamal Abdullayev əlavə edib.
Dövlət müşaviri deyib ki, bu gün Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzi “Azərbaycan multikulturalizmi” dərsliyinin yaradılması üzərində çalışır. Dərslikdə Azərbaycan multikulturalizminin ən müxtəlif istiqamətlərdən işıqlandırılması nəzərdə tutulur. Bu fənni tədris edən bir çox xarici ölkə müəllimləri Azərbaycan multikulturalizminin öz ölkələrinin multikulturalizmi ilə müqayisə olunmasını xahiş edirlər. Bu, çox faydalı və perspektivli nəticələrə gətirən bir məqamdır.
“Bu yaxınlarda Azərbaycan multikulturalizminin bugünkü durumuna verilən qiymət İsveçrənin Bern şəhərində özünü göstərdi. Dinlər Evində Azərbaycan və İsveçrə multikulturalizmlərinin müqayisəli təhlilinə həsr olunmuş geniş beynəlxalq konfrans keçirildi. Multikultural modellərin müqayisəsi, əlbəttə ki, xalqların, dövlətlərin canında, potensialında olan bəşəri dəyərlərin bir daha üzə çıxarılmasına imkan yaradır. Bu istiqamətdə bizim dünyaya deyiləsi sözümüz çoxdur”, - deyə Dövlət müşaviri vurğulayıb.
Konfransın çox mühüm və aktual məsələyə həsr olunduğunu deyən Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin 2017-ci ili “İslam Həmrəyliyi İli” elan etməsi çox mühüm hadisədir və bunun böyük siyasi, iqtisadi, mənəvi və ideoloji əhəmiyyəti var. Bu gün bəşəriyyətin qarşısında duran ən mühüm məsələlərdən biri planetimizi, sülhü qorumaq, dünyadakı mövcud dinlərin və xalqların inkişafına hərtərəfli dəstək verməkdir. “Bu gün dünyamız çox təhlükəli və gərgin dövr yaşayır - çoxsaylı münaqişələr, müharibələr. Regionumuzda da münaqişələr var. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü uzun müddət davam edən münaqişədir. İndi 67 ölkənin ərazisində silahlı toqquşmalar baş verir. Bu münaqişələr nəticəsində öz yurd-yuvalarını tərk edən insanların sayı BMT-nin statistikasına görə 65 milyon nəfəri ötüb. Bunun bir milyon nəfəri Ermənistanın təcavüzü nəticəsində öz torpaqlarını tərk etmək məcburiyyətində qalan Azərbaycan vətəndaşlarıdır. Eyni zamanda, dünyada olan müharibə ocaqlarının, həmçinin törədilən terror əməllərinin böyük hissəsi müsəlman ölkələrinin payına düşür”, - deyə M.Qurbanlı vurğulayıb.
Komitə sədri deyib ki, bu gün İslam həmrəyliyi İslam dünyası üçün çox mühüm məsələdir. Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdə atdığı addımlar, söylədiyi fikirlər, verdiyi qərarlar bütün İslam dünyasında geniş əks-səda doğurmaqla bərabər, bizə gələcək fəaliyyətimizdə böyük stimul verəcək. “İslam dünyasına qarşı çıxan dairələr islamofobiya yaradaraq başqa ərazilərdə İslamın yayılmasına mane olurlar, İslamı terrora bağlamağa cəhd edirlər. Bu, İslam dünyasını daha sıx birləşməyə sövq edən amildir. İslam həmrəyliyi müasir dünyamızda yaranmış gərginliyin aradan qaldırılmasında çox mühüm rol oynaya bilər. Məhz buna görə Prezident İlham Əliyevin “İslam Həmrəyliyi İli” ilə əlaqədar irəli sürdüyü fikirlər yalnız Azərbaycana, ölkəmizdəki dini konfessiyalara, müsəlman aləmi ilə digər konfessiyalar arasında münasibətlərə aid olmaqla bərabər, eyni zamanda, bütün dünyada gedən proseslərə təsir göstərəcək bir hadisədir. Əgər dünyada sülh, əmin-amanlıq, dünyanı nüvə müharibəsi təhlükəsindən uzaqlaşdırmaq istəyiriksə, biz müxtəlif dinlərin, mədəniyyətlərin, sivilizasiyaların harmoniyasına nail olmalıyıq. İslam həmrəyliyi bizim üçün yol xəritəsidir. Biz bu yolla uğurla irəliləməliyik. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi, dövlət qurumları bu tədbirləri təkcə Azərbaycanda deyil, ölkəmizdən kənarda da beynəlxalq miqyaslı tədbirlər formatında keçirmək niyyətindədir. Əminəm ki, bu tədbirlər, atılan addımlar bütövlükdə İslam həmrəyliyinə, sülhə böyük töhfə verəcək”, - deyə M.Qurbanlı əlavə edib.
Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Günay Əfəndiyeva bildirib ki, bu gün Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu ilə İslam Tarixi, İncəsənəti və Mədəniyyəti üzrə Araşdırmalar Mərkəzi arasında Anlaşma Memorandumu imzalanacaq. Bu Anlaşma Memorandumu Türk-İslam birliyinin inkişafına töhfəsini verəcək.
Tədbirin keçirilməsinin böyük əhəmiyyət daşıdığını deyən G.Əfəndiyeva qeyd edib ki, İslam həmrəyliyi müasir dünyamızda mühüm məsələlərdən biridir. İslam həmrəyliyinə mədəni və dini müxtəlifliyin harmoniyası prizmasından yanaşmaq məsələnin aktuallığını xüsusilə artırır. Bu yanaşma İslam daxilindəki anlaşılmazlıqların, eləcə də dinlərarası ziddiyyətlərin aradan qaldırılmasına öz töhfəsini verəcək.
“Bu gün qloballaşan dünyada İslam həmrəyliyi ideyası həm də ona görə vacib əhəmiyyətə malikdir ki, hazırda bəzi qüvvələr İslam dininə qarşı düşmən münasibət formalaşdırmağa çalışır. Bu, bizim hər birimizi çox narahat edir. Şübhəsiz ki, İslam dininə münasibətdə bu cür yanaşma əsassızdır və bu, İslam dəyərlərinin yanlış dərk edilməsindən, qeyri-düzgün interpretasiyasından irəli gəlir. Odur ki, İslami dəyərləri dərindən öyrənmək lazımdır. Çünki İslam dinini dərk etdikcə onun humanizm, tolerantlıq, xoş rəftar, mərhəmət daşıdığının, yüksək əxlaqi dəyərləri təbliğ etdiyinin şahidi oluruq”, - deyə Fondun prezidenti vurğulayıb.
Günay Əfəndiyeva deyib ki, müasir dövrdə terrorizm bəşəriyyətin qarşılaşdığı ən böyük təhlükələrdən biridir. Son vaxtlar dünyanın müxtəlif ölkələrində törədilən terror hücumları nəticəsində çoxsaylı insan itkisi hər birimizi sarsıdıb. İstər İslam, istərsə də qeyri-İslam ölkəsində baş verməsindən asılı olmayaraq, terrorizmi İslam və ya digər din ilə eyni müstəviyə qoymaq düzgün deyil, çünki terrorun dini yoxdur.
Konfransın əhəmiyyətini yüksək qiymətləndirən Fondun prezidenti bildirib ki, İslam dünyasının ayrılmaz hissəsi olan və tarixi İpək Yolu üzərində yerləşən Azərbaycan müxtəlif sivilizasiyaların qovuşduğu diyardır. Burada müxtəlif xalqların, mədəniyyətlərin və konfessiyaların nümayəndələri həmişə sülh və əmin-amanlıq içərisində yaşayıblar. Belə bir mədəni-dini müxtəlifliyin harmoniyasında İslam dəyərlərinin qorunması Azərbaycanın İslama bağlı dünyəvi dövlət olduğunun təzahürüdür. Prezident İlham Əliyevin 2017-ci ili Azərbaycanda “İslam Həmrəyliyi İli” elan etməsi, bir aydan sonra Bakıda IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının keçirilməsi, Naxçıvan şəhərinin 2018-ci il üçün İslam mədəniyyətinin paytaxtı elan olunması ölkəmizdə İslam həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində aparılan işlərdən xəbər verir. Yenicə fəaliyyətə başlamış Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu dövlətlər arasında yalnız mədəni həmrəyliyin yox, eləcə də digər sahələr üzrə əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsində əhəmiyyətli rola malikdir. Bu beynəlxalq təşkilat öz fəaliyyətində İslam həmrəyliyini daim dəstəkləyəcək.
Milli Məclisin elm və təhsil komitəsinin sədri, akademik İsa Həbibbəyli Azərbaycanın IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına, Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumuna ev sahibliyi etmək ərəfəsində belə genişmiqyaslı konfransın keçirilməsinin ölkəmizdə bütövlükdə həmrəyliyə və mədəniyyətlərarası, dinlərarası dialoqa böyük və ardıcıl şəkildə dövlət siyasəti səviyyəsində olan sədaqətin, ehtiramın bariz nümunəsi olduğunu bildirib. Prezident İlham Əliyevin 2017-ci ili “İslam Həmrəyliyi İli” elan etməsi həm ölkə daxilində bu istiqamətdəki multikultural dəyərlərin, tolerantlığın, dinlərarası etimadın və həmrəyliyin daha da möhkəmlənməsinə töhfə verəcək, eyni zamanda, qlobal xarakter daşımaqla, bəşəriyyəti həmrəyliyə, birliyə, sülhə, əməkdaşlığa çağırır. Akademik deyib: “Bu böyük işin ölkəmizdə möhkəm təməlləri Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev tərəfindən formalaşdırılıb. Məhz Ulu Öndərin müstəqilliyin ilk illərində ölkəmizdə formalaşdırdığı din-dövlət münasibətləri, dinlərə, təriqətlərə, mədəniyyətlərə obyektiv elmi baxışın, ədalətli münasibətin hökm sürməsi siyasəti bugünkü multikultural, həmrəylik siyasətinin də möhkəm təməllərini təşkil edir. Ulu Öndərin böyük dəstəyi ilə 1998-ci ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında keçirilən “İslam Sivilizasiyası Qafqazda” adlı beynəlxalq simpozium müstəqilliyini bərpa etmiş ölkələrin həyatında bu istiqamətdə atılmış birinci böyük addım idi və o, bizim gələcək fəaliyyətimizin strateji əsaslarını müəyyən etdi. 2015-ci ildə Prezident İlham Əliyevin dəstəyi ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında “İslam maarifçiliyi və müasir dövr” mövzusunda beynəlxalq konfrans da həmin siyasətin yeni tarixi şəraitdə yaradıcı şəkildə davamı olub, ölkəmizdə multikultural dəyərlər, həmrəylik, dinlərarası, mədəniyyətlərarası dialoqla bağlı dövlət siyasətinin ardıcıllığını bir daha nümayiş etdirdi”.
İslam həmrəyliyinin hər şeydən əvvəl İslam maarifçiliyi demək olduğunu bildirən İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, İslam maarifçiliyi geniş anlayış olmaqla, özündə İslam təliminin mahiyyətindəki elmi ideyalar, mənəvi zənginlik, əxlaqi kamillik ilə bağlı təlimləri üzə çıxarmaq, cəmiyyətə yenidən elmi əsaslarla çatdırmaq vəzifəsini qarşıya qoyur. İslam maarifçiliyi, eyni zamanda, İslam təliminin bu günün reallığı əsasında obyektiv şəkildə tətbiqini, şərhini və ümumiləşmiş nəticələrin elmi ictimaiyyətə çatdırılmasını tələb edir.
“Prezident İlham Əliyevin İslam həmrəyliyi haqqında bu gün qarşıya qoyduğu vəzifə İslamın fəlsəfəsindəki, konsepsiyasındakı inkişafla, birliklə, harmoniya ilə bağlı olan keyfiyyətləri sistemli şəkildə öyrənmək, formalaşdırmaq, dünya dillərində bəşəriyyətə çatdırmaq və planetimizin sülhə, birgəyaşayışa, həmrəyliyə gəlib çatmasına Azərbaycanın töhfəsini verməkdən ibarətdir. İslam həmrəyliyi konsepsiyası qlobal xarakter daşıyır, bəşəriyyəti müharibələrə son qoymaq, terrorları, qarşıdurmaları aradan qaldırmaq kimi böyük problemlərin həllinə Azərbaycan dövlətinin, Prezidentinin verdiyi çox böyük töhfədir və mühüm beynəlxalq ictimai-siyasi əhəmiyyətə malikdir”, - deyə akademik İsa Həbibbəyli vurğulayıb.
Bu gün dünyanı ərazi iddiaları, iqtisadi və hərbi maraqlar, o cümlədən etnik-dini ayrı-seçkiliyə əsaslanan siyasətlər nəticəsində bir çox çağırışların təhdid etdiyini deyən Milli Məclisin sədr müavini Bahar Muradova bildirib ki, Azərbaycan dövləti, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev qəbul etdiyi vacib qərarlar vasitəsilə ötən il və bu il bizim bu məsələlərə diqqət yetirməyimiz üçün kifayət qədər imkan yaradıb. Bu imkanlar bizi dünyanın üzləşdiyi çətin durumdan çıxması üçün mövqelərimizi birləşdirmək, fikir mübadiləsi aparmaq və bu çağırışların qarşısını almaq istiqamətində səy göstərməyə vadar edir. Bu çağırışlar dünyamızı xaosa sürükləyən, müstəqil dövlətlərin konstitusion əsaslarını sarsıdan, xalqların və millətlərin minilliklər boyu əldə etdiyi nailiyyətləri bir anda yerlə-yeksan edən siyasətlərə, onların mahiyyətinə yenidən baxmağa imkan verir.
“Bu gün insanlığı kataklizmə sürükləyən çağırışlar, təhdidlər var. Azərbaycan bu çağırışların qarşısına İslam həmrəyliyinin, multikultural dəyərlərin təbliği, dini, etnik, milli dözümlülük, bir ərazini bölüşən müxtəlif xalqların və millətlərin nümayəndələrinə, onların mədəniyyətlərinə hörmət siyasəti ilə çıxır. Azərbaycanın dünyaya verdiyi mesajların mahiyyətində bu amillər dayanır. Azərbaycan o ölkələrdəndir ki, onun milli, dini və etnik münasibətləri tənzimləyən qanunları bu ərazidə yaşayan xalqların və millətlərin minilliklər ərzində formalaşmış birgəyaşayış qaydalarına və onların arasındakı harmoniyaya əsaslanır. Bu, bizə kənardan gəlmə, yad fikir deyil, bu, bizim həyat tərzimizdir, özümüzü ifadə formamızdır. Ona görə Azərbaycan bu gün çox böyük qətiyyətlə və uca səslə multikultural dəyərlərə görə nümunə olan bir ölkə kimi, eyni zamanda, İslam həmrəyliyi mövzusunu, İslam həmrəyliyi çağırışını irəli sürə bilir”, - deyə Bahar Muradova vurğulayıb.
Azərbaycanın bu çağırışları irəli sürməyə haqqı olduğunu vurğulayan Milli Məclisin sədr müavini deyib: “Biz burada İslama qarşı yönəlmiş cəhdlərdən, islamofobiya meyillərinin getdikcə güclənməsindən, bəzi demokratik ölkələrin elan etdikləri dəyərlərdən geri çəkilməsindən danışırıq. Azərbaycanda isə bunların heç biri yoxdur. Baxmayaraq ki, Azərbaycan Ermənistan tərəfindən ərazi iddiaları ilə üzləşən, torpaqlarının bir qismi işğal altında olan ölkədir. Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasəti yürüdən Ermənistan isə indi monoetnik ölkədir. Azərbaycan dövləti, xalqı sülh istəyir, Ermənistan isə bu istəyə yeni-yeni təhdidlər, təzyiqlər və hücumlarla cavab verir. Amma düşmən öz mahiyyətini dəyişmədiyi üçün, biz də öz mahiyyətimizi dəyişməyəcəyik. Çünki bu, bizim həyat tərzimizdir, burada yaşayan insanların, milli-etnik qrupların, dini konfessiyaların uzun illər ərzində əldə etdikləri nailiyyətdir. Biz bu nailiyyətimizdən təkcə özümüzün yerləşdiyimiz region üçün deyil, dünyanın faydası üçün istifadə etməyə çalışırıq”.
Azərbaycanda “Multikulturalizm İli” və “İslam Həmrəyliyi İli” elan olunduqdan sonra ölkədə və xaricdə xüsusi tədbirlər keçirildiyini və bunun davam etdiyini deyən Milli Məclisin ictimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri Siyavuş Novruzov bildirib ki, ölkəmizin belə bir missiyanı öz üzərinə götürməsi, 50-dən artıq İslam ölkəsi arasında məhz Azərbaycanın bu məsələlərə bu cür yanaşması Prezident İlham Əliyevin, xalqımızın bu həmrəyliyə böyük önəm verdiyini bir daha sübut edir. Həmrəylik məsələsi Azərbaycanın mənəvi dəyərlərindən irəli gəlir. “Dünyada baş verən hadisələrə nəzər salsaq görərik ki, artıq qütbləşmə prosesləri daha da kəskinləşib və bundan əziyyət çəkən daha çox İslam ölkələridir. İslam ölkələri təkcə mənəvi dəyərlərinə, milli keyfiyyətlərinə görə deyil, həmçinin İslamla, o cümlədən ərazilərində olan təbii sərvətlərlə bağlı bu əziyyətləri çəkir. Bu gün təbii sərvətlərə görə illər ərzində qurulmuş sivilizasiyası olan ölkələrin başına hansı oyunların gətirildiyini görürük”, - deyə S.Novruzov əlavə edib.
Komitə sədri vurğulayıb ki, bu gün Azərbaycan İslam ölkələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi ilə bağlı mövqeyini ortaya qoyub. Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, IV İslam Həmrəyliyi Oyunları zamanı bir çox İslam ölkələrinin idmançıları Bakıda bir-birinin əlini sıxacaqlar. Hesab edirik ki, bir çox İslam ölkələrinin rəhbərləri də bir-birinin əlini sıxmaqla bu həmrəyliyi göstərməli və yaratmalıdırlar. Azərbaycanın ərazisinin bir hissəsi işğal olunub. Azərbaycan qaçqın və məcburi köçkün dalğasını görüb, qardaş köməyinin nədən ibarət olduğunu bilir. Bu baxımdan, hər bir İslam ölkəsi bu məsələyə diqqətlə yanaşmalıdır.
“Məhz Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüsü ilə İslam Həmrəyliyi Oyunlarının rəmzi olaraq su götürüldü. Su İslamda aydınlıq, sülh, əmin-amanlıq, yanan hər bir odu söndürmək deməkdir. Bu gün biz görürük ki, həm Yaxın Şərqdə, həm İslam dövlətlərində böyük bir tonqal alovlanır. Məhz bunu söndürmək üçün suya ehtiyac var. Su İslam həmrəyliyinin rəmzidir. Əgər İslam dünyası həmrəy olarsa, bu suyu birlikdə o odun üzərinə tökərsə, o tonqal heç bir yerdə alovlanmaz, ətraf ölkələrin heç birinə keçməz”, - deyə S.Novruzov vurğulayıb.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin Elmi-Dini Şurasının sədri, akademik Vasim Məmmədəliyev bildirib ki, İslam dünyasının hazırkı vəziyyətini nəzərə alsaq, Prezident İlham Əliyevin 2017-ci ilin “İslam Həmrəyliyi İli” elan edilməsi haqqında Sərəncamının olduqca aktual xarakter daşıdığını deyə bilərik. Bu gün İslam dünyası ən çox həmrəyliyə ehtiyac duyur. Təəssüf ki, hazırda İslam dünyası tarixin heç bir dövründə olmadığı qədər təhlükə ilə üz-üzədir. Məzhəbçiliyə və firqəçiliyə əsaslanan düşüncələrlə sadə insanların zehni zəhərlənir. Təəssüf ki, bu düşüncələr bəzi ölkələrdə praktik zəmində də müsəlmanlar arasında qarşıdurma ilə nəticələnir. Müsəlman ölkələrində baş verənlər məhz məqsədyönlü şəkildə önə çəkilən belə mənfur fikirlərin həyata keçirilməsindən ibarətdir.
“Azərbaycan multikultural dəyərləri ilə bütün dünyaya örnək olmaqla yanaşı, İslam həmrəyliyi baxımından da İslam dünyasına nümunədir. İslam dünyasında bu gün tam mənası ilə İslam həmrəyliyinə zərbə vuran meyillərin mövcudluğu təəssüf ki, reallıqdır. Tarix boyunca Azərbaycanda İslamın iki böyük məzhəbinin mənsubları yaşasa da, onların arasında heç vaxt mənfi hallar baş verməyib. Bu gün də Azərbaycanda hər iki məzhəbin nümayəndələri qardaşlıq şəraitində yaşayırlar. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin və Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin bu sahədəki fəaliyyəti çox təqdirəlayiqdir. Hesab edirəm ki, bu model hazırda İslam dünyasının ehtiyac duyduğu bir modeldir”, - deyə akademik V.Məmmədəliyev vurğulayıb.
Akademik Azərbaycanın dövlət-din münasibətlərinin tənzimlənməsi baxımından da İslam dünyasında model ölkə olduğunu bildirib. Azərbaycan dövləti istər ümummilli lider Heydər Əliyevin, istərsə də Prezident İlham Əliyevin dövründə ölkəmizdə olan bütün ənənəvi dinlərə, o cümlədən İslam dininə, İslam mədəniyyətinə qayğı ilə yanaşıb. Azərbaycanda bütün tarixi və dini abidələr qorunur. Müstəqillik dövründə dövlət tərəfindən yüzlərlə dini abidə - məscidlər, kilsələr, sinaqoqlar tikilib və təmir edilib, bu proses indi də davam edir.
İslam Tarixi, İncəsənəti və Mədəniyyəti Araşdırma Mərkəzinin (İRSİCA) baş direktoru Halit Eren qloballaşma dövründə ksenofobiyanın mədəniyyətlər və dinlər arasında dialoqun inkişafına ciddi təhdid olduğunu vurğulayaraq bildirib ki, bu meyil dünyada sülhün və sabitliyin pozulmasında maraqlı olan radikal, terrorçu qüvvələr tərəfindən dəstəklənir. Bu təhdidin qarşısını almaq üçün tolerantlığın, dialoqun, əməkdaşlığın və həmrəyliyin gücləndirilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Azərbaycanın rolunu xüsusi vurğulamaq lazımdır.
Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində Azərbaycanın əzəli torpağı olan Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlarda yaşayan soydaşlarımızın doğma yurdlarından didərgin düşdüklərini xatırladan H.Eren işğal altındakı ərazilərimizdə mədəni irsin məhv edildiyini diqqətə çatdıraraq deyib: “Bu irsin qorunması və mövzunun daim gündəmdə saxlanılması İRSİCA-nın diqqət yetirdiyi əsas məsələlərdəndir. Ötən ilin noyabrında Azərbaycanın Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası ilə əməkdaşlıq şəraitində “Qarabağ, tarix və miras” mövzusunda beynəlxalq konfrans təşkil edərək diqqəti bu məsələyə yönəltməyə çalışdıq”.
TÜRKSOY-un baş katibi Düsen Kaseinov bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin humanist və sülhsevər siyasəti sayəsində Bakı dünyada multikulturalizm mərkəzi olaraq tanınır. Şərq ilə Qərb mədəniyyətlərinin qovuşuğunda yerləşən bu gözəl şəhərdə insanlıq və mədəniyyət adına çox dəyərli tədbirlər görülür. Azərbaycan həm türk, həm də İslam mədəniyyətinə əvəzsiz töhfələr vermiş dövlətdir. Müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycan milli mədəniyyətinin bütün dünyada tanıdılması istiqamətində uğurlu addımlar atıb.
“Təəssüf ki, dünyada baş verən münaqişələr, terror aktları insanların dinc şəraitdə birgəyaşayışına ciddi zərbə vurur. Bu konfrans dünyada ayrı-seçkiliyə, irqçiliyə qarşı dəyərli töhfədir”, - deyə D.Kaseinov əlavə edib.
Qazaxıstanın Azərbaycandakı səfiri Beybit İsabayev çıxış edərək deyib ki, dünyəvi dövlət olan Azərbaycan İslam həmrəyliyində aparıcı rol oynaya bilir. Azərbaycanın mədəniyyətlər və dinlər arasında dialoqa töhfəsi çox böyükdür. Dünyanın müxtəlif yerlərində dinlərarası, məzhəblərarası münaqişələrin getdiyi bir dövrdə Azərbaycan və Qazaxıstan müxtəlif konfessiyaların nümayəndələrini qlobal problemlərin həlli üçün birgə səy göstərməyə dəvət edir.
“Azərbaycanda ötən ilin “Multikulturalizm İli”, bu ilin isə “İslam Həmrəyliyi İli” elan edilməsi bu ölkənin qlobal sülhyaratma prosesinə dəyərli töhfəsidir. Biz IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarını səbirsizliklə gözləyirik. Bu konfrans qardaş Azərbaycan xalqının sülh və birgəyaşama prinsiplərinə sadiqliyinin sübutudur”, - deyə səfir vurğulayıb.
Rus Pravoslav Kilsəsinin Bakı və Azərbaycan Yeparxiyasının Arxiyepiskopu Aleksandr bildirib ki, İslam həmrəyliyinə həsr olunan konfransın keçirilməsi zamanın tələbidir. Azərbaycan müxtəlif dinlərin bir arada mövcudluğunun, birgə fəaliyyətinin mümkünlüyünün parlaq nümunəsidir.
“Azərbaycan Respublikası dünyəvi dövlətdir, eyni zamanda o, İslam ölkəsidir. Çünki burada əhalinin əksəriyyəti müsəlmanlardır. Azərbaycanın şəhərlərinə, o cümlədən Bakıya diqqət yetirin. Burada siz xristianları, yəhudiləri görə bilərsiniz. Azərbaycanda müxtəlif dinlərin, hətta müasir dünyada mövcud olmayan dinlərin abidələri var. Azərbaycanda müxtəlif dinlərin bayramları birlikdə keçirilir. Biz dünyada baş verən hadisələri görürük və düşünürəm ki, Azərbaycanın təcrübəsinin öyrənilməsinə böyük ehtiyac var”, - deyə Arxiyepiskop vurğulayıb.
Bakı Dağ Yəhudiləri Dini İcmasının sədri Milix Yevdayev ulu öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu və hazırda Prezident İlham Əliyev tərəfindən davam etdirilən milli siyasətin uğurlu nəticələri, Azərbaycanda bütün dinlərin və millətlərin nümayəndələrinin rahat yaşamaları üçün yaradılan şərait barədə danışıb. Etnik və dini müxtəlifliyin Azərbaycanın milli sərvəti olduğunu vurğulayan M.Yevdayev ölkəmizdə yaşayan azsaylı xalqların öz milli-mənəvi dəyərlərini, adət-ənənələrini qoruyub saxladıqlarını və zənginləşdirdiklərini, dövlətin bütün bu məsələlərə hər zaman diqqət və qayğı ilə yanaşdığını bildirib. Dini icmanın sədri vurğulayıb ki, bu, yalnız Azərbaycanda mümkündür. Azərbaycanın multikultural modeli dünyaya nümunədir. Biz Azərbaycanın multikultural dəyərlərinin dünyada daha geniş təbliği istiqamətində səylə çalışmalıyıq.
Katolik Kilsəsinin Azərbaycandakı nümayəndəsi Vladimir Fekete müasir dünyada gərginliyin artmasının, insanların təhlükə altında yaşamasının təəssüf hissi doğurduğunu dedi. O, dünyada gedən proseslərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması istiqamətində medianın rolunu xüsusi vurğuladı. V.Fekete Azərbaycanda müxtəlif konfessiyalar arasında dostluğun və həmrəyliyin mövcudluğunu yüksək qiymətləndirdi. Azərbaycan təkcə təbii ehtiyatları ilə deyil, həm də dinc həyatı ilə fəxr edə bilər.
Azərbaycan Respublikası Alban-Udi Xristian İcmasının sədri Robert Mobili azərbaycanlılar ilə udilərin daim dinc yanaşı yaşadıqlarını vurğulayıb. Azərbaycanda alban-udilər öz dinlərini, tarixini, adət-ənənələrini, əlifbalarını, mədəniyyətlərini, dillərini qoruyub saxlayıblar. Alban-udilərin yaşadığı Nic qəsəbəsində kilsə ilə yanaşı, məscid də fəaliyyət göstərir. Bu qəsəbədə heç vaxt dinlərarası qarşıdurma olmayıb. Tədbirin əhəmiyyətindən danışan R.Mobili vurğulayıb ki, bu cür konfranslar Azərbaycanda yaşayan etnosların, fərqli konfessiyaların tarixi, dili, dini, adət və ənənələrini qoruyub saxlaması, onların dirçəldilməsi, mənəvi inkişafı işinə önəmli töhfədir.
Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi Elmi-Dini Şurasının üzvü Qəzənfər Paşayev bildirib ki, dünyanın od içində yandığı bir dövrdə Prezident İlham Əliyevin 2017-ci ili “İslam Həmrəyliyi İli” elan etməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. İslam həmrəyliyindən, dini və mədəni müxtəlifliyin harmoniyasından danışanda ilk növbədə Azərbaycan yada düşür. Azərbaycanda yaşayan müxtəlif xalqların, dinlərin nümayəndələrinin adət-ənənələri ölkəmizdə multikulturalizmin inkişafına təkan verir.
Tədbirə yekun vuran Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Allahşükür Paşazadə “İslam həmrəyliyi: dini və mədəni müxtəlifliyin harmoniyası” beynəlxalq konfransının iştirakçıları adından tədbirin yüksək səviyyədə keçirilməsi üçün yaradılmış şəraitə görə Prezident İlham Əliyevə minnətdarlığını bildirdi.
AZƏRTAC

 

 

 

9 -dən səhifə 1169